تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2862

مساهمون:

ص٢٨٦٢
صدمه زدن و آسيب رسانيدن . و با چوب و سنگ و مشت و لگد و جز آن زدن . و لگد كوب كردن و پايمال نمودن و پاسپار كردن . و دق الباب كردن . و در زير افگندن و بر زمين زدن . و سفيد كردن . و كوفتن دل : ضربان و طپش قلب و زدن دل . و در كوفتن : در زدن و حلقه بر در زدن .

كوفته

(
kufte
) ص . پ . كوبيده و سائيده و سحق شده . و صدمه زده شده و آسيب رسيده و آزار كشيده و پايمال شده و لگد كوب گشته . و خراب و ويران شده . و پريشان و مضطرب و رنجيده و آزرده و وامانده و افگار . و مرصع شده . و گوشت قيمه شده . و رفيق و مصاحب نادان و درمانده و ناتوان . و ابله . و كوفته كردن : مرصع كردن و طلا كوب نمودن .

كوفته

(
kufte
) ا . پ . يك قسم طعامى كه از گوشت قيمه كرده و برنج و لپهء نخود سازند و آنها را گلوله كرده و با روغن بريان نموده پزند .

كوفته بريان

(
kufte - bery n
) ا . پ . يك نوع طعامى كه از گوشت كوبيده و مصالح ترتيب دهند و در روغن بريان كرده با خشكه پلو خورند .

كوفته حال

(
kufte - h l
) ص . پ . بد حال و در حالت هم و غم .

كوفته خاطر

(
kufte - x ter
) ص . پ . مهموم و مغموم و دلتنگ .

كوفج

(
kufaj
) و كوفجان (
kufaj n
) ا . پ . نام گروهى كه در كوههاى كرمان سكنا دارند .

كوفجان

(
kufj n
) ا . پ . قفس مرغان .

كوفشان

(
kufc n
) و كوفشانه (
kufc ne
) ا . پ . بافنده و جولاهه .

كوفه

(
kufe
) ا . پ . نام شهرى در عراق عرب در كنار رود فرات كه در زمان خليفهء دويم عمر رضى اللّه عنه بنا شده بود .

كوفى

(
kufi
) ص . پ . منسوب بكوفه .

كوفى

(
kufiyy
) ص . ع . مردم كوفه . ج : كوفيون .

كوفية

(
kufiyyat
) ا . ع . قسمى از جامهء زنانه .

كوفيون

(
kufiyyuna
) ع . ج . كوفى .

كوك

(
kuk
) و (
kovk
) ا . پ . كاهو . و كاهوى منوم . و سعال و سرفه . و بخيه‌هاى دو را دور كه بر دور پارچهء جامه‌اى كه خواهند بهم پيوند كنند زنند تا در دوختن كم و زياد نشود و هم آهنگى سازها و موافقت آوازها . و گنبد و قبه . و كوك شدن : هماهنگ شدن و موافق گشتن ساز و آواز . و به حرف آمدن شخص ساكت . و كوك كردن : هماهنگ كردن و موافق ساختن سازها و آوازها . و راه انداختن ساعت و پيچ دادن فنر آن . و بر سر حرف و صحبت آوردن شخص ساكت .

كوك

(
kuk
) ا . پ . كمان و صدا و آواز بسيار بلند .

كوكا

(
kavk
) ا . پ . صدا و آواز بسيار بلند و غوغا . و ماه و قمر .

كوكاة

(
kavk t
) ا . ع . كوتاه بالا .

كوكان

(
kuk n
) ا . پ . ساز و برگ گازرگر .

كوكانج

(
kuk nej
) ا . پ . نام قلعه‌اى در ماوراء النهر .

كوكب

(
kavkab
) ا . پ . ستاره و تارا . و كوكب شاموس : يك نوع گلى شبيه به گل مختوم كه از جزيرهء قبرس آورند . و نيز كوكب : از نامهاى زنان است . و كوكب ثابت : گران روستاره . و كوكب سيار : گردان ستاره كه الوا نيز گويند .

كوكب

(
kavkab
) ا . ع . ستاره . و ستارهء بزرگ . ج : كواكب . و ستاره مانندى خرد كه حاصل شده است از ميخهاى ته كفش . و هر چيز درخشندهء مدور شكل . و سپيدى چشم . و حدقهء چشم . و شكوفهء مرغزار . و شبنم كه بر گياه افتد . و گياه دراز . و درخش آهن و شمشير . و آب . و كوه . و چشمهء چاه . و سختى گرما . و سماروغ و غارچ . و بزرگ از هر چيزى . و سيد و رئيس قوم . و دلاور قوم . و مرد با سلاح . و سوار . و مرد با ساز و برگ . و كودك نزديك ببلوغ رسيده . و طلق . و شمشير . و ميخ و وتد . و زندان . و خطه‌اى از زمين كه رنگش مخالف آن زمين باشد . و ذهب القوم تحت كل كوكب : متفرق و پراكنده شدند آن گروه . و كوكب الكتيبة : درخش سواران . و يوم ذو كواكب : روز نيك سخت .

كوكبا

(
kavkab
) ا . پ . بلغت زند و پازند : ستاره و تارا .

كوكبان

(
kavkab n
) ا . ع . نام قلعه‌اى در يمن كه درونش مرصع بياقوت و درخشان بود .

كوكبة

(
kavkabat
) ا . ع . ستارهء بزرگ . و گروه مردم .

كوكبة

(
kavkabat
) م . ع . كوكب الحديد و نحوه كوكبة : درخشيد آهن و مانند آن و روشن گرديد . و كوكب الفلك : داراى ستاره شد آسمان .

كوكبوس

(
kavkbus
) و (
kavkbus
) ص . پ . كج و ناراست .

كوكبه

(
kavkabe
) ا . پ . گوى فولادى صيقل كرده كه بر چوب بلند سركجى آويزان است و مانند چتر پيشاپيش پادشاهان برند . و بسيارى و انبوهى مردمان . و جلال و جلوه و تابش . و خدم و حشم و سوار و پياده‌اى كه پيشاپيش پادشاه آيند .

كوكلك

(
kuklak
) ا . پ . غوزهء پنبه كه هنوز نشكفته باشد .

كوكله

(
kukele
) و (
kavkale
) ا . پ . مرغى كه شانه سر نيز گويند و بتازى هدهد .

كوكما

(
kukm
) ا . پ . بلغت زند و پازند : آفتاب و خورشيد .

كوكن

(
kukan
) ا . پ . جغد . و غلهء