تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3251

مساهمون:

ص٣٢٥١
مأخوذ از تازى - رجحان و برترى .

مرجوسة

(
marjusat
) ا . ع . فساد و آميزش كار . يقال : هو فى مرجوسة من امر اى فى اختلاط و التباس .

مرجوع

(
marju '
) ص . ع . بازگشت شده و رجوع‌شده و بازخوانده شد .

مرجوع

(
marju '
) ا . ع . جواب خط و كاغذ . يق : ما كان من مرجوع فلان عليك .

مرجوعة

(
marju'at
) ا . ع . جواب نامه و كاغذ .

موجول

(
marjul
) ص . ع . پوست كنده شدهء از پا و دست . و گرفته‌شدهء از پا و پابند شده . ر . ميدى .

مرجوم

(
marjum
) ص . ع . سنك انداخته‌شده و سنگسارشده . و رانده‌شده و ملعون .

مرجوم

(
marjum
) ا . ع . نام قربانگاهى مر حاجيان را در باديه . و شيطان .

مرجؤن

(
morja'una
) و

مرجون

(
morjuna
) ع . ج . مرجأ .

مرجونة

(
marjunat
) ا . ع . كدوى خشك ميان تهى كه زنان در وى پنبه نهند .

مرجى

(
morji
) و

مرجئ

(
morje '
) ص . ع . رجل مرج : مردى كه در تأخير اندازد كارى را كه تعهد كرده است . و كذا : رجل مرجئ .

مرجى

(
marjiyy
) ص . ع . جنبان و مضطرب .

مرجى

(
morjiyy
) ص . ع . كسى كه بتأخير مىاندازد كارى را كه تعهد كرده است و درنگى مىكند .

مرجى

(
morjiyy
) و

مرجية

(
morjiyat
) ص . ع . نزديك بزادن رسيده . يق : ناقة مرجى و كذا : ناقة مرجية .

مرجئة

(
morje'at
) و

مرجية

(
morjiyat
) ا . ع . گروهى كه قول كلمهء شهادت را مقدم كردند و عمل را پس انداختند و مىگويند با ايمان معصيت ضرر نكند چنان كه با كفر طاعت فايده نبخشد . و نيز نام گروهى از تازيان .

مرچ

(
marec
) ا . پ . فلفل .

مرح

(
marh
) و (
marah
) ا . ع . سوراخ در توشه‌دان .

مرح

(
marah
) م . ع . مرح مرحا ( از باب سمع ) : آزمند گرديد . و نيز مرح : نيك شادمان شدن و فيريدن . و خراميدن بناز . و مرحت العين مرحا و مرحانا ( نيز از باب سمع ) : تباه شد چشم و بهيجان آمد و اشك بسيار از آن روان گرديد . و مرح فلان : سست و ضعيف شد فلان .

مرح

(
mareh
) ص . ع . شادمان و فيرنده . ج : مرحون و مرحى و مراحى .

مرحاض

(
merh z
) ا . ع . جامه‌كوب . و جاى دست و روى شستن . و جاى پليدى انداختن . ج . مراحيض .

مرحان

(
marah n
) ا . ع . شادى و شادمانى . و سستى . و سختى . و روانى اشك چشم . و تباهى چشم .

مرحان

(
marah n
) م . ع . مرح مرحا و مرحانا . ر . مرح .

مرحب

(
marhab
) ا . ع . فراخى و بزرگى و گشادى و وسعت و پهناورى . و نام بتى . و نام اسبى . و از اعلام است . و ذو مرحب : نام خادم آن بت . و ابو مرحب : كنيهء سايه و گفته‌اند كنيهء عرقوب است كه مواعيد عرقوب دربارهء او مىگويند . و قولهم : مرحبا و اهلا يعنى به اهل خود و بجاى فراخ رسيدى پس الفت‌پذير و وحشت مكن . و كذا : اهلا و سهلا و مرحبا و مرحبا بك و مرحبا و سهلا . و گويند : مرحبك الله و مسهلك يعنى وسعت دهد تو را خداى و آسان گرداند . و كذا مرحبا بك الله و مسهلا .

مرحبا

(
marhab
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در تحسين استعمال مىكنند . و مرحبا كردن : تحسين كردن و آفرين كردن . و دست برهم زدن .

مرحبة

(
marhabat
) م . ع . مرحبا گفتن و تهنيت گفتن .

مرحة

(
merhat
) ا . ع . انبار مويز و جز آن .

مرحض

(
morhaz
) و

مرحضة

(
morhazat
) ص . ع . ثوب مرحض : جامهء شسته . و ثياب مرحضة : جامه‌هاى شسته .

مرحضة

(
merhazat
) ا . ع . آب دست دان و ظرفى كه در آن وضو مىگيرند .

مرحل

(
merhal
) ا . ع . شتر قوى .

مرحل

(
morhel
) ص . ع . خداوند شتران باركش .

مرحل

(
morahhal
) ص . ع . حكم داده‌شدهء به كوچ .

مرحل

(
morahhal
) ا . ع . چادرى كه در آن صورت پالان نقش كرده باشند .

مرحل

(
morahhel
) ص . ع . آنكه حكم بكوچ مىكند .

مرحلة

(
marhalat
) ا . ع . فرود آمد نگاه . ج : مراحل .

مرحلة

(
morahhalat
) ا . ع . شتران پالان برنهاده . و شتران پالان گرفتهء برهنه .

مرحله

(
marhale
) ا . پ . مأخوذ از تازى - منزل و منزلگاه . و جاى رخت و اسباب و مقدار چهار فرسخ مسافت . و نوعى از عمارت كه پيرامون قلعهء جنگى سازند و بر آن نشسته جنك كنند .

مرحله‌دار

(
marhale - d r
) ا . پ . پاسبان و نگهبان راهى كه در ميان دو منزلگاه واقع شده .

مرحم

(
morahham
) ص . ع . مهربانى كرده شده ( شدد للمبالغة ) .

مرحم

(
morahhem
) ص . ع .