تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2813

مساهمون:

ص٢٨١٣
(
koff
) . و نيز كف : كف دست با انگشتان . و خرفه . و نعمت . و باصطلاح عروض : اسقاط حرف هفتم هرگاه ساكن باشد يعنى نون فاعلاتن و مفاعيلن كه فاعلات و مفاعيل گويند . و قولهم : كف مخضب بمعنى ساعد مخضب مىباشد و از اين جهت مذكر آمده . و كف الاجذم و يا كف الجذماء و كف آدم و كف الاسد و كف الذئب و كف السبع و كف الضبع و كف عايشة و كف القرد و كف الكلب و كف مريم و كف الهر : نامهاى گياه مىباشند . و ذو الكف : نام دو شمشير . ذو الكف الاشل : لقب شخصى .

كف

(
kaff
) م . ع . كف عن الشيىء كفا ( از باب نصر ) : ترك كرد آن چيز را . و كف فلانا عن الشيىء : منع كرد فلان را از آن چيز و دفع كرد و باز داشت و منصرف كرد فكف هو : پس باز داشته شد و منصرف گشت ( لازم و متعدى ) . و كف بصره : كور گرديد . و كذا : كف بصره ( مجهولا ) . و كف على فلان ضيعته : فراهم آورد ضياع فلان را و واگذار كرد بوى . و كف الخياط الثوب : دوخت خياط حاشيهء آن جامه را يعنى دوباره دوخت آن را . و كف الاناء : پر كرد آن خنور را . و كف رجله : لته بست بر پاى خود .

كف

(
koff
) ع . ج . كف (
kaff
) .

كفء

(
kaf '
) ا . ع . مثل و مانند و همتا . ج . كفاء .

كفأ

(
kaf '
) م . ع . كفاه كفأ ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را . و پيروى كرد آن را . و كفات فلانا : باز گردانيدم فلان را از جهتى كه بدان روى آورده بود . و كفئت الاناء : نگونسار ساختم آن خنور را و كج كردم تا هر چه در وى باشد بريزد . و كفئت الغنم فى الشعب : در آمدند گوسپندان در آن شعب . و كفا فلانا : براند فلان را . و كفا القوم : برگشتند آن گروه و پشت دادند و شكست خوردند . و كفا عن قصده : برگشت از قصد و عزم خود .

كفء

(
kef '
) ا . ع . شكم رودبار و بستر رود .

كفا

(
kaf
) و (
kef
) ا . پ . رنج و سختى و محنت و مشقت و تنگى . و افشردگى گلو .

كفاء

(
kaf '
) ا . ع . پاداش و جزا . و همتا و مانند .

كفاء

(
kef '
) ا . ع . ج . كفء (
kaf '
) . و ج . كفيىء (
kafi '
) .

كفاء

(
kef '
) ا . ع . همتا و برابر و مثل و نظير . يق : لا كفاء له اى لا نظير له . و هذا كفاؤه اى مثله . و الحمد لله كفاء الواجب اى ما يكون مكافئا له اى مساوله . و توانائى و طاقت . و پرده‌اى كه در عقب خيمه از بالا تا پائين آن اندازند و يا شقهء مؤخر خيمه و يا گليمى كه بر خيمه اندازند چندان كه به زمين رسد و يا دو شقه كه بر يكديگر دوخته و در مؤخر خيمه دوزند .

كفاء

(
kef '
) م . ع . كافاه مكافأة و كفاء . مر . مكافاة .

كفاءة

(
kaf 'at
) ا . ع . پاداش و جزا . و تساوى .

كفاءة

(
kaf 'at
) م . ع . همتا گشتن و مانند شدن .

كفأة

(
kaf'at
) و (
kof'at
) ا . ع . بار خرمابن . و منافع زمين كشت . و نتاج شتران در يك سال . يق : منحه كفأة غنمه يعنى داد او را شير و بچه و پشم يك سال گوسپندان خود را كه پس از انقضاى يك سال و بردن اين منافع گوسپندان را رد كند . و كذلك : كفأة غنمه .

كفاة

(
kof t
) ع . ج . كافى .

كفات

(
kef t
) ا . ع . فراهم آورد نگاه چيزى . يق : الارض كفات لنا . و منه قوله تعالى :
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفاتاً
. و نيز كفات : بناگاه مردن . يق : مات كفاتا .

كفات

(
kef t
) م . ع . مكافتة و پيشى گرفتن با كسى در دويدن . و كفت كفتا و كفاتا و كفيتا و كفتانا . مر . كفت (
kaft
) .

كفات

(
kef t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردان كافى و با كفايت و درست و كامل و فاضل و كار كن و مردمان قابلى كه از عهدهء تكاليف امور محولهء به خود به خوبى برميآيند .

كفات

(
kaff t
) ا . ع . شير بيشه .

كفاح

(
kef h
) ا . ع . چيز بسيار . يق : اعطاه كفاحا : داد مر او را چيز - هاى بسيار .

كفاح

(
kef h
) م . ع . كافح مكافحة و كفاحا . مر مكافحة .

كفار

(
kef r
) ع . ج . كافر .

كفار

(
kaff r
) ا . ع . كشاورز .

كفار

(
kaff r
) ص . ع . بسيار ناسپاس و ناگرونده .

كفار

(
koff r
) ع . ج . كافر .

كفار

(
koff r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان كافر و ناسپاس و خارج از دين و بىايمان و بت پرست .

كفارة

(
kaff rat
) ا . ع . آنچه بدان گناه را ناچيز نمايند از صدقه و روزه و جز آن .

كفارت

(
kaff rat
) و كفاره (
kaff re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه بدان