تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3254

مساهمون:

ص٣٢٥٤

مردام

(
merd m
) ا . ع . مرد بىخير و كسى كه در وى خير نباشد .

مردان

(
mard n
) ا . پ . ج . مرد . و مردان علوى : هفت كوكب سياره . و هفت اوتاد كه بزرگان عالم غيب‌اند .

مردان

(
mord n
) ص . ع . ج . امرد .

مردانگى

(
mard nagi
) ا . پ . رجوليت و مردمى و جوانمردى . و همت . و شجاعت و بهادرى . و جرأت و دليرى . و عرصهء مردانگى : ميدان جنك و رزمگاه و ميدان كشتىگيرى .

مردانه

(
mard ne
) ص - م ف . پ . دلير و بهادر و بىباك . و دليرانه و بهادرانه . و با زور و قوت . و منسوب و متعلق به مرد ضد زنانه . و مردانه شدن و يا مردانه كردن : بيرون شدن و يا بيرون كردن زنان را از جائى براى آمدن مردان .

مردانى

(
mard ni
) ص . پ . زنى كه در زى مردان در آيد .

مرداوژن

(
mard - avjan
) ا . پ . دلير و شجاع . و بهادر . و جنگجو و نبرد آزما . و جوانمرد . و سخى . و شراب زوردار .

مردآهنگ

(
mard - hang
) ا . پ . نوعى از سلاح كج و منحنى مانند چوگان كه مردم آهنك نيز گويند .

مردباز

(
mard - b z
) ص . پ . زن بدكار و روسپى .

مردبازى

(
mard - b zi
) ا . پ . بدعملى و زناكارى و قحبگى .

مردبان

(
mardob n
) ا . پ . نردبان .

مردبچه

(
mard - bace
) ا . پ . فرزند مرد دلير و بهادر .

مردة

(
maradat
) ع . ج . مارد .

مردة

(
maraddat
) ا . ع . بازگشت . و سود و فايده . يق : هذا الامر لا مردة فيه : در اين كار سودى نيست .

مردد

(
moraddad
) ص . ع . رجل مردد : مرد دو دله و سرگشته كه بيرون شد كار نداند . و هلاك‌شونده .

مردد

(
moradd d
) ص - م . ف . پ . مأخوذ از تازى - بىقرار و ناپايدار . و بىثبات و متردد و دو دله و پريشان‌خاطر . و مردد بودن : بىقرار و ناپايدار بودن . و پريشان خاطر بودن . و مردد شدن : دو دله شدن و پريشان خاطر گشتن .

مردد

(
moradded
) ص . ع . بسيار گرداننده . و كسى كه ترديد مىكند .

مردرو

(
mard - rov
) ا . پ . راه . و راه تنك و معبر و گذرگاه .

مرد روغن

(
mard - rovqan
) ا . پ . منى و آب مرده

مردرى

(
mord - ri
) ا . پ . مرده‌رى . ر . مرده‌رى .

مردريك

(
morda - rik
) ا . پ . مرده ريك .

مردريگ

(
morda - rig
) ياى مجهول . ا . پ . نوعى از ريگ كه زرگران براى جلا دادن به كار مىبرند . و ريگ نرم .

مردس

(
merdas
) ا . ع . سنك‌كوب .

مردشت

(
mar - dact
) ا . پ . جائى در فارس .

مردشناسى

(
mard - cen si
) ا . پ . علم به معرفت مردمان .

مردشوى

(
mord - cuy
) ا . پ . غسال و مرده شوى .

مردع

(
merda '
) ا . ع . تير پيكان فتاده . و تير تنك سوفار . و كسى كه بىنيل مقصود از جائى بازگردد . و كشتيبان كاهل و تنبل . و كوتاه بالا . و آنكه بر وى اثرى از بوى خوش باشد .

مردع

(
moradda '
) ا . ع . آنكه در وى اثرى از بوى خوش باشد .

مردغة

(
mardaqat
) ا . ع . ما بين گردن و ترقوه . و گوشت پارهء ميان سر بازو و استخوانهاى سينه . و مرغزار نيكو . ج : مرادغ .

مردف

(
mordef
) ص . ع . كسى كه ديگرى را در پس خود مىنشاند .

مرد قوش

(
mardaquc
) ا . ع . مأخوذ از مرد گوش و بمعنى آن . و نيز زعفران . و بوى خوشى مايل بسرخى و سياهى كه زنان بدان شانه آلايند . و نرم گوش .

مردك

(
mardak
) ا . پ . مصغر مرد . يعنى مرد خرد . و ابله و احمق . و مصاحب دون و فرومايه . و مغرور و خود بين . و دون همت .

مرد كار

(
mard - k r
) ا . پ . مردكنندهء كار . و دلاور و بهادر و پهلوان .

مردگان

(
mordag n
) پ . ج . مرده .

مردگوش

(
mard - guc
) واو مجهول . ا . پ . مرزنجوش .

مردگى

(
mardagi
) ا . پ . لواط .

مردگى

(
mordagi
) ا . پ . مرگ و فوت .

مردگير

(
mard - gir
) ا . پ . يك نوعى سلاحى كج مانند چوگان كه مرد آهنگ نيز گويند .

مردگيران

(
mard - gir n
) ا . پ . جشنى مر مردمان قديم ايران را كه در پنج روز آخر اسفندارمذ كه پنج‌روز آخر سال است گيرند و در اين چند روز زنان بر مردان تسلط يابند و هر آرزوئى كه دارند به فعل رسانند و در شبانه روز اول اين پنج‌روز جهت دفع كژدم رقعهء كژدم نويسند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3254 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )