عرقدة
(
arqadat
) م . ع . عرقد الحبل عرقدة : سخت تافت آن ريسمان را .
عرقصاء
(
orqos '
) و عرقصان (
araqs n
) ا . ع . نام گياهى مانند رازيانه كه در طب استعمال مىكنند .
عرقصة
(
arqasat
) ا . ع . رقص و رفتار مار .
عرق كرده
(
araq - karde
) ا . پ . اسب تربيت شده آموخته در دوانيدن كه هر چه او را بدوانند عرق نكند و نفسش تنگ نشود .
عرقگير
(
araq - gir
) ص . پ . خجل و شرمنده .
عرقگير
(
araq - gir
) ا . پ . پارچهاى كه بدان عرق از بدن پاك كنند . و دستمال و رومال .
و جامهاى كه بر پشت اسب در زير زين اندازند .
و نيز عرقگير : كسى كه عرق از چيزى مىگيرد .
عرقلة
(
arqalat
) م . ع . عرقل عرقلة : جور كرد بطور قصد و ميل كرد از توسط . و عرقل كلامه : راست نگفت سخن را . و عرقل على فلان : كج كرد بر فلان كار و سخن را و داير نمود بر آن سخن ناراست را .
عرقلى
(
arqal
) ا . ع . تبختر و خرامش و رفتار تكبرانه .
عرقناك
(
araq - n k
) ص و م ف . پ .
داراى عرق و پوشيده از عرق . و عرقناك بودن : از عرق پوشيده بودن .
عرقوب
(
orqub
) ا . ع . پى ستبر در بالاى پاشنهء آدمى . ج : عراقيب . و عرقوب الدابة : پىپاى ستور كه بمنزلهء ركبه است در دست آن و هر حيوان چارپائى دو عرقوبش در دو پاى وى مىباشد و دو ركبهاش در دو دست آن . و نيز عرقوب : خم وادى .
و حيله . و امور مشكله و عظيمه .
و شناخت حجت . يق : اخذ عرقوبه يعنى شناخت حجت او را . و عرقوب القطا :
ساق مرغ سنگخوار . و عرقوب الجبل :
دماغهء كوه رو راه تنگ در روى كوه . و نيز عرقوب : نام يكى از عمالقة كه درغگوترين مردم آن زمان بود و تازيان در خلف و عده بوى مثل زنند و گويند : مواعيد عرقوب .
و اين مرد برادرى داشت از وى چيزى خواست گفت : اذا اطلع نخلى فلما اطلع ، قال :
اذا ابلح فلما ابلح ، قال : اذا ازهى فلما ازهى ، قال : اذا ارطب فلما ارطب ، قال : اذا صار تمرا فلما صار تمرا ، اجذه ليلا و لم يعطه شيئا . و نيز در مثل گويند : شرما اجاءك الى مخة عرقوب ، و اين مثل را دربارهء كسى گويند كه از لئيم چيزى خواهد .
عرقوة
(
arqovat
) ا . ع . عرقوة الدلو : چوب چنبر دول . و عرقوتان :
دو چوب بر پهناى دول مانند صليب نهاده . و دو چوب با هم منضم شده در ما بين واسط رحل و موخر آن . ج : عراقى . و نيز عرقوة : پشتهء آسان گذار مانند سنگ تودهء گور .
عرقى
(
arqiyy
) ص . ع . منسوب بعرقوة .
عرقيل
(
erqil
) ا . ع . زردهء تخم مرغ .
عرقيه
(
araqiyye
) ا . پ . پارچهء كوچكى كه بدان عرق از بدن پاك كنند . و دستمال و رومال .
عرك
(
ark
) م . ع . عركت الشيئ عركا ( از باب نصر ) : ماليدم آن چيز را و خراشيدم آن چيز را چندان كه محو و ناچيز گرديد . و عرك السنام : لمس كرد آن كوهان را تا ببيند كه آيا چربى دارد و يا ندارد . و عركت الحرب القوم :
سخت شد جنگ بر آن قوم . و عرك البعير : خراشيد آن شتر پهلوى خود را با آرنج خود چندان كه به گوشت رسيد . و عرك الدهر فلانا : استوار خرد گردانيد روزگار به همان را و آزموده كرد آن را . و عرك الابل فى الحمض : گذاشت شتران را در شور گياه تا بچرند به قدر حاجت و خواهش .
و عركت الماشية النبات : خورد آن ستور گياه را . و عركت المراة عركا و عراكا و عروكا : حايض گرديد آن زن .
عرك
(
ark
) ا . ع . پليدى سباع و ددگان .
عرك
(
arak
) ا . ع . رها كردگى شتران را در شورگياه . و صوت و آواز . و ج . عركى .
(
arakiyy
) .
عرك
(
arak
) م . ع . عرك عركا ( از باب سمع ) : نيك افگند همسران خود را در جنگ . و نيز سخت افگنده شد در جنگ .
عرك
(
arek
) ص . ع . مرد نيك اندازهء اقران و همسران خود را در جنگ و جز آن .
و مرد آزموده و سخت تواناى در كارزار .
ج : عركون . و رمل عرك : ريگ در يكديگر در آمده .
عرك
(
arek
) ا . ع . آواز ميانهء دريا و معظم آن .
عرك
(
orok
) ع . ج . عروك .
عركات
(
arak t
) غ . ج . عركة .
عركانية
(
arak niyyat
) ا . ع . زن زناكار . و زن ستبر گنده .
عركة
(
arkat
) ا . ع . يك دفعه و يك مرتبه . ج : عركات . يق : لقيته عركة او عركات اى مرة او مرات .
عركة
(
orakat
) ا . ع . مرد خبيث و پليد . يقال : هو عركة يعرك الاذى بجنبه اى يحتمله .
عركرك
(
arakrak
) ا . ع . فرج ستبر .
و شتر نر قوى و درشت . و مرد تندار و شكيبا .
عركرك
(
arakrak
) ص . ع . بعير