تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3249

مساهمون:

ص٣٢٤٩
گردد . و مرث الرجل : زد آن مرد را . و مرثى الصبى اصبعه : خائيد كودك انگشت خود را . و مرث الودع مرثا ( از باب نصر و ضرب ) : مكيد مهرهء ماهى گوش را . و مرث فى الماء : تر نهاد و خيسانيد در آب . و مرثث الناقة السخلة : مهربان نشد ماده شتر بر بچهء خود از جهت بوى بد عرق آن .

مرث

(
maras
) م . ع . مرث مرثا ( از باب سمع ) : بردبار گشت و شكيبا گرديد بر خصومت دشمنان .

مرث

(
mares
) ص . ع . مرد شكيبا و بردبار بر خصومت و نزاع .

مرث

(
moress
) ص . ع . رجل مرث : مرد خداوند ريسمان كهنه . و خداوند رخت كهنه .

مرثاة

(
mars t
) م . ع . رثى رثاء و مرثاة . ر . رثاء .

مرثد

(
marsad
) ا . ع . شير بيشه . و مرد جوانمرد . و نام مردى . و نام يكى از پادشاهان يمن گويند ششصد سال پادشاهى كرد .

مرثط

(
morset
) ص . ع . آنكه در نشست خود ثبات و قرار مىورزد .

مرثعن

(
morsa'enn
) ص . ع . ابر فرو افگنده دامنها .

مرثم

(
marsam
) و (
mersam
) ا . ع . بينى .

مرثن

(
morassan
) و

مرثنة

(
morassanat
) ص . ع . باران رسيده . يق : ارض مرثنة .

مرثود

(
marsud
) ص . ع . متاع برهم نهاده .

مرثوم

(
marsum
) ص . ع . خون‌آلوده . و شكستهء از هر چيزى . و شكسته بينى خون‌آلوده . و خف مرثوم : سپل شتر بر سنك آمدهء خون‌آلود شده .

مرثون

(
marsun
) و

مرثونة

(
marsunat
) ص . ع . باران رسيده . يق : ارض مرثونة .

مرثية

(
marsyiat
) ا . ع . گريستن بر مرده . و ذكر محامد وى و ستايش بر وى . ج : مراثى .

مرثية

(
marsiyat
) م . ع . رثى رثاء و مرثية و مرثاة . ر . رثاء .

مرثيه

(
marsiye
) ا . پ . مأخوذ از تازى - توصيف مرده . و ذكر محامد آن و ستايش بر آن . و روضه . ر . روضه . و مرثيه گرفتن : مجلس عزا و سوگوارى برپا كردن .

مرثيه‌خوان

(
marsiye - x n
) واو معدوله . ا - ص . پ . روضه‌خوان . و آنكه مكررا توصيف مرده را ذكر مىكند .

مرثيه‌خوانى

(
marsiye - x ni
) واو معدوله . ا . پ . شغل و عمل مرثيه‌خوان .

مرج

(
marj
) ا . پ . حدود و سرحد و مرز زمين و كشور . و زمينى كه كنارهاى آن را بلند ساخته در درون آن كشت و زرع كنند . و پاشنه يا بند دست مردم . و وظيف ستور . و مرج پاى : قدم پاى تا پاشنه . و هرج و مرج . ر . مرج تازى .

مرج

(
marj
) ا . ع . چراگاه . و هر زمينى كه داراى چراگاه و گياه باشد كه ستور در آن بچرد . ج : مروج . و نام چندين موضع كه هر يك داراى مضاف اليه مىباشد مانند : مرج راهط و مرج القلعة و جز آن . و فيه هرج مرج : اختلاط و اضطراب .

مرج

(
marj
) م . ع . مرج الدابة مرجا ( از باب نصر ) : بچرا فرستاد ستور را . و مرج هى : بچرا شد ( يتعدى و لا يتعدى ) . و مرج الشئ : آميخت آن چيز را . و مرج البحرين : گذاشت هر دو دريا را كه يكى با ديگرى ملتبس نگردد و نياميزد .

مرج

(
marj
) و (
morj
) ا . پ . نام شهرى در كوهستان سمرقند .

مرج

(
maraj
) ا . ع . شتران بر سر خود بچرا گذاشته شده ( واحد و جمع در وى يكسان است ) . و تباهى و بىآرامى . و جنش انگشترى در انگشت . و آميختگى و اضطراب و پريشانى و فساد ( و الفعل من سمع ) .

مرج

(
maraj
) م . ع . مرج الامر مرجا ( از باب سمع ) : آميخته شد آن كار .

مرج

(
morejj
) ص . ع . ماديان نزديك بزادن رسيده .

مرجأ

(
morja '
) ص . ع . رجل مرجأ مرد واپس داشته . ج : مرجؤن (
morja'una
) و مرجون (
morjuna
) .

مرجاة

(
marj t
) ا . ع . اميد .

مرجاده

(
marj de
) ا . پ . ابزارى چرمين مانند جوال بزرك كه آن را پر از كاه كرده و به روى آن سوار شده از رودخانه مىگذرند .

مرجاس

(
merj s
) ا . ع . سنگى كه بر دول بندند و بدان لاى چاه را بشورانند و سپس آب آن چاه را بكشند تا چاه پاك گردد . و سنگى كه در چاه اندازند تا معلوم گردد عمق چاه و يا براى آنكه بدانند چاه آب دارد و يا ندارد .

مرجام

(
merj m
) ا . ع . شترى كه در رفتار گردن خود را دراز كشد . و شتر سخت سير . و شترى كه در رفتن به سپل خود سنگريزه اندازد .

مرجان

(
marj n
) ا . پ . روح و جان . و پسر اندر و ربيب . و مرد تنومند قوى . و مرواريد ريزه . و بستام و كامه كه يك نوع ماده‌ايست پوليپى و در دريا مىرويد و محتوى مواد آهكى است و سرخ و سفيد و سياه مىباشد و بيشتر آن را كه در كرانه‌هاى درياى سيسيل صيد مىكنند .