تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2851

مساهمون:

ص٢٨٥١
چيز و ورترنجيد و فراهم آمد . و كنع فلان : فروتنى كرد فلان و نرمى نمود . و كنع النجم : بغروب مايل شد آن ستاره . و كنع زيد عن الامر : گريخت زيد از آن كار و بد دل شد . و كنع فلان الاصابع : زد فلان بر انگشتان چندانكه خشك گردانيد . و كنع الامر : نزديك آن كار آمد . و كنع الرجل فى الشيئ : طمع كرد آن مرد در آن چيز . و كنع المسك بالثوب : چسبيد مشك بجامه . و كنع العقاب : فراهم آورد آن عقاب پرها را وقت فرود آمدن از هوا . و كنع بالله تعالى : سوگند خورد بخداى تعالى .

كنوف

(
kanuf
) ص . ع . ناقة كنوف : ماده شترى كه در جانب و كنار شتران راه رود . و ماده شترى كه يكسو شود و چون وى را سرما رسد در كنار شتران فرو خوابد . و غنم كنوف : گوسپندى كه دورادور از گله رود . و گوسپندى كه با آبستنى نر به روى برجهد . ج : كنف (
konof
) .

كنون

(
konun
) م ف . پ . اكنون و حالا و الحال و اين زمان .

كنون

(
kanun
) ا . پ . كندو . و خنور گلى كه در آن غله ريزند .

كنون

(
konun
) م . ع . كن كنا و كنونا مر . كن (
kann
) .

كنونه

(
konune
) ا . پ . حالت و كيفيت و چگونگى و چون چيزى از مطلبى كه بيان مىكنند باقى ماند مىگويند : كنونه فروماند . و در احوالپرسى مىگويند : كنونه چه دارى .

كنونى

(
konuni
) ص . پ . حالائى و كنونى .

كنه

(
konh
) ا . ع . گوهر هر چيزى و پايان آن و اندازه و هنگام و وجه و روى ن . و حقيقت چيزى . يق : عرفته كنه المعرفة : شناختم آن را بحقيقت شناسائى . و ان كلام المرء فى غير كنهه اى فى غير وقته .

كنه

(
konh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حقيقت . و پايان و انجام . و كنه كار : پايان كار . و كنه مطلب : حقيقت آن .

كنه

(
kanah
) و (
kaneh
) ا . پ . جانوركى كه بر بدن گوسپند و شتر و گاو و خر و سگ و مرغ و جز آن چسپد و بتازى قراو گويند . ج : كنه‌ها .

كنه

(
konne
) ا . پ . سايبان .

كنهان

(
kanh n
) ا . ع . گياهى كه برگ آن مانند برگ بنه است .

كنهبل

(
kanahbal
) و (
kanahbol
) ا . ع . جو بزرگ خوشه . و نام درختى كلان .

كنهدر

(
kanahdar
) ا . ع . افزارى كه بر آن خشت خام و انگور و جز آن بار كرده از جائى به جائى برند .

كنهدل

(
kanahdal
) ا . ع . ستبر دفزك و سخت رست و درشت .

كنهزه

(
kanhaze
) ا . پ . تمطى و كشواكش مثل آن حالتى كه پيش از آمدن تب پديد آيد .

كنهفة

(
kanhafat
) م . ع . كنهف عنا كنهفة : گذشت از ما و شتابى كرد .

كنهور

(
kanahvar
) ا . ع . ابر پارهء مانا بكوه و ابر برهم نشسته . مرد ستبر اندام .

كنهورة

(
kanahvarat
) ا . ع . ماده شتر بزرگ جثه . و ماده شتر كلانسال .

كنه‌ها

(
kanah - h
) و (
kaneh - h
) پ . ج . كنه (
kanah
) و (
kaneh
) .

كنى

(
kon
) ع . ج . كنية (
konyat
) .

كنى

(
kaniyy
) ص . ع . هم كنيه . يق : فلان كنى فلان : فلان هم كنيهء فلان است يعنى كنيهء هر دو يكى است .

كنى

(
konniyy
) و (
kenniyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء كنة .

كنيا

(
kany
) ا . پ . بلغت زند و پازند : ميان خالى و كاواك .

كنيب

(
kanib
) ا . ع . درخت خشك شده و درختى كه خار آن شكسته شده باشد .

كنية

(
kenyat
) و (
konyat
) ا . ع . لفظى كه بدان شخص را خوانند . ج : كنى (
kon
) . يق : ابو فلان كنيته و كنوته و ام فلان كنيتها و كنوتها و نيز كنية : هر اسمى كه مصدر باب وام و ابن و بنت و اخ و اخت باشد .

كنية

(
kenyat
) و (
konyat
) م . ع . مر . كناية (
ken yat
) .

كنيت

(
kanit
) ص . ع . سقاء كنيت : مشك بسيار آبگير .

كنيت

(
konyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنيه . مر . كنيه .

كنيت

(
konit
) پ . كلمهء امر ، لغتى است در كنيد كه امر از كردن باشد .

كنيدر

(
kanaydar
) و (
konaydar
) ا . ع . درشت ستبر .

كنير

(
kanir
) ا . پ . پرخوار و شكم‌پرست . و شخص تنبل و غافل .

كنيز

(
kaniz
) ا . پ . برده‌اى كه دختر و يا زن باشد و داه و لاچين . و خدمتگار و پرستار زنانه و جاريه و دختر بكر و دوشيزه .

كنيز

(
kaniz
) و (
koniz
) ا . پ . بن و بيخ خوشهء خرما و رطب . كنيز سزا : حرف جزا . و كنيز وازده : حرف شرط .

كنيز

(
kaniz
) ا . ع . خرمائى كه در زنبيل و جز آن جهة زمستان ذخيره سازند .

كنيزك

(
kanizak
) ا . پ . مصغر كنيز يعنى كنيز خردسال . و نيز دختر بكر و دوشيزه . و كنيزك فراش : صيغه و كنيزى كه بجاى