تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3248

مساهمون:

ص٣٢٤٨
از تازى - بلند و رفيع . و بلند كرده شده . و برافراخته شده . و رفع شده . و بر طرف گشته و از جاى بيرون شده .

مرتفق

(
mortafaq
) ا . ع . سراى و منزل . و كاروانسراى و جاى تكيه .

مرتفق

(
mortafeq
) ص . ع . حوض پر و ثابت و برقرار و برجاى .

مرتفق

(
mortafeq
) ا . ع . بات فلان مرتفقا : بيتوته كرد فلان درحالىكه تكيه كرده بود بر مرفق دست خود .

مرتقب

(
mortaqeb
) ص . ع . نگاهبان و محافظ و پاسبان و مراقب و چشم‌دارنده .

مرتقش

(
mortaqec
) ص . ع . بهم آميختهء در جنك .

مرتقع

(
mortaqe '
) ص . ع . متوجه و مشغول و آگاه و خبردار .

مرتقن

(
mortaqen
) ص . ع . آلوده شدهء بزعفران .

مرتقى

(
mortaq
) ا . ع . محل عروج و جاى بالا .

مرتقى

(
mortaqi
) ص . ع . بالا رفته و در بالا پيدا شده .

مرتك

(
mortak
) ا . ع . مرذاسنك .

مرتك

(
mortak
) ا . پ . مردا سنك .

مرتك

(
martakk
) ص . ع . رجل مرتك : مردى كه سخن‌ور باشد ولى در مخاصمه عاجز آيد . و جمل مرتك : شتر سست نازك مغز . و سكران مرتك : مستى كه نتواند سخن گويد .

مرتكب

(
mortakeb
) ص . ع . بر نشيننده . و گناه‌كننده .

مرتكب

(
mortakeb
) ص . پ . مأخوذ از تازى - شروع‌كننده و آغازنده و ورزنده . و به كارى درآينده . و مشغول شونده . و كوشش‌كننده . و بجا آورندهء گناه . و دوچار شونده .

مرتكحة

(
mortakehat
) ص . ع . جفنة مرتكحة : كاسهء پر از تريد .

مرتكز

(
mortakez
) ص . ع . ثابت و برقرار . و رگ برجهنده .

مرتكز

(
mortakez
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ثابت و برقرار و استوار .

مرتكس

(
mortakes
) ص . ع . نگون سار و سرنگون . و منهدم . و افتاده . و انبوهى كرده و فراهم آمده .

مرتكض

(
mortakaz
) ا . ع . حوض و تالاب . و جائى كه آب بسيار جمع شده باشد .

مرتكض

(
mortakez
) ص . ع . مضطرب و پريشان .

مرتكم

(
mortakem
) ا . ع . مرتكم الطريق : شاه راه .

مرتكم

(
mortakem
) ص . ع . گرد آمده و بر هم نشسته و توده شده .

مرتكو

(
martaku
) ا . پ . گنجشك .

مرتكى

(
mortak
) ا . ع . محل اعتماد و كسى كه بر آن اعتماد كنند و معتمد . و امين و با اعتبار . و معاون . و ما لى مرتكى الا عليك : نيست مرا اعتمادى مگر بر تو .

مرتكى

(
mortaki
) ص . ع . هميشه و بر جاى و ثابت و بىحركت . و انا مرتك على كذا : من اعتمادكننده‌ام بر آن .

مرتل

(
morattel
) ص . ع . كسى كه هموار و آرميده و هويدا مىخواند . و آواز خوش‌نوا .

مرتمز

(
mortamez
) ص . ع . با هم و بطور اجتماع جنبنده .

مرتمس

(
mortames
) ص . ع . فرو شوندهء در آب .

مرتمض

(
mortamez
) ص . ع . بىقرار و تافته دل و جگر سوخته .

مرتمل

(
mortamel
) ص . ع . آلوده و حقير و زبون .

مرتمم

(
mortamem
) ص . ع . خورنده .

مرتمى

(
mortami
) ص . ع . انداخته شده . و نگهبان و ديدبان . و هو مرتم لنا : او طلايه و ديدبان است ما را .

مرتنة

(
mertanat
) و (
morattanat
) ا . ع . نان روغنى . و نان پيه آميخته .

مرتو

(
mar - to
) پ . ضمير مركب يعنى از تو و تو را .

مرتوم

(
mortum
) ص . ع . شكسته . و شكسته بينى .

مرتوى

(
mortavi
) ص . ع . سيراب شده و دفع عطش كرده . و تر كرده . و ريسمان تافتهء ستبرتاه گرديده . و مفصل معتدل و ستبر گشته .

مرتهس

(
mortahes
) ص . ع . رودبار پر شده . و گروه انبوهى كرده .

مرتهشة

(
mortahecat
) ص . ع . قوس مرتهشة : كمان نرم و سست كه در كشيدن سرهايش بهم برآيد .

مرتهن

(
mortahan
) ا . ع . گروى . و مرتهن الشئ : آنچه بدان آن چيز را باز دارند .

مرتهن

(
mortahen
) ص . ع . گرو گيرنده .

مرث

(
mars
) م . ع . مرث التمر مرثا ( از باب نصر ) : تر نهاد و خيسانيد خرما را در آب و جز آن . و مرث التمر و غيره بيده : ماليد و سود خرما و جز آن را در آب تا بگدازد اجزاء وى و نرم