تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3123

مساهمون:

ص٣١٢٣
لباسها .

مثاقب

(
mas qeb
) ع . ج . مثقب (
mesqab
) .

مثاقف

(
mos qef
) ص . ع . زيرك و هوشمند و دست‌آموز در كار . و دانشمند .

مثاقفة

(
mos qafat
) م . ع . ثاقفه مثاقفه و ثقافا (
seq fan
) : نبرد كرد او را در دانائى و استادى .

مثاقيل

(
mas qil
) ع . ج . مثقال (
mesq l
) . و قولهم : و القى عليه مثاقيله . ر . مثقال را .

مثاكل

(
mas kel
) و

مثاكيل

(
mas kil
) ع ج . مثكل (
moskel
) .

مثال

(
mes l
) ا . ص . پ . مأخوذ از تازى - مثل و مانند و شبيه و نظير . و آنچه را كه بطور مثل بيان كنند و تمثيل . و تصوير و تمثال . و فرمان پادشاهى . و حكم . و عالم مثال : عالمى را گويند فروتر از عالم ارواح و آنچه در اين عالم ظاهرى است مانند آن در عالم مثال است . و صور عالم مثال : چيزهائى را گويند كه شخص در خواب مىبيند . و مثال بدر : مانند ماه تمام . و بىمثال و يا عديم المثال : بىمانند و بىنظير . و دريا مثال : شبيه به دريا .

مثال

(
mes l
) ا . ع . مانند و شبيه و نظير و مشابهة و كالبد . و اندازه و مقدار . و قصاص و مكافات . و فرمان و حكم . و صفت چيزى . و بستر و جائى كه در آن تكيه و آسايش مىكنند و مىخوابند . ج : امثلة (
amselat
) و مثل (
mosl
) و (
mosol
) .

مثالب

(
mas leb
) ع . ج . مثلبة (
maslabat
) و (
maslobat
)

مثالب

(
mos leb
) ص . ع . بر ذون مثالب : يا بوى ثليب خوار . ر . ثليب را .

مثالة

(
mas lat
) م . ع . مثل مثالة ( از باب كرم ) : افضل و افزون گرديد و گرامى شد .

مثالث

(
mas les
) ع . ج . مثلثة (
maslesat
) .

مثالج

(
mas lej
) ع . ج . مثلجة (
maslajat
) .

مثالى

(
mes li
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بعالم مثال .

مثالى

(
mes li
) ا . پ . ياى مجهول مأخوذ از تازى - يك تمثيل .

مثامنة

(
mas menat
) ا . ع . نام هشت نفر از پادشاهان حمير .

مثامنة

(
mos manat
) م . ع . بها . كردن و قيمت كردن .

مثانة

(
mas nat
) ا . ع . آبدان و جاى بول . و جاى بچه در شكم .

مثانه

(
mes ne
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبدان و آن جزء از بدن حيوانى كه در وى كميز جمع مىگردد .

مثانى

(
mas ni
) ع . ج . مثنى (
masn
) و مثناة (
masn t
) و (
mesn t
) .

مثانى

(
mas ni
) ا . ع . آنچه از قرآن مجيد مكرر است و يا سورهء فاتحه و يا سورهء بقره و يا سورهء براءة و يا سوره‌اى كه كمتر از سوره‌هاى طوال و ميئين و زياده از سوره‌هاى مفصل باشد و يا سورهء حج و سورهء قصص و سورهء نمل و سورهء عنكبوت و سورهء نور و سورهء انفال و سورهء مريم و سورهء روم و سورهء يس و سورهء فرقان و سورهء حجر و سورهء رعد و سورهء سبا و سورهء ملائكه و سورهء ابراهيم و سورهء ص و سورهء محمد صلى اللّه عليه و آله و سورهء لقمان و سورهء غرف و سورهء زخرف و سورهء ق و سورهء مؤمن و سورهء سجده و سورهء احقاف و سورهء جاثيه و سورهء دخان و سورهء احزاب . و المثانى : همهء قرآن . قوله تعالى .
وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي
: يعنى سورة الحمد . و فى حديث اهل البيت عليهم السلام : نحن المثانى التى اعطاه الله نبينا صلى الله عليه و آله . و نيز مثانى زانو و آرنج ستور .

مثاورة

(
mos varat
) م . ع . ثاوره مثاورة و ثوارا برجهيد با او .

مثاوى

(
mas vi
) ع . ج . مثوى (
masav
) .

مثاهاة

(
mos h t
) م . ع . ثاهاه مثاهاة : قبول كرد و گفت و شنود نمود با او .

مثبت

(
mosbat
) ص . ع . پالان بسته شده با ثبات يعنى دوالى كه بدان پالان را مىبندند . و بيمارى كه حركت كردن نتواند و ملازم بستر باشد . و باصطلاح نحو فعل مثبت ضد فعل منفى .

مثبت

(
mosbet
) ص . ع . كسى كه مقرر مىكند و بر پا مىدارد و ثابت مىكند . و كسى كه از سنگينى برخاستن نتواند و پيوسته ملازم فراش باشد . و كسى كه هميشه از بيمارى اذيت دارد . و كسى كه بطور يقين مىداند .

مثبت

(
mosbet
) ص . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه مقرر مىكند و ثابت مىكند و ثابت‌كننده .

مثبت

(
mosabbat
) ص . ع . بر جاى داشته و ثابت گردانيده . و ثبت شده و نوشته شده .

مثبت

(
mosabbet
) ص . ع . آن كه از روى مكتوب مىنويسد و آن را نقل مىكند . و ثابت‌كننده و مقرركننده .

مثبج

(
masabbej
) ص . ع . سخن و يا مكتوب درهم پيچيده و مشوش . و تعميه شده
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3123 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )