و روان .
مرد
(
mard
) ا . پ . نوع نر از جنس آدمى مقابل زن كه نوع ماده است . و دلير و شجاع و پهلوان و بهادر و بىباك و گستاخ . و نر مقابل ماده . ج : مردان . و مرد اصلى : امير و شريف . و مرد آدمى : شريف و بزرگوار . و مرد خدا :
اهل اللّه . و پير مغان . و مرد غريب :
بيگانه و اجنبى . و مرد مردانهوار :
مانند مردم دلاور و بهادر . و مرد نبرد :
سپاهى و جنگى . و مرد نيكنام : مشهور و معروف و با آبرو .
مرد
(
mard
) ا . ع . تر و تازهء از از ميوهء اراك . و ميوهء رسيدهء آن . و راندگى سخت . و راندن ملاح كشتى را با مردى .
مرد
(
mard
) م . ع . مرده مردا ( از باب نصر ) : بريد آن را . و مرد فلانا :
طعن كرد در آبرو و ناموس فلان . و مرد على الشئ : پايدارى كرد بر آن چيز . و مرد الخبز : تر كرد نان را تا نرم شود . و مرد الصبى ثدى امه : بدست ماليد آن كودك پستان مادر خود را . و نيز مرد :
سخت راندن و با مردى راندن كشتى .
مرد
(
mord
) پ . ح . م . مردن . ا .
مرده و فوت شده . و ايستاده و غير جارى . و ناروان . و خرد مرد : بىنهايت خرد و كوچك .
مرد
(
mord
) ع . ج . امرد .
مرد
(
marad
) م . ع . مرد الغلام مردا و مرودة ( از باب سمع ) : مدتى طول كشيد تا ريش برآورد آن پسر . و مرد فلان : هميشگى نمود فلان بر خوردن خرماى در شير خيسانده و بر خوردن آب با شير .
مرد
(
morad
) ا . پ . آس و مورد .
مرد
(
maradd
) م . ع . رد ردا و ردة و مردا . ر . رد .
مرد
(
moredd
) ا . ع . مرد آرزومند جماع . و مرد خشمناك . و مردى كه بىزنى آن و يا سفرش دراز كشيده باشد . و درياى بىموج .
و ماده شترى كه پستان و فرج وى از نشستن بر زمين نمناك آماسيده باشد . و گوسپند پستان برآورده كه پيش از زادن شير دهد . و شترى كه از خوردن آب بسيار گران و سنگينشده باشد . ج : مراد .
مرداء
(
mard '
) ا . ع . دختر تابان رخسار . و زنى كه به زانو و فرجش موى نباشد . و درخت بىبرك . و ريگستان گستردهء بىگياه . و ماديانى كه گرداگرد سم وى موى نباشد . ج : مرادى . و نام قريهاى و نام ريك تودهاى .
مرداء
(
morad '
ع . ج . مريد .
مرداب
(
mard - b
) ا . پ . تالاب و استخر و آبگير عميق و پر عرض و طول .
مرداب
(
mord - b
) ا . پ . آب ايستادهء غير جارى و ناروان . و خليج .
مرداة
(
merd t
) ا . ع . چادر . و سنك انداختنى . و هر چيز كه بشكند و ريز ريز كند مانند سنگى كه از منجنيق مىاندازند . و سنك بالائين آسيا . و سنگى كه چلپاسه به روى مىنشيند و منه المثل : كل ضب عنده مرداته .
مرداة
(
merd t
) ص . ع . ناقة مرداة : ماده شتر سخت و تواناى بر سير .
مرداد
(
mord d
) ا . پ . نام ماه پنجم از سال شمسى . و نام فرشتهء موكل بر فصل زمستان . و نام روز هفتم و يا روز هشتم از هر ماه شمسى .
مردار
(
mord r
) ا . پ . لاشه و جنازهء مرده . و پليد و نجس و ناپاك . و ملوث و زشت .
مردارخانه
(
mord r - k ne
) ا . پ . بلا . و زندان . و در بازى نرد آن خانه كه مهره در وى در شش در و يا هفدر افتد و نتواند بيرون آيد .
مردارخوار
(
mord r - k r
) واو معدوله ا . پ . مرغى كه مردار مىخورد و كركس و نسر .
مردارسنج
(
mard r - sanj
) ا .
ع . مأخوذ از مردار سنگ و بمعنى آن .
مردار سنك
(
mord r - sang
) ا .
پ . مردار سنك .
مردارية
(
mard riyyat
) ا . ع .
نام گروهى از تازيان .
مرد آزما
(
mard - zma
) ص . پ .
آزمايشكنندهء مرد .
مرداس
(
mard - s
) ا . پ .
آسياى دستى و دستآس . و نام پدر ضحاك .
مرداس
(
merd s
) ا . ع . سر و رأس . و سنككوب و سنگى كه در چاه اندازند تا معلوم كنند كه آب دارد . و يا ندارد .
مردآسا
(
mard - s
) ص - م .
پ . مانند مرد . و بلند اندام . و مردانه و دليرانه .
مرداسپرم
(
mard - esper m
) و
مرد اسفرم
(
mard - esferam
) ا . پ .
قسمى از مورد صحرائى و آن را در دفع كرم استعمال مىكنند .
مرداسنج
(
mord sanj
) ا . ع .
مأخوذ از مردا سنك و بمعنى آن .
مردا سنك
(
mord - sang
) ا . پ .
پرتو اكسيد سرب متبلور را نامند و از سموم قويه است و در ساختن بلور آن را به كار مىبرند و نيز در طب در مشمعها داخل مىنمايند .
مرداش
(
mard c
) ا . پ . تاريخ و قصه و حكايت . و باغ و بوستان .
مردافكن
(
mard - afkan
) ا . پ .
دلير و دلاور و بهادر و پهلوان . و شراب پر كف و زوردار .