تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3263

مساهمون:

ص٣٢٦٣
ص . ع . چراكننده . يق : ليس المرعى كالراعى : نيست چرا كننده مانند چرنده . و الماشية المرعية : ستور چراكننده . و نيز مرعى : چرانيده شده . و نگاهبانى شده و چشم داشته شده .

مرعى

(
mar'i
) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - ملاحظه شده . و پاس داشته شده . و مرعى داشتن : ملاحظه كردن . و پاس داشتن .

مرعيه

(
mar'iyye
) ص . پ . مأخوذ از تازى - قابل توجه و قابل پاس داشتن . و مصالح مرعيه : كارهاى قابل توجه .

مرغ

(
marq
) ا . پ . بيد گياه . و فيرز . و نوعى از سبزهء بغايت سبز و خرم كه ستور آن را برغبت خورند . و نام شهرى .

مرغ

(
marq
) ا . ع . لعاب و آب دهان روان . و فراهم آمد نگاه پشكل گوسپند . و مرغزار . و روضه . و مرغزار بسيار گياه .

مرغ

(
marq
) م . ع . مرغ مرغا ( از باب فتح ) : گياه‌تر چريد . و مرغ فى العشب : جاى گرفت و اقامت كرد در گياه . و مرغ البعير : كفك انداخت آن شتر . و مرغ الفرس : غلطيد آن اسب در علف‌زار .

مرغ

(
morq
) ا . پ . طير و هر جانور پرنده‌اى . و آفتاب . و پنجهء زنجبيل يعنى پارچه‌اى از زنجبيل كه داراى چند شاخه باشد . و مرغ آب : مرغابى . و مرغ آذر افروز : ققنس . و پروانه . و مرغ آفتاب عالم : آتش . و مرغ لهى : روح و نفس ناطقه . و مرغ باغ : بلبل و عندليب . و مرغ بام : بلبل . و قمرى . و مرغ چمن : بلبل . و مرغ خانگى : ماكيان . و مرغ خوش‌خوان : بلبل . و مرغ دل : عقل و ادراك و دل . و مرغ رنگين تاج : خروس . و تذرو . و مرغ روز : آفتاب . و مرغ زر : آفتاب . و صراحى طلا كه به شكل مرغابى ساخته باشند . و مرغ زندخوان : بلبل . و مرغ زير كسار : مرغى سياه رنك كه مانند طوطى سخن گويد و سارو نيز گويند . و مرغ سحر : بلبل . و خروس . و قمرى . و سالك سحرخيز . و مرغ سحرخوان : خروس . و بلبل . و قمرى . و مرغ سدره : جبرئيل . و مرغ سليمان : شانه‌سر و هدهد . و مرغ شب آويز : چرك كه شبها خود را از يك پاى آويزد و حق حق گويد تا قطرهء خون از گلوى وى بچكد . و مرغ شب آهنك و يا مرغ شب‌خيز : بلبل . و مرغ شب و روز : ماه و آفتاب . و مرغ صبح‌خوان . بلبل و خروس . و مرغ طرب : بلبل . و مغنى و سازنده و خواننده . و كبوتر نامه‌بر . و مرغ عيسى : خفاش . و مرغ فلك : فرشته . و مرغ گوشت ربا : زغن و غليواج . و مرغ لب : كلام و سخن . و مرغ مطرب : بلبل . و سازنده و خواننده و مغنى . و مرغ نامه : كبوتر نامه‌بر . و مرغ نامه‌آور : هدهد و شانه سر . و كبوتر نامه‌بر . و پك و قاصد . و مرغ ياقوت‌پر : آتش . و تخم‌مرغ : تخم ماكيان .

مرغ

(
maraq
) م . ع . مرغ عرضه مرغا ( از باب سمع ) . عيب‌ناك كرد ناموس وى را .

مرغ

(
mareq
) ص . ع . شعر مرغ : موى بسيار روغن‌پذير .

مرغ

(
morraq
) ص . ع . به كار مرغ : شتران جوان كفك انداز از دهان . ( لا واحد لها ) .

مرغاب

(
morq - b
) ا . پ . رودخانهء مرو رود كه از پهلوى مرو شاهجان مىگذرد .

مرغابى

(
morq - bi
) ا . پ . بط . و هر مرغى كه در آب زندگى مىكند .

مرغاة

(
merq t
) ا . ع . ابزارى كه بدان كف مىگيرند و كفگير .

مرغاد

(
morq dd
) ص . ع . مرد خشمناك كه هيچ نشنود . و بيمارى كه اندك سستى و ناتوانى در وى باشد . و خوابيدهء ناتمام خفته . و به شك در كارى شونده . و مرد در آميخته راى كه وجه آن را در نيابد .

مرغ آغال

(
morq - q l
) ا . پ . قفس ماكيان .

مرغامة

(
merq mat
) ا . ع . زن بخشم آورندهء شوى .

مرغان

(
morq n
) ا . پ . ج : مرغ . و مرغان اولى اجنحه : فرشتگان . و مرغان سدره و يا مرغان عرشى : نيز فرشتگان . و آب مرغان : چشمه‌اى در ميان شيراز و اصفهان .

مرغ‌انداز

(
morq - and z
) ا . پ . عمل فرو بردن و در حلق انداختن . و بلعيدن .

مرغانه

(
morq ne
) ا . پ . تخم‌مرغ .

مرغب

(
morqeb
) ا . ع . توانگر . و بخت‌مند . و فراخ‌دست .

مرغب

(
moraqqeb
) ص . ع . آنكه ترغيب مىكند و خواهان مىگرداند .

مرغباز

(
morq - b z
) ا . پ . خروس جنگى . و آنكه مىپروراند ويرا .

مرغبازى

(
morq - b zi
) ا . پ . عمل مرغباز .

مرغ پرورده

(
morq - parvarde
) ا . پ . زال پدر رستم .

مرغة

(
marqat
) ا . ع . مزغزار بسيار گياه .

مرغث

(
morqes
) ا . ع . آنكه