تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2936

مساهمون:

ص٢٩٣٦
و نيز لافظة : خروس زيرا بمنقار خروس زيرا بمنقار خود دانه گرفته پيش ماكيان اندازد . و هر مرغى كه چوزه را به دهان خورش دهد ازآن‌جهت كه دانه را از شكم خود بيرون كرده بچوزه دهد . و گوسپندى كه چون بدوشيدن خوانند نشخوار بيندازد و شادان پيش آيد . و آسيا . و قولهم : فلان اسمح من لافظة : مراد يكى از معانى مذكور است . و نيز لافظة : دنيا بدان‌جهت كه بآخرت مىاندازد هر كه در وى باشد .

لافظون

(
lfezuna
) ع . ج . لافظ .

لافگاه

(
l f - g h
) ا . پ . جاى تصلف و خودستائى .

لاف گزاف

(
l f - gez f
) ا . پ . تصلف و خودستائى .

لافى

(
l fi
) ص . پ . منسوب بلاف يعنى لافزن و خودستا .

لافيدن

(
l fidan
) ف ل . پ . لاف زدن گزاف گفتن . و لغو و بيهوده گفتن . و بعهد خود وفا كردن . و مغرور بودن .

لافيس

(
l fis
) ا . پ . ديوى كه در نماز مردم را وسوسه مىكند .

لاقح

(
l qeh
) ص . ع . شتران آبستن . ج : لواقح . و حرب لاقح : جنگ سخت خونريز .

لاقس

(
l qes
) ص . ع . عيب‌كننده . و گر .

لاقط

(
l qet
) ا و ص . ع . از زمين برگيرنده . و رفوكننده و دانه برچيننده . و نيز رفوگر . و بندهء آزاد كرده . و ماقط : بندهء لاقط و ساقط بندهء ماقط . و منه : بنو ساقط بن ماقط بن لاقط . و يقال : لكل ساقط لاقط اى لكل ماندر من الكلام من يسمعها و يذيعها يعنى هر سخنى كه از دهان درآيد شنونده‌اى دارد كه آن را فاش و منتشر خواهد كرد .

لاقطة

(
l qetat
) ص . ع . خوار ناكس . ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و لاقطة الحصى : سنگدان مرغ . المثل : لكل ساقطة لاقطة . اين مثل را در تحريص بر حفظ زبان گويند يعنى هر سخنى كه از دهان بر آيد شنونده‌اى دارد كه آن را فاش مىكند .

لاقيس

(
l qis
) ا . پ . ديوى كه در نماز مردم را وسوسه مىكند و لافيس نيز گويند .

لاك

(
l k
) ا . پ . رنگى سرخ كه از هندوستان آورند و آن شبنمى است كه بر شاخه‌هاى بعضى درختها از قبيل درخت كنار منجمد گردد و آن را گرفته و كوفته بپزند رنگ سرخى حاصل گردد و در نقاشى به كار برند و غازه از آن سازند و نخالهء آن مانند صمغ باشد كه دستهء كمارد و خنجر و جز آن را بدان محكم كنند و سر - بسته‌ها را بدان مهر كنند . و نيز لاك : طغار كاسه . و طغارى كه در آن گچ مىسازند . و كاسهء چوبين . و ناوه . و لاك‌پشت .

لاك

(
l k
) ص . پ . بد و فاسد و بىفايده . و خراب و ويران و ضايع .

لأك

(
la'k
) م . ع . لاكه لأكا و ملاكا ( از باب فتح ) : فرستاد آن را .

لاك‌پشت

(
l k - poct
) ا . پ . نوعى از زواحف كه حركت و رفتار آن بطئى است و همهء بدن وى پوشيده شده است از قشرى صدفى و بتازى سلحفاة گويند .

لاكچه

(
l k - ce
) ا . پ . آش تتماج كه آش رشته نيز گويند .

لاكز

(
l kez
) افا . ع . زننده .

لا كلام

(
l - kal m
) م ف پ . - مأخوذ از تازى - بدون حرف . و بدون گفتگو . و بلا شك و بدون جواب و بدون شبهه و يقينا . و بگذار كه بگذرد و ديگر گفته نشود و موافقت شود .

لا كلام باقى

(
l - kal m - b qi
) ا . پ . باقى بدون سؤال و جواب و باقى قطعى .

لاكن

(
l kan
) ا . پ . كوهى نزديك روسيه كه لاشكن نيز گويند .

لاكن

(
l ken
) پ . كلمهء استثناى ماخوذ از تازى . مر . ليكن .

لاكى

(
l ki
) ص . پ . منسوب بلاك يعنى سرخ و برنگ لاك .

لاكى

(
l ki
) ا . ع . مقلوب لائك عيب جوى مردم .

لآل

(
la'al
) ا . ع . مرواريدها و جواهر و لآلى .

لال

(
la " l
) ا . ع . مرواريد فروش

لال

(
l l
) ا . پ . يك قسم گوهرى كه لعل نيز گويند . و فردا . و پسر بچه . و نام پرنده‌اى .

لال

(
l l
) ا و ص . پ . سرخ . و مشتعل . و محبوب و گرانبها . و گنگ .

لالا

(
l - l
) ا . پ . شقايق . و نيلوفر . و لله و نوكرى كه جهت تربيت اولاد بر مىگمارند . و لله باشى . و غلام و بنده . و نام دانه‌اى مانند كنجد كه از مكه مىآورند . و نام گياهى .

لالا

(
l - l
) ص . پ . بىنظير و بىمانند . و درخشنده . و پرگو و ياوه‌گو و هرزه‌گو . و لالا كردن : پر گفتن و هرزه گفتن .

لالا

(
la - l
) پ . كلمهء نفى ماخوذ از تازى يعنى نه نه .

لالاء

(
l - l '
) ا . ع . مرواريد فروش . و شادى بىنهايت .

لالاء

(
l la ' '
) ا . ع . مرواريد فروش و تاجر مرواريد .

لالاة

(
la'la'at
) م . ع . لالات المراة بعينها لالاة : نيكو گشاد آن زن چشم را و تيز نگريست . و لالا الفور بذنبه : دم جنبانيدند آهو برگان . و لالات النار : افروخته شد آتش . لالات العنز : گشن خواه گرديد آن ماده بز . و لالا الدمع :