تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2812

مساهمون:

ص٢٨١٢

كعص

(
ka's
) م . ع . كعصه كعصا ( از باب فتح ) : خورد آن را و بسيار خورد آن را و آشاميد آن را ( لغة فى كاصه ) .

كعطل

(
ka'tal
) ص . ع . اسد كعطل : شير يا زنده و دراز كننده اندام و چنگال اندازنده .

كعطلة

(
ka'talat
) م . ع . كعطل كعطلة : سخت دويد و آهسته دويد . و كعطل بيده : دراز كشيد دست را و يازيد و تمطى كرد .

كعظل

(
ka'zal
) ص . ع . اسد كعظل : شير يا زنده و دراز كننده اندام و چنگال اندازنده .

كعظلة

(
ka'zalat
) م . ع . كعطلة . مر . كعطلة .

كعك

(
ka'k
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - نان خشك و نانى كه از آرد خشكه بىشير و روغن پخته باشند .

كعكبة

(
ko'kobbat
) ا . ع . حلقهء بستهء مويهاى بافته شده باينكه همهء مويهاى سر را در چهار توك ببافند و يكى را در ديگرى در آرند .

كعكبة

(
ko'kobbat
) و كعكبية (
ko'kobiyyat
) ا . ع . قسمى از شانه .

كعكع

(
ko'ko '
) ص . ع . رجل كعكع : مرد سست بددل و جبان .

كعكعة

(
ka'ka'at
) م . ع . كعكعه كعكعة : بند كرد و حبس نمود او را . و باز داشت او را از ارادهء وى .

كعل

(
ka'l
) ا . ع . گوه . و سرگين تازه . و آنچه از چرك و ريم كه بخايهء تكه چسپيده باشد . و شبان ناكس و فرومايه . و خرماى بهم چسفيده . و مالدار زفت و بخيل .

كعل

(
ka'l
) و (
ko'al
) ا . ع . مرد كوتاه سياهفام .

كعم

(
ka'm
) م . ع . كعم البعير كعما ( از باب فتح ) : بست تپفوز شتر را تا نگزد و نخورد . و كعم فلانا الخوف فلا يرجع : ترسيد فلان و برنميگردد . و كعمت الوعاء : بستم سر خنور را . و كعم المراة كعما و كعوما : بوسه داد آن زن را و مكيد آب دهن آن زن را در وقت بوسه .

كعم

(
ke'm
) ا . ع . سلاح‌دان و هر آنچه در وى چيزى نهند . ج : كعام .

كعنب

(
ka'nab
) ا . ع . كوتاه بالا . و شير بيشه . ج : كعانب .

كعنب

(
ka'nab
) ص . ع . رجل كعنب : مردى كه در سرش كعانب يعنى گره‌ها باشد .

كعنكع

(
ka'anka '
) ا . ع . غول‌نر .

كعو

(
ka'v
) م . ع . كعا كعوا ( از باب نصر ) : بد دل شد .

كعوب

(
ko'ub
) ا . ع . ج . كعب . و كعوب الرمح : گره‌ها و بندهاى نيزه .

كعوب

(
ko'ub
) و كعوبة (
ko'ubat
) م . ع . كعب كعوبا و كعوبة و كعابة . مر . كعابة (
ke ' bat
) .

كعورة

(
ka'varat
) ا . ع . بزرگ بينى .

كعوع

(
ko'u '
) م . ع . كع كعوعا ( از باب ضرب و نصر ) : بد دل شد و سست گرديد ، و از نصر كمتر آيد و گفته‌اند از فتح و سمع نيز مىآيد .

كعوم

(
ko'um
) م . ع . كعم كعما و كعوما . مر . كعم (
ka'm
) .

كعيت

(
ko'ayt
) ا . ع . بلبل و هزار دستان . ج : كعتان .

كعيص

(
ka'is
) ا . ع . بانگ موش . و بانگ جوجه .

كعيظ

(
ka'iz
) ا . ع . مرد كوتاه بالاى آگنده گوشت .

كعيم

(
ka'im
) ص . ع . شتر تپفوز مسته .

كغاله

(
kaq le
) ا . پ . تفاله و بزورى كه روغن آنها را گرفته باشند .

كف

(
kaf
) ا . پ . چيزى سپيد و غليظ كه بر روى آب مىنشيند و از جوش و غليان آب بهم مىرسد و از استعمال صابون و جز آن نيز پديد مىآيد . و تف و لعاب دهن . و رغوه و خرفه . و سطحى از دست و پا كه ملاصق با زمين گردد و هبك . و مقدار اندك و چيزى سياه كه مشاطگان بر ابروى عروس مالند . و كف آبگينه : چيزى مانند كف كه در هنگام گداختن شيشه بر روى آب نشيند و آن را ريم آبگينه نيز گويند و در داروهاى چشم به كار برند . و كف بيضا : يكى از معجزات حضرت موسى كه يد بيضا نيز گويند و آن نورى بود كه چون دست را در زير بغل مىكرد و بر مىآورد آن نور ظاهر مىشد . و كف دست برهم سودن : در حالت تأسف و پشيمانى مالش دادن سطح درونى دستها و هبكها را به يكديگر . و كف دريا : داروئى كه بتازى زبد البحر گويند . و كف زدن : كف بر گرفتن از چيزى كه مىجوشد . و كف دار شدن . و كف دستها را بهم زدن تا بانگ برآيد . و كف سفيد : برف . و كف غنچه كردن : پنچه گرد ساختن و مشت گره كردن . و كف مس : داروئى مانند نمك كه از مس گداخته مىگيرند و بتازى زهرة النحاس گويند . و علم كف : غيب گوئى كه از روى خطهاى كف دست مىكنند . و به كف آوردن : ربودن و اخذ كردن . و گرفتن و بدست گرفتن و در مشت گرفتن .

كف

(
kaff
) ا . ع . آن جزء از دست كه بدان چيزى را مىگيرند و رها مىكنند . و پنجه ، مؤنث آيد . ج : اكف و كفوف و كف