تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3012

مساهمون:

ص٣٠١٢

ماروق

(
m ruq
) ص . ع . زرع ماروق : كشت آفت رسيدهء زرد شده . و رجل ماروق : مرد مبتلا به يرقان شده .

مأروك

(
ma'ruk
) ا . ع . اصل و ريشه .

مأرومة

(
ma'rumat
) ص . ع . ارض مأرومة : زمينى كه در آن نه بيخ درخت مانده باشد و نه شاخ آن . و جارية مأرومة : دختر خردسال نيكو خلقت .

مارون

(
m run
) ا . پ . نام داروئى كه مرو خوش‌بو نيز گويند . و يك قسم سنگى كه در سركه حل كرده در داروهاى چشم داخل كنند .

ماره

(
m re
) ا . پ . حساب و محاسبهء دفتر . و سكهء رنگين انگشترى و مهر .

مارى

(
m ri
) . ص . پ . كشته و هلاك شده و پايمال گشته .

مارى

(
m ri
) ا . پ . دوشيزه و باكره .

مارى

(
m ri
) ا . ع . گوسالهء سپيد تابان بدن . و گليم خرد با خطهاى دراز . و شكار كنندهء مرغ سنگخوار . و از ارنگارين پشمى مر آبكش را . و جامهء كهنه تا سرسرين .

ماريانه

(
m ri ne
) ا . پ . يك قطعه از قند و نبات و حلوا .

مارية

(
mariat
) ا . ع . گوسالهء مادهء سپيد تابان بدن . و گاو مادهء با گوسالهء سپيد تابان بدن . و زن سپيد درخشان رنگ تابان بدن . و نام دختر ارقم و يا دختر ظالم كه صاحب دو گوشوارهء گرانبها بود و آنها را بخانهء كعبه هديه كرده بود و گويند در هر گوشواره‌اى دويست دينار بود و يا گوهرى بود كه چهل هزار دينار قيمت داشت و يا دو مرواريد داشت هر كدام باندازهء تخم كبوتر و منه المثل : خذها و لو بقرطى مارية يعنى بگير آن را بهر حال كه باشد . و نيز مارية مادر ابراهيم پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه مقوقس براى آن حضرت هديه فرستاده بود .

مارية

(
m riyyat
) ا . ع . مرغ سنگخوار كه بتازى قطا نيز گويند .

ماريره

(
marire
) ا . پ . زن پدر و مادر اندر و دايه و مرضعه .

ماريكله

(
m rikale
) ا . پ . نام موضعى .

ماز

(
m z
) ا . پ . درز و شكاف در و ديوار . و چين و شكنج و تاولا . و مازو . و داروى مسهل . و نام يكى از داروهائى كه با آنها مركب مىسازند .

مازار

(
m z r
) ا . پ . عطار و دوا فروش .

مازار

(
m z r
) پ . كلمهء فعل يعنى ميازار و آزار مده .

مازارى

(
m z ri
) ا . ص . پ . منسوب بمازار . و عطارى . و دكان عطارى .

مازج

(
m zej
) ا . فا . ع . آميزنده و مخلوط كننده .

مازح

(
m zeh
) ص . ع . لاغ كننده و مزاح كننده .

مازحة

(
m zehat
) ص . ع . مونث مازح .

مآزر

(
ma ' zer
) ع . ج . مئز .

ماز

(
m ze
) و

ماز رأسك

(
m ze ra'saka
) ع . كلمهء امر يعنى گردن دراز كن و اين كلمه را قاتل بمقتول مىگويد هنگامى كه مىخواهد سروى را ببرد .

مازريون

(
m zaryun
) ا . پ . نام گياهى دوائى .

مأزفة

(
ma'zefat
) ا . ع . پليدى و نجاست و سرگين مردم و ستور . ج : مازف .

مأزق

(
ma'zaq
) ا . ع . جاى تنگ و رزمگاه .

مازل

(
m zel
) ا . ع . جاى تنگ .

مازل

(
m zel
) ا . پ . نام كوهى در هندوستان .

مآزم

(
ma ' zem
) ع . ج . مأزم .

مأزم

(
ma'zem
) ا . ع . راه تنگ ما بين دو كوه . و رزمگاه . و زمين تنگ . و كس تنگ . و عيش تنگ . ج : مآزم .

مأزم

(
ma'zem
) و

مأزمان

(
ma'zem ne
) ا . ع . تنگنائى ميان مكه و منى . و تنگنائى ميان مزد لفة و عرفة .

مازن

(
m zan
) ا . پ . صلب . و استخوان ميان كمر . و ناوى كه هيان پشت از فربهى بهم رسد .

مازن

(
m zen
) ا . ع . تخم مورچه . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

مازند

(
m zand
) و

مازندر

(
m zandar
) و

مازندران

(
m zandar n
) ا . پ . نام مملكتى در شمال ايران در كنار درياى خزر .

مازنين

(
m znin
) ا . پ . نام مردى كه قلعهء سنگويه را در هندوستان بهمراهى زنى مازينه نام ساخت .

مازو

(
m zu
) ا . پ . نمو غير طبيعى كه در روى برگهاى بعضى اشجار از اثر گزيدگى حيوانى از جنس هوام پديد مىآيد و بيشتر در روى برگهاى درخت بلوط ديده مىشود و آب را در دباغت پوستها به كار مىبرند و يك جزو از اجزاى مركب مىباشد . و نيز مازن و صلب و استخوان ميان كمر . و مالهء برزيگران و غلطك .

مأزو

(
ma'zovv
) ص . ع . سائيده با زحمت و محنت .