دهنده و بخشنده .
متهيج
(
motahayyej
) ص . ع . گرد خاك برانگيخته شده .
متهير
(
motahayyer
) ص . ع .
متهور . ر . متهور را .
متهيض
(
motahayyez
) ص . ع .
استخوان شكستهء دو پاره شده .
متهيع
(
motahayye '
) ص . ع .
گسترده و منبسط شده .
متهيع
(
motahayye '
) ا . ع .
ستمگار . و بشتاب روندهء بسوى بدى .
متهيعر
(
motahay'er
) ص . ع .
بىآرام .
متهيف
(
motahayyef
) ص . ع .
گستردهء در باد هوف (
havf
) .
متهيل
(
motahayyel
) ص . ع .
ريخته شده .
متهيم
(
motahayyem
) ص . ع .
آشفته و حيران .
متهيئ
(
motahayye '
) ص . ع .
آماده و مهيا .
متهيئة
(
motahayye'at
) ص . ع .
شتر مادهاى كه كمتر تخلف از آبستنى مىكند پس از جفت شدن با نر .
متى
(
maty
) م . ع . متى الحبل و غيره متيا ( از باب نصر ) : دراز كشيد ريسمان و جز آن را . و نيز متى بدور و دراز سير كردن .
متى
(
mat
) ا . ع . وسط و در ميان در لغت هذيل . يق : وضعته متى كمى اى وسط كمى .
متى
(
mat
) ع . يكى از حروف است بمعنى من (
men
) و از مانند اخيل برقا متى حاب له زجل اى من سحاب حاب اى ثقيل المشى له تصويت و الزجل صوت السحاب .
و بعضى متى را در وضعه متى كمى نيز حرف دانستهاند بمعنى اى فى كمى .
متى
(
mat
) و (
mot
) ا . ع .
ظرف غير متمكنى است بمعنى كى و چه هنگام و چه وقت و هر زمان و آن را مانند اسم استفهام استعمال مىكنند و بدان سؤال از زمان مىنمايند مانند متى نصر الله : يعنى كى و چه هنگام است يارى خدا . و مانند اسم شرط كه دو فعل را جزم كند مانند متى اضع العمامة تعرفونى : يعنى هر زمان عمامه بگذارم مرا مىشناسيد . و متى ما : يعنى هرگاه و هر كجا كه باشم . و حتى متى و يا الى متى :
يعنى تا كى و تا چه چند .
متى
(
matt
) ا . ع . كى . لغة فى متى . و نام پدر يونس پيغمبر .
متياح
(
mety h
) ا . ع . كار تقدير شده و اندازه كرده شده و امر مقدر . و مرد بسيار حركتكننده . و پيش آينده مردم را ببدى .
متياسر
(
motay ser
) ص . ع .
آنكه گوشت جزور را بهره مىكند و تقسيم مىكند . و آنكه به چپ مىگيرد .
متئام
(
met ' m
) ا . ع . زنى كه پيوسته دوگانه ميزايد .
متيامن
(
motay men
) ص . ع .
كسى كه به طرف دست راست مىرود . و آنكه بيمن مىآيد .
متيت
(
matit
) ا . پ . شانهء جولاهگان .
متيجة
(
metijat
) ا . ع . نام شهرى در افريقا .
متيح
(
metyah
) ا . ع . كسى كه پيش آيد وى را كارى كه نبايد و قصد آن نكرده باشد . و كسى كه خود را در بلا افگند . و اسبى كه از نشاط خمان و چمان رود .
متيح
(
metayh
) ص . ع . قلب متيح : دل مايل بهر چيز .
متيح
(
motayh
) ص . ع . تقدير شده و تعيين شده . و اندازه شده .
متيخ
(
mettix
) ص . ع . عود متيخ : چوب دراز نرم .
متيخة
(
matayxat
) و (
metayxat
) ا . ع . شاخهء خرمابن . و ساقهء خوشهء خرما .
متيخة
(
mettixat
) ا . ع . شاخهء خرمابن . و ساقهء خوشهء خرما . و چوبدستى .
و چوب باريك كه بدان پشم زنند .
متئد
(
motta'ed
) ص . ع . كسى كه بآهستگى كار مىكند .
متئر
(
mot'er
) ص . ع . تيز نگرنده . و زنندهء بچوبدستى و عصا .
متير
(
motir
) ص . ع . كسى كه بسيار مكرر مىگويد .
متئس
(
motta'es
) ص . ع .
نااميد و مأيوس .
متيس
(
motayyes
) ص . ع . رام و منقادكنندهء اسب .
متيسر
(
motayasser
) ص . ع .
آسان و سهل و آماده و مهيا . و روز سرد .
متيسر
(
motayasser
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - سهل و آسان و نادشوار و ممكن .
متيع
(
moti '
) ص . ع . كسى كه مكرر قى مىكند .
متيفع
(
motayaffe '
) ص . ع . بر داشته و افراخته . و بر كوه و پشته برآمده .
متيقظ
(
motayaqqez
) ص .
ع . بيدار و هوشيار .
متيقظ
(
motayaqqez
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - بيدار و آگاه و خبردار . و هوشيار و زيرك و خردمند . و چالاك .