تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2927

مساهمون:

ص٢٩٢٧

گيتىآفرين

(
giti - ferin
) ص . پ . خلاق عالم .

گيتىبان

(
giti - b n
) ص . پ . نگاهدارندهء عالم و پادشاه .

گيتىپرور

(
giti - parvar
) ص . پ . آفتاب .

گيتىپژوه

(
giti - pejuh
) ص . پ . دنيا طلب . و طالب دنيا . و پادشاه .

گيتىدار

(
giti - d r
) ص . پ . مالك عالم و پادشاه .

گيتىستان

(
giti - sat n
) ص . پ . فاتح عالم .

گيتى ستانى

(
giti - sat ni
) ا . پ . غلبهء بر عالم .

گيتىفروز

(
giti - faruz
) ص . پ . عالم تاب و روشن‌كنندهء عالم .

گيتى كرده

(
giti - karde
) ا . پ . بشر و اولاد آدم و بنى آدم .

گيتىگشاى

(
giti - goc y
) ص . پ . فاتح عالم .

گيتىنما

(
giti - nam
) ص . پ . آئينه‌اى كه به حكم اسكندر مقدونيائى ساخته شده بود .

گيتىنورد

(
giti - navard
) ا و ص . پ . جهانگرد و سياح . و آفتاب . و اسب .

گيج

(
gij
) و گيجه (
gije
) ص . پ . پريشان و پراكنده خاطر . و احمق و ابله . و متحير و سرگشته و حيران . و آنكه بواسطهء صدمهء دماغ پريشان شده باشد . و نيز خدر و داراى خدارت حواس .

گيجى

(
giji
) ا . پ . پريشانى و پراكندگى خاطر . و خدارت حواس . و حماقت . و حيرانى و سزگشتگى .

گيجيده

(
gijide
) ص . پ . پريشان شده و سراسيمه گشته . و سرگردان و حيران گرديده .

گيچ

(
gic
) ص . پ . گيج و گيجه .

گيد

(
gid
) ا . پ . غليواج .

گيد

(
gid
) ص . پ . نامرد و بىغيرت و بىحميت . و جبان و ترسو .

گيدى

(
gidi
) ا . پ . نامردى و بىغيرتى و بىحميتى و جبن . و حماقت و بلاهت .

گير

(
gir
) ا . پ . اخذ و قبض و گرفتگى و قوت و قدرت گرفتن . و ضبط . و سرزنش و ملامت . و ارغ و مزهء تند و تلخى كه در بعضى مغزها مانند مغز بادام و پسته و فندق پديد مىآيد . و گير داشتن : توانائى و قدرت گرفتن داشتن .

گير

(
gir
) ص . پ . گيرنده و قبض‌كننده و اخذكننده . و نگاهدارنده . و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند شيرگير يعنى گيرندهء شير و غالب و ظفرياب برآن . و غافلگير : آنكه ناگهان و بى خبر گيرنده باشد . و عالمگير : گيرندهء عالم . و دستگير : دست نگاهدارنده .

گيرا

(
gir
) ا و ص . پ . آنكه به سختى و محكمى مىگيرد و يا گرفته است . و گيرنده . و اسير و گرفتار . و گرفتگى و اسيرى . و اخذكننده و با دست گيرنده . و سرفه و سعال . و ميراث‌گير : وارث .

گيراگير

(
gir - gir
) م ف . پ . گرفتگى سخت و غوغا و همهمه و شور .

گيراندن

(
gir ndan
) و گيرانيدن (
gir nidan
) ف م . پ . گرفتن فرمودن و كنانيدن . و باهم نگاهداشتن . و آتش روشن كردن .

گيراى

(
gir y
) ا و ص . پ . گيرا .

گيرائى

(
gir 'i
) ا . پ . قبض و تصرف و توانائى گرفتن و ضبط كردن . و گرفتگى .

گيرخ

(
girax
) ا . پ . رحل كه بر آن كتاب و قرآن گذارند و كيرخ .

گيردار

(
gir - d r
) ا . پ . اخذ و ضبط . و شور و غوغاى مبارزين . و رزم و كارزار .

گيرش

(
girec
) ا . پ . تسخير و گرفتگى و قبض . و زدن با نيز . و طعنه . و سرزنش و ملامت . و جرم و گناه و عيب و تقصير .

گيرفتن

(
gireftan
) ف م . پ . گرفتن .

گيرم

(
giram
) پ . كلمهء فعل يعنى قبول كردم و پذيرفتم .

گيرنده

(
girande
) افا . پ . اخذكننده و دريافت‌كننده .

گيرنگ

(
girang
) ا . پ . نام قصبه‌اى از اعمال باورد خراسان كه قاضى آنجا در بزرگى و كلانى نره ضرب المثل بوده .

گيروج

(
giruj
) ا . پ . گياهى .

گيرودار

(
gir - o - d r
) ا . پ . اخذ و ضبط و اختلاط بانگهاى مبارزين و شور و غوغاى آنها . و استقلال كلى . و حكومت و فرمانروائى .

گيروى

(
girovi
) ا . پ . نام پهلوانى ايرانى .

گيره

(
gire
) ا . پ . سبد كوچك . و ابزارى كه بدان چيزى را گرفته نگاهدارند .

گيرى

(
giri
) ا . پ . گيرنده و بدست نگاهدارنده .

گيريان

(
giry n
) ا . پ . فدا و قربان . و خونبها . و آنچه بدان كسى را از بلا برهانند . و گريان و گريه‌كنان .

گيز

(
giz
) ا . پ . درخت صنوبر .

گيس

(
gis
) و (
geys
) و گيسو (
gisu
) و (
geysu
) ا . پ . زلف و موى سر زنان و مويهاى بلند سر زنان .

گيسوان

(
gisov n
) ا . پ . ج . گيسو . و گيسوان ديده : مژگان .

گيسوبريده

(
gisu - boride
) ص . پ . زن بيشرم و بىحيا .

گيس‌بند

(
gis - band
) و گيسوبند (
gisu - band
) ا . پ . تارهائى كه بدان گيسو ها را بافند . و خريطه‌اى كه در آن گيسوها را