تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2864

مساهمون:

ص٢٨٦٤
پازند : امرود .

كومش

(
kumec
) ا . پ . چاه خوى و كنكن و چاه‌كن .

كومك

(
kumak
) ا . پ . كمك .

كومل

(
kavmal
) ا . ع . نام قلعه‌اى در يمن .

كومه

(
kume
) ا . پ . خانه‌اى كه از نى و علف سازند و فاليز بانان در آن نشينند . و نيز صياد در كمين صيد در آن نشيند .

كومه

(
kume
) ا . پ . جبه‌اى كه در جنگ پوشند .

كون

(
kavn
) ا . ع . هستى و وجود . و ذات و جبلت و طبيعت . و گيتى و عالم . و هر چيز نو و يا اصلى . و حركت و سكون . ج : اكوان . و لكونه يعنى بجهة آن و بجهة بودن آن .

كون

(
kavn
) م . ع . كان الشيىء كونا و كيانا و كينونة ( از باب نصر ) : حادث شد آن چيز و پديد آمد . و كان على فلان كونا و كيانا ( نيز از باب نصر ) : پذيرفتار فلان گرديد و تكفل كرد آن را . و كنت الغزل كونا : ريسيدم آن رشته را . و براى كسى كه دشمن دارند او را مىگويند : لا كان و لا يكون يعنى هرگز نباشد . و كنت - الكوفة يعنى بودم در كوفه . و منازل كان لم يكنها احد يعنى منزلهائى كه در آنها كسى نبوده . و قولهم : جاؤنى لا يكون زيدا يعنى آمدند من را و زيد در ميان آنها نبود . و يق : كنتك و كنت اياك كما يق : ظننتك زيدا و ظننت زيدا اياك . و كناهم اى كنالهم . و علماى نحو مىگويند كان از افعال ناقصه است كه رفع مىدهد اسم را و نصب مىدهد خبر را مانند كان زيد عالما ولى هرگاه بمعنى ثبت باشد مانند كان الله و لا شىء معه و يا بمعنى حدث مانند : اذا كان الشتاء فادفئونى فان الشيخ يهدمه الشتاء و يا بمعنى حضر مانند : و ان كان ذو عسرة و يا بمعنى وقع مثل : ما شاء الله كان بىنياز از خبر خواهد بود . و نيز كان گاه بمعنى اقام آيد مانند : كانوا و كنا و بمعنى صار مانند : و كان من الكافرين . و از براى استقبال نيز گاه آيد مانند : يخافون يوما كان شره مستطيرا . و گاه بمعنى ماضى منقطع باشد مانند : و كان فى المدينة تسعة رهط . و گاه بمعنى حال مانند : كنتم خير امة . و گفته‌اند گاه كان زائده باشد و جهة توكيد آن را در كلام آرند و در اين صورت داراى اسم و خبر نباشد مانند : و كيف نكلم من كان فى المهد صبيا . و قولهم : لم يك اصله لم يكن يعنى نمىباشد .

كون

(
kavn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى حادث كه نبوده و پيدا شده . و عالم موجودات و دنيا و گيتى و اين جهان . و كون و مكان : عالم و جهان و گيتى و همهء موجودات و هر آفريده شده‌اى .

كون

(
kun
) ا . پ . سرين و جفته و نشستگاه . و كون خاريدن : پشيمان شدن . و كون خر : مردم درشت ناهموار و بىتميز و نادان و بىعقل و احمق . و سوراخ كون : سوراخ مقعده .

كون

(
kavan
) و (
kovan
) ا . پ . حيز و مخنث .

كون

(
kavan
) و (
koven
) ا . پ . روستا . و اجتماع مردمان در دههء اول محرم .

كون

(
kovan
) ا . پ . درخت پده كه نوعى از بيد است .

كونام

(
kun m
) ا . پ . كمينگاه و يا گريزگاه حيوانات وحشى .

كون پارگى

(
kun - p ragi
) ا . پ . فضيحت و رسوائى و مخنثى .

كونج

(
kavenj
) ا . پ . سياهدانه و شونيز . و باز شكارى .

كون جنبان

(
kun - jonb n
) ص . پ . رقص كنان .

كون خرى

(
kun - xari
) ا . پ . بدى . و زبونى . و بد عملى . و نادانى و گولى و حماقت .

كونده

(
kavande
) ا . پ . چيزى مانند تور كه از علف بافند و در آن كاه و سرگين و جز آن ريخته بر خر و شتر بار كرده هر جا خواهند برند . و نام دهى در چهار فرسخى قزوين كه منزل‌گاه از طهران بقزوين است . و خربزهء نارسيده . و كندوى غله .

كونسته

(
kunaste
) ا . پ . جفته و سرين و كفل آدمى و يا اسب .

كون مكان

(
kavn - mak n
) و كون و مكان (
kavn - o - mak n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عالم و گيتى .

كونه

(
kune
) ا . پ . سرين و جفته و كفل آدمى و اسب .

كونى

(
kuni
) ا . پ . حيز و مخنث . و كلمهء فحش .

كونى

(
kavni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - و جودى . و مادى و دنيوى .

كونى

(
kavniyy
) ا . ع . موجود و بودنى .

كونى

(
kuniyy
) ص . ع . طويل العمر و پير كلانسال .

كونيان

(
kuny n
) ا . پ . خواب و نوم .

كونيز

(
kavniz
) ا . پ . يك سبد از دو سر . و نام وزنه‌اى .

كونين

(
kavnayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو كون كه مراد دو عالم باشد يعنى اين جهان و جهان آينده و يا دو قسم از موجودات يعنى ابدان و ارواح و يا انس و جن .

كؤد

(
ka'ud
) ص . ع . عقبة كؤد :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2864 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )