تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2890

مساهمون:

ص٢٨٩٠
ا . پ . ستمگر ظالم .

گرد آفريد

(
gord - frid
) ا . پ . نام دختر گژدهم .

گردافكن

(
gord - afkan
) ص . پ . بر زمين افكنندهء پهلوانان .

گرداگرد

(
gard - gard
) م . ف . پ . پى در پى و قدم بقدم و هميشه در گردش و حركت .

گرداگرد

(
gerd - gerd
) م . ف . پ . اطراف و جوانب و نواحى و پيرامون . و نيز پيچيدگى راه و رودخانه و كوه . و حدود چيزى .

گردآلود

(
gard - alud
) و گردآلوده (
gard - lude
) ص . پ . هر چيز آلوده بگرد و غبار . و كسى كه حامل اسباب و احوال دنيوى باشد .

گردان

(
gard n
) ص . پ . هر چيز كه مىگردد و دور مىزند و مىپيچد و تغيير مىكند و تبديل مىيابد و سرنگون مىشود . و گردنده و دور زننده . پيچنده و تغييركننده و تبديل يابنده و سرنگون شونده . و احاطه‌كننده . و صرف شونده مانند فعل . و گردان شدن : گرديدن و دور زدن . و چرخيدن و طواف كردن . و گرون گردان : چرخ گردنده و فلك گردنده .

گردان

(
gard n
) ا . پ . قسمى از كباب كه گوشت مرغ و يا گوسپند را در آب نيم پز كنند و با بعضى داروهاى معطر بسيخ كشيده به روى آتش كباب نمايند .

گردان

(
gord n
) ا . پ . ج . گرد .

گرداناد

(
gard n d
) پ . كلمهء دعا يعنى خدايا بگردان .

گرداندام

(
gerd - and m
) ص . پ . ميان بالا و چهار گوشه . و بناى محكم .

گرداندن

(
gard ndan
) ف م . پ . گردانيدن .

گردان ستاره

(
gard n - set re
) ا . پ . كوكب سيار .

گردانك

(
gard nak
) ا . پ . نام دو ستاره در دب اكبر .

گردانه

(
gard ne
) ا . پ . حلقهء آهنين كه بدان چيزى مىآويزند .

گردانه

(
gerd ne
) ا . پ . گردون مانندى كه كودك بدان تكيه كرده و راه رفتن را مىآموزد و بتازى مدحاة گويند .

گردانيا

(
gard niy
) ا . پ . نام نوائى از موسيقى .

گردانيدگى

(
gard nidagi
) ا . پ . غلطيدگى و چرخيدگى .

گردانيدن

(
gard nidan
) ف م . پ . گرديدن كنانيدن و تغيير دادن و تبديل كردن و بدل كردن و گردش دادن . و احاطه دادن . و گشتن كنانيدن و ملاحظه كردن . و آواز گردانيدن : تغيير وارد آوردن در آواز يعنى تحرير دادن آواز . و برگردانيدن : واژگون كردن و جابجا نمودن . و بچرا گردانيدن : بمرتع و چراگاه بردن .

گردانيده

(
gard nide
) ص . پ . گردان و دور زده .

گردانيده

(
gard nide
) ا . پ . قسمى از كباب كه گردان نيز گويند .

گردانيه

(
gard niye
) ا . پ . نام نوائى از موسيقى و گردانيا .

گردآوا

(
gerd - v
) ا . پ . شب گرد و پاسبان شب .

گردآور

(
gerd - var
) ا . پ . جمع آور و جمع‌كننده و فراهم آورنده . و شب گرد و پاسبان شب .

گرد آوردن

(
gerd - vardan
) ف م . پ . جمع كردن . و فراهم كردن و تحصيل كردن .

گردآورى

(
gerd - vari
) ا . پ . اجتماع و فراهم آورى . و تحصيل . و ضبط و قلعه بندى . و شبگردى . و پيرامون و اطراف .

گرداوژند

(
gord - avjand
) ا . پ . به زير افكنندهء گردان . و نام مبارزى ايرانى .

گردباد

(
gerd - b d
) و گرد باده (
gerd - b de
) ا . پ . بادى كه خاك را به شكل منارى بر هوا برد . و ديو .

گردبادآسا

(
gerd - b d - s
) ص . پ . مانا بگرد باد و مانند گردباد .

گردبازو

(
gerd - b zu
) ص . پ . زور بازو و قوى ساعد .

گردباف

(
gerd - b f
) ا . پ . حاشيه باف .

گردبالش

(
gerd - b lec
) و گرد بالين (
gerd - b lin
) ا . پ . بالش كوچكى كه در زير رخسار مىنهند و بالش اسطوانه‌اى شكل بزرگ كه متكا نيز گويند .

گردبان

(
gard - b n
) ا . پ . پيشوا و فرمانده و رئيس . و درختى در بهشت . و كندهء چوبينى مر صنعتگاران را كه بر زمين نشانند براى جلا دادن كارهاى خود . و گريبان پيراهن و گردن و سينهء پيراهن .

گردبر

(
gerd - bor
) ا . پ . اسكنه و بر ماه . و بريدگى تنهء درخت و جز آن از پهنا . و گرد برشدن : از پهنا بريده شدن و قطع گشتن . و گرد بر كردن : از پهنا قطع كردن تنهء درخت و جز آن .

گرد برآوردن

(
gard - bar - vardan
) ف . م . پ . گرد و غبار انگيختن . و پايمال كردن و نابود ساختن .

گرد برآورده

(
gerd - bar - varde
) ص . پ . مدور ساخته و قبه‌اى و گنبدى .

گردبگرد

(
gerd - be - gerd
) ا . پ . پيرامون و اطراف .

گردبندن

(
gard - bandan
) ا . پ . گردن بند و گريبان .

گردپاى

(
gerd - p y
) ا . پ . پيرامون تخت و اطراف نشستنگاه . و گرد پاى