تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3013

مساهمون:

ص٣٠١٣

مأزورات

(
ma'zur t
) ع . كه در حديث آمده : ارجعن مأجورات غير مأزورات ج . موزورة است بمناسبت مأجورات مأزورات گفته‌اند و اگر تنها استعمال شود بايد موزورات گفت . ر . موزورة .

مازون

(
m zun
) ا . پ . ماز و هر داروى قابضى . و غسول قابضى كه زنان جهت تنگى استعمال مىكنند .

مازه

(
m ze
) ا . پ . صلب و مازن و استخوان ميان كمر و ناو ميان پشت و عضله . و پشت مازه : عضلهء پشت .

ماره در

(
m ze - dar
) و

مازه درد

(
m ze - dard
) ا . پ . كمر درد كه بتازى وجع الورك گويند .

مازى

(
m zi
) ص . ع . متكبر . ج ا : مزاة .

مازى

(
m zi
) ا . ع . مخالف و دور . يق قعد عنى مازيا اى مخالفا بعيدا .

مازياره

(
m zi re
) و

مازيارى

(
m zi ri
)

مازيانه

(
m zi ne
) ا . پ . طعام شيرين و مربا .

مازينه

(
m zine
) ا . پ . نام زنى كه باتفاق مازنين قلعهء سنگويهء هندوستان را بنا كرد .

ماژ

(
m j
) ا . پ . عيش و عشرت و فراغت . و ماژ و موژ : فريادى كه موش در هنگام ديدن گربه و يا مار مىكند .

ماژ پرست

(
m j - parast
) ا . پ . عياش و عيش پرست .

ماژدر

(
m jdar
) ا . پ . مار بزرگ كه بتازى ثعبان گويند .

ماژديستان

(
m jdist n
) ا . پ . به لغت زند و پازند دورى از بديها و پاكيزگى از گناهان .

ماس

(
m s
) پ . ح . م . ماسيدن . ا . آماس و ورم . و الماس .

ماس

(
m s
) ص . ع . رجل ماس : مردى كه عتاب و سرزنش در وى نگيرد . و مرد سبك . و سبك سر .

ماس

(
m s
) ا . ع . الماس .

مأس

(
ma's
) م . ع . مأس بين القوم مأسا از باب فتح بدى و تباهى افگند ميان آن قوم و فتنه انگيخت . و مأس الجرح : فراخ شد آن زخم و مأس على فلان : خشم گرفت بر فلان . و ماس الجلد : ماليد پوست را . و مأست الناقة : نيك گرد آمد شير در پستان آن ماده شتر .

مأس

(
ma'as
) م . ع . مئس الجرح مأسا از باب سمع فراخ شد آن زخم .

ماساى

(
m s y
) پ . كلمهء فعل يعنى مياساى و آسوده مباش .

ما سبق

(
m - sabaq
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - هر آنچه گذشته باشد و پيشى گرفته باشد و گفته شده و كرده شده .

ماسة

(
m ssat
) ص . ع . حاجة ماسة : حاجت سخت و مهم . و بينهما رحم ماسة : ما بين آن دو نفر خويش نزديكى است .

ماست

(
m st
) ا . پ . چغرات و شيرى كه بواسطهء ماستينه بسته شده باشد . و مصطكى .

ماستابه

(
m st be
) و

ماستاوه

(
m st ve
) و

ماستبا

(
m st - b
) ا . پ . دوغ صاف شدهء ستبر كردهء خشك كرده . و آش ماست .

ماست‌بند

(
m st - band
) ا . پ . كسى كه ماست مىسازد و شير را ماست مىكند .

ماست‌دان

(
m st - d n
) ا . پ . آوند ماست و خيك ماست . و صندوق مشبكى كه در آن خيك ماست گذارند .

ماست مايه

(
m st - m ye
) ا . پ . مايه‌اى كه بدان شير را ستبر نموده و چغرات سازند .

ماستو

(
m stu
) و

ماستوا

(
m stv
) و

ماستونه

(
m stune
) و

ماستينه

(
m stine
) ا . پ . دوغ صاف كردهء ستبر كردهء خشك كرده . و آش ماست .

ماسح

(
m seh
) ا . فا . ع . مسع كنندهء سر و پاى در وضو . و شانه كننده . و بسيار گايده و كثير الجماع . و بسيار دروغ‌گوى . و شترى كه پنجم سپل آن بر آرنج وى برخورده و خون آلود نكرده باشد . و تل ماسح : نام موضعى .

ماسحة

(
m sehat
) ا . ع . شانه كننده و زن مشاطه .

ماسخ

(
m sex
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بيمزه و تفه .

ماسخة

(
m sexat
) ا . ع . نام كمان سازى معروف از طايفهء ازد .

ماسخى

(
m sexiyy
) ا . ع . كمان‌ساز .

ماسخيات

(
m sexiyy t
) ا . ع . كمانهاى منسوب به ماسخة .

مأسدة

(
ma'sadat
) ص . ع . ارض مأسدة : زمين شيرناك .

مأسدة

(
ma'sadat
) ا . ع . ج . اسد .

ماسط

(
m set '
) ا . ع . هر چيز شور كه شكم راند . و آب شور و گياه شور كه شكم راند . و گياهى تابستانى كه شكم شتر راند . و نام آبكى شور .

ماسك

(
m sek
) ا . فا . ع . چنگ زنندهء به چيزى و گيرنده .

ماسكة

(
m sekat
) ا . ع . پوست پاره‌اى كه بر روى كودك و اسب كره باشد . و قوتى است كه غذا را گيرد مدت طبخ هاضمه .