عسيل
(
asil
) ا . ع . مرد سخت زنندهء سبك دست . و جاروب عطار . و پرى كه بدان غاليه بردارند . و نرهء پيل . و نرهء شتر . ج : عسل .
عسيلة
(
osaylat
) ا . ع . نطفه و آب مرد .
و حلاوتى در جماع كه بلذت انگبين تشبيه كنند .
الحديث : جائت امراة رفاعة الى النبى صلى - اللّه عليه و آله فقالت : كنت عند رفاعة و انه طلقنى قبل ان يمسنى ، فتبسم صلى عليه و آله و قال : أ تريدين ان ترجعى الى رفاعة حتى تذوقى عسيلته و يذوق عسيلتك .
عش
(
acc
) ا . ع . اندك . و بخشش اندك . يق : سقاه سجلا عشا اى قليلا .
و مرد كم گوشت دراز قامت . و مرد باريك استخوان دست و پا . و گشنى كه به خواهش ماده شتر به روى جهد و ستم نكند . و جاء به من عشه و بشه : آورد آن را بهمهء كوشش خود ( لغة فى السين ) .
عش
(
acc
) م . ع . عش الشجر عشا ( از باب نصر ) : كم شاخ و باريك تنه گرديد آن درخت . و عشه : طلب كرد آن را . و گرد كرد آن را . و عش القميص : در پى نهاد پيراهن را . و عش زيد : كسب كرد زيد و ورزيد .
و عش عمروا : زد عمرو را . و عش الرجل معروفه : كم كرد آن مرد دهش خود را . و عش الطائر : لازم گرفت آن پرنده آشيانه را . و عش فلان القوم :
فرود آمد فلان در منزلى كه پيش از وى قوم در آنجا منزل كرده بودند و تنگ گرفت بر ايشان تا از آنجا كوچ كردند .
عش
(
occ
) و (
acc
) ا . ع . آشيانهء مرغ از هيمه كه بر شاخههاى درخت باشد . ج :
اعشاش و عشاش و عششة . و آشيانهء مرغ را كه در كوه و يا در ديوار بود و كر و يا و كن نامند و آنكه در زمين باشد افحوص و ادحى نامند . و قولهم : ليس بعشك فادرجى يعنى نيست تو را . اى زن حقى در آن پس بگذر از آن .
عشا
(
ac
) ا . ع . شب كورى و يا نابينائى .
و ضعف بينائى خواه در روز باشد و يا در شب .
عشا
(
ac
) م . ع . عشى عشا ( از باب سمع ) و عشا عشا ( از باب نصر ) : شب كور گرديد و ضعيف شد بينائى آن . و عشيت الابل عشا ( از باب سمع ) : در شبانگاه چريدند شتران .
عشاء
(
ac '
) ا . ع . طعام شبانگاه و شام .
ج : اعشية .
عشاء
(
ec '
) ا . ع . تاريكى شبانگاه كه بين مغرب و عتمة باشد و يا از زوال آفتاب تا طلوع فجر . و صلوتا العشاء : نماز مغرب و نماز خفتن .
عشاءان
(
ec ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه پاس اول و دويم شب .
عشابة
(
ac bat
) ا . ع . گياهناكى .
عشابة
(
ac bat
) م . ع . عشب عشابة ( از باب كرم ) و عشب عشابة ( از باب سمع ) : گياهتر برآورد .
عشار
(
ec r
) ا . ع . ج . عشراء .
عشار
(
ec r
) ا . ع . ماده شترانى كه بعضى بچه آورده باشند و بعض ديگر هنوز نياورده ولى انتظار بچهء آنها را دارند .
عشار
(
ec r
) م . ع . عاشر معاشرة و عشارا . مر . معاشرة .
عشار
(
oc r
) ا . ع . ده ده . جاء القوم عشار عشار : آمدند قوم ده ده .
عشار
(
acc r
) ا . ع . ده يك گيرنده .
عشارب
(
oc reb
) ا . ع . شير بيشه .
عشارة
(
oc rat
) ا . ع . يك دهم پارهء از هر چيز شكسته .
عشارم
(
ac rem
) ا . ع . شير بيشه .
عشارى
(
oc riyy
) ص . ع . هر چيز كه درازى آن ده ذراع باشد .
عشاريات
(
oc ray t
) ا . ع . ذهبوا عشاريات : رفتند متفرق و پريشان .
عشازن
(
ac zen
) ع . ج . عشوزن .
عشاش
(
ec c
) ع . ج . عش و عش .
عشاشة
(
ac cat
) م . ع . عش بدن عشاشة و عششا و عشوشة و عشيشا ( از باب نصر ) : لاغر و باريك گرديد اندام آن .
عشاق
(
oc q
) ا . پ . نام لحنى از موسيقى .
عشاق
(
oc q
) ا . ع . پسر كوچك كه عزيز باشد . و كودك و طفل .
عشاق
(
occ q
) ع . ج . عاشق .
عشاق
(
occ q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان عاشق و عاشقها . و عشاق سگ جان : طالبان دنيا و مردم حريص . و جزيرة العشاق : شهر سينوپ كه در آسياى صغير در كنار درياى سياه واقع شده و داراى 000 ، 5 نفر جمعيت .
عشان
(
occ n
) ا . ع . اصل شاخهء خرمابن .
عشانة
(
oc nat
) ا . ع . آنچه افتاده باشد از خرماى بيقيمت و رايگان . و اصل شاخهء خرما بن . و تنهء درخت . و ابو عشانة :
كنيهء مردى از تازيان .
عشانط
(
ac net
) و عشانطة (
ac netat
) ع . ع . عشنط .
عشانق
(
oc neq
) ا . ع . دراز بالاى كم گوشت .
عشانقة
(
ac neqat
) ع . ج . عشنق .
عشاوة
(
ac nvat
) ا . ع . شب كورى و ضعف بينائى خواه در روز باشد و يا در شب .
و يا نابينائى .
عشاوز
(
ac vez
) ع . ج . عشوزن .
عشايا
(
ac y
) ع . ج . عشية
عشائر
(
ac 'er
) ع . ج . عشيرة .