عشاير
(
ac yer
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشان و نزديكان . و طوايف و قبيلههاى صحرا نشين .
عشب
(
ocb
) ا . ع . گياه تر .
عشب
(
acab
) م . ع . عشب عشبا ( از باب سمع ) : خشك گرديد .
عشب
(
acab
) ص . ع . عيال بزرگ كه صغير نباشد . يق عيال عشب : عيالى كه در ميان آنها صغير نباشد .
عشب
(
acab
) ص . ع . بسيار گياه .
عشبة
(
ocbat
) ا . ع . يك گياهتر .
عشبة
(
acabat
) ا . ع . ماده شتر كلانسال .
و مرد كوتاه بالا . و زن پست قامت و زشت روى . و پير پشت دو تا شدهء از پيرى . و مرد پير فانى . و پيره زال فانى . و بز پير سالديده . و دندان بزرگ . و لشكر .
عشبة
(
acebat
) ص . ع . مؤنث عشب .
يق : ارض عشبة : زمين بسيار گياه .
عشبه
(
ocbe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ريشههاى باريكى كه از آمريك و از مملكت برزيل مىآورند و در طب مانند مدرات و معرقات به كار مىبرند .
عشة
(
accat
) ا . ع . خرمابن كم شاخ باريك تنه . و درخت در جاى خراب رستهء باريك شاخ . و زن دراز قد كم گوشت . و زن باريك استخوان دست و پا . و زمين درشت و خشك .
عشج
(
acej
) ا . ع . شبانگاه ( لغة فى عشى ) .
عشجب
(
acjab
) ا . ع . مرد فروهشته اندام .
عشجذة
(
acjazat
) م . ع . عشجذب السماء عشجذة : سست باريد آسمان .
عشد
(
acd
) م . ع . عشد الشيئ عشدا ( از باب ضرب ) : گرد آورد آن چيز را و جمع كرد .
عشر
(
acr
) ا . پ . هر گياهى كه چون شاخهء ويرا بشكنند و يا برگ آن را بركنند شيرى از آن برآيد . و نام گياه كافشه . و قسمى از كنگر . و نيز سناى مكى .
عشر
(
acr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عدد ده . و هر ده آيه از قرآن مجيد .
عشر
(
acr
) ا . ع . اسم است عدد ده را درصورتىكه مضاف اليه آن مؤنث بود . يق :
عشر نسوة يعنى ده زن . و عشر ليال يعنى ده شب .
عشر
(
acr
) م . ع . عشرهم عشرا و عشورا ( از باب ضرب ) : گرفت ده يك اموال ايشان را . و عشر فلان عشرا :
گرفت فلان يكى از ده را و يا زياد كرد يكى بر نهتا را . و عشر القوم : گرديد دهم آن قوم . و قيل : عشرت المال عشرا و عشرا و عشورا ( از باب نصر ) : گرفتم ده يك مال را . و عشرت القوم عشرا ( از باب ضرب ) : گرديدم دهم ايشان . و يق :
عشرتهم : گرفتم از ايشان يكى درصورتىكه ده عدد بودند . و عشرتهم تعشيرا : نه عدد بودند يكى زياد كردم پس ده عدد شدند .
عشر
(
ecr
) ا . ع . ما بين دو نوبت آب شتر كه هشت روز باشد بدآنجهة كه روز اول و دهم آب دهند . و به آب آمدن روز دهم يا روز نهم .
عشر
(
ocr
) ا . ع . ده يك . ج : اعشار و عشور .
و ماده شترى كه از آن شير فرود آيد بىفراهمآمدگى .
عشر
(
ocr
) م . ع . عشر عشرا و عشرا و عشورا . مر . عشر (
acr
) .
عشر
(
ocr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ده يك و ده يوده يعنى يك پارهء از ده پارهء هر چيزى .
و عشر عشير : يك جزء از صد جزء هر چيزى . و نيز عشر : ده آيهء از قرآن مجيد چه در زمان قديم رسم قاريان بود كه هر روزه ده آيه از قرآن را بشاگرد سبق مىدادند .
عشر
(
acar
) ا . ع . احد عشر يعنى يازده .
و اثنى عشر : دوازده و همچنين تا تسعة عشر . و عشر كلمات يعنى ده كلمه .
عشر
(
ocar
) ا . ع . يك نوع درختى كه زود آتش درگيرد و بهترين آتشزنهها باشد و از آن نازبالش سازند و نيز از شكوفه و شاخ آن شكرى گيرند كه كمى تلخ است . ج : عشرات و نيز عشر : سه شب از هر ماه كه پس از شب نهم باشد .
عشراء
(
ocar '
) ا . ع . ماده شتر بار دار كه ده يا هشت ماه بر حمل آن گذشته باشد و اسم مخاض از ان زايل گشته . و نيز ماده شترى كه پس از بچه آوردن مانند زنان نفساء بود .
ج : عشار و عشراوات . و سر كوه . و ج . عشير .
عشرات
(
acar t
) ع . ج . عشرة .
عشرات
(
acer t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح حساب : مرتبهء بعد از آحاد از اعداد را گويند كه از ده تا نود باشد و دهاك نيز گويند .
عشرات
(
ocar t
) ع . ج . عشر .
عشراوات
(
ocar v t
) ع . ج . عشراء .
عشرب
(
acrab
) و (
acarrab
) ا . ع . تير در گذرنده . و اسب سخت روان و جز آن . و شير بيشه .
عشرة
(
acrat
) و (
acarat
) ا . ع . اسم است عدد ده را درصورتىكه مضاف اليه مذكر بود . يق : عشرة رجال : ده مرد . و عشرة ايام : ده روز . و كذلك : عشرة .
عشرة
(
ecrat
) ا . ع . آميختگى و آميزش .
و خوشدلى .
عشرت
(
ecrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوشدلى و عيش و شادى و زندگانى خوش و خوشگذرانى . و الفت و مصاحبت . و كامرانى و خرسندى و خرمى .