متيقن
(
motayaqqen
) ص . ع .
بىگمان دانسته شده .
متيقن
(
motayaqqen
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - يقين و بىشبهه و بىگمان و محقق . و واضح و ثابت . و تفتيشكننده و تفحص كننده .
متيل
(
matil
) ا . پ . آستر بالش و دشك يعنى پارچهء زيرينى كه در ميان آن پر و پنبه و جز آن نهند و بر روى آن پارچهء ظريفى كشنده كه روه نامند .
متيل
(
metil
) ا . پ . قسمى از چراغدان پايهدار كه پيهسوز نيز گويند .
متئم
(
mot'em
) ص . ع . زنى كه پيوسته دوگان ميزايد .
متيم
(
motayyam
) ص . ع .
رام و مقاد . و مغلوب از عشق .
متيم
(
motayyam
) ا . ع . از اعلام است .
متيم
(
motayyem
) ص . ع . بندهء خودكنندهء بواسطهء عشق و محبت و رام و منقاد كننده .
متيما
(
mat m
) ا . ع . هرگاه و هر كجا كه باشد .
متيمم
(
motayammem
) ص . ع .
تيممكننده . و آهنگكننده .
متيمن
(
motayammen
) ص . ع .
متبرك و با بركت .
متين
(
matin
) ص . ع . درشت و استوار .
متين
(
matin
) ا . ع . از نامهاى خداوند تبارك و تعالى .
متين
(
matin
) ص . پ . مأخوذ از تازى - محكم و استوار و سخت . و خودسر . و نكته سنج . و متن كتاب . و قلعهء متين : قلعهء سخت و محكم .
متين
(
metin
) ا . پ . بيل .
متيوساء
(
mtyus '
) ع . ج .
تيس .
متيه
(
matyah
) ص ع . ارض متيه : زمينى كه مردم در آن گم شوند .
متيهة
(
matihat
) و (
motihat
) و (
matayhat
) ص . ع . ارض متيهة :
زمينى كه مردم در آن گم شوند . و كذلك ارض متيهة او متيهة .
متئى
(
motta'i
) ص . ع . آرام و ساكن و ملايم و سليم و نرم .
مث
(
mas
) ا . پ . شيرهء انگور و دوشاب و شيرهء خرما .
مث
(
mass
) م . ع . مث سقاء السمن مثا ( از باب نصر ) : تراويد روغن از خيگ . و مث اليد : ماليد دست را بمنديل و يا گياه . و مث الشارب : روغن ماليد بر سبلت . و يا چربى ماليد بر سبلت . و مث الجرح : پاك كرد از زخم چرك و ريم را .
مثاب
(
mas b
) ا . ع . جاى باز - گشت مردمان پس از آنكه از جاى رفته باشند .
و مثاب البئر : جاى آب گرفتن از چاه و ايستاد نگاه ساقى و جاى گرد آمدن آب از چاه و ميانهء آن كه آب نخست در وى گرد آيد .
مثاب
(
mos b
) ص . ع . پاداش داده شده .
مثاب
(
mos b
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - مأجور و پاداش داده شده . و جزاى نيك داده شده . و مثاب بودن :
به ثواب و پاداش نيك رسيدن . و عند الله مثاب شدن : جزاى نيك از خداوند عالم جل شأنه دريافت كردن .
مثابة
(
mas bat
) ا . ع . ميان چاه كه آب در آن گرد آيد . و سنگهاى گرداگرد چاه و نورد چاه . و منزل و جائى كه مردم پس از رفتن بدان باز گردند . قوله تعالى :
وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً
. و نيز مثابة :
پاى دام صياد . و جاى گرفتن آب از چاه . و جائى كه مردم در آنجا گرد آمده جمع مىشوند .
و كاروانسرا . و مهمانخانه و جز آن . و درجه و رتبه . و طريقه و رسم . و مشابهت . و عدد بسيار . يق : عند فلان مثابة من الناس .
مثابتة
(
mos batat
) م . ع .
ثابته مثابتة : نيك شناخت آن را . و بر جاى داشت آن را . و محكم و مضبوط كرد آن را .
مثابرة
(
mos barat
) م . ع .
ثابر على الامر مثابرة : پيوسته بود بر آن كار . و لازم گرفت آن را . و مواظبت كرد .
مثار
(
mos r
) ص . ع . شيار كرده شده . و كاشته شده .
مثاعب
(
masa ' ? eb
) ع . ج . مثعب .
مثاغمة
(
mos qamat
) م . ع .
ثاغم المراة مثاغمة : بوسيد آن زن را و ماچ كرد .
مثافل
(
mos fel
) ص . ع . كسى كه شير ندارد جهت خوردن و خوراك وى هميشه حبوب است . ج : مثافلون .
مثافلة
(
mos falat
) م . ع .
ثافله مثافلة و ثفالا : همنشين و ملازم وى گرديد .
مثافلون
(
mos feluna
) ع . ج .
مثافل .
مثافن
(
mos fen
) ص . ع .
همدم و دوست مصاحب و همنشين و يار و ياور .
مثافنة
(
mos fanat
) م . ع .
ثافنته مثافنة : همزانو نشستم او را و مجالست كردم وى را . و ثافنت الرجل على الشيئ :
يارى كردم آن مرد را بر آن چيز .
مثافيد
(
mas fid
) ا . ع . آستر