تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2801

مساهمون:

ص٢٨٠١
كش : بدخواه و كينه‌ور . و ملهم كش ( مرهم كش ) : ابزارى كه بدان به روى پارچه مرهم مىكشند . و هيزم كش : آنكه حمل هيزم مىكند .

كش

(
kec
) پ . بمعنى كه او را مانند : كش گفت يعنى كه او را گفت .

كش

(
kec
) پ . كلمهء امر براى برخيزانيدن شاه شطرنج كه در خانهء مهرهء حريف نشسته باشد . و نيز براى دور كردن و راندن مرغهاى اهلى و جز آن . و نيز كلمهء كش و يا كش كش را در هنگام آمدن پادشاه براى آگاهى مردمان استعمال كنند .

كش

(
kec
) ا . پ . كشه و خطى كه جهة باطل نمودن بر نوشته كشند .

كش

(
kec
) ع . حرف خطاب مؤنث . مر . ش .

كش

(
koc
) ص . پ . كشنده و آنكه مىكشد و ظلم مىكند و آزار مىنمايد . و اژدها كش : آنكه اژدها مىكشد . و زبون كش : آنكه مردم ناتوان و ضعيف و بيچاره را آزار مىكند . و صفرا كش : چاشت زيرا دفع صفرا مىكند . و عالم كش : آنكه قتل عام مىكند و عالم را خراب مىكند .

كش

(
koc
) ص . پ . نر و نرينه .

كش

(
koc
) پ . كلمهء امراز كشتن .

كش

(
kacc
) م . ع . كشت البقرة كشا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد گاو .

كش

(
kocc
) ا . ع . آنچه بدان خرمابن را گشنى دهند .

كشء

(
kac '
) م . ع . كشا القثاء و نحوه كشء ( از باب فتح ) : خورد خيار و مانند آن را . و كشاءه : خورد آن را . و كشا الشيىء : پوست كند آن چيز را و مقشر كرد . و كشا اللحم : بريان كرد گوشت را چندان كه خشك گرديد . و كشا بالسيف : بشمشير زد و بريد . و كشا المراة : گائيد آن زن را . و كشىء من الطعام كشء و كشاء ( از باب سمع ) : پر شد شكم آن از طعام . و كشئت السقاء : جدا گرديد پوستك از مشك . و كشئت يده : كفته گرديد دست او و ستبر و درشت شد پوست دست او و در ترنجيد .

كشا

(
kac
) ص . پ . كشنده و آنكه مىكشد .

كشبا

(
koc
) ص . پ . كشاينده و آنكه مىكشايد و وا مىكند و رها مىنمايد و فاش مىكند و آشكار مىسازد و شادمان مىكند . و آنكه محاصره مىكند و مفتوح مىسازد . و دلكشا : هر چيز كه دل را بكشايد و انبساط آورد . و كشور كشا : فتح‌كنندهء كشور و غالب شونده بر آن .

كشاء

(
kac '
) م . ع . كشىء كشء و كشاء . مر . كشء (
kac '
) .

كشأة

(
koc'at
) ا . ع . عيب .

كشاح

(
kec h
) ا . ع . داغ پهلوى ستور .

كشاح

(
kec h
) م . ع . مكاشحة . مر . مكاشحة .

كشاخل

(
koc xal
) ا . پ . يك نوع غله‌اى كه از آن نان پزند .

كشاد

(
koc d
) پ . ح م . كشادن . ا . فتح و ظفر . و خوشى و شادمانى . و گرفتن شهر محصور . و رهائى تير از شست . و شروع و ابتدا و افتتاح . و انبساط . و يك نوع بازى در نرد و شطرنج .

كشاد

(
koc d
) ص . پ . فراخ نقيض تنگ . و خوش . و خاطر كشاد : خوشحال و مسرور و سبكروح . و كشاد شدن : فراخ شدن .

كشادگى

(
koc dagi
) ا . پ . افتتاح و و شروع . و شكاف و درز و روزن . و واكردگى . و انبساط . و شعف و شادمانى و سرور و انبساط خاطر . و گرفتگى بقهر و غلبهء بر شهر محصور شده . و ميدان . و فاصله و فضاى ما بين دو چيز . و در كشادگى : در ظاهر و هويدا و در روز .

كشادن

(
koc dan
) ف م . پ . باز كردن و مفتوح كردن و گشودن . و هويدا كردن و كشف كردن و فاش نمودن و بيان كردن و شرح‌دان . و عرضه نمودن كالا و سلعه و مال التجاره . و گرفتن شهر محصور شده و فتح نمودن و شكست دادن . و خنديدن . و تير از شست رها كردن . و بازى كشاد كردن . و صيقل زدن و جلا دادن .

كشاد نامه

(
koc d - n me
) ا . پ . منشور و فرمان پادشاهى . و عنوان كتابت و آنچه در سر كتابها نويسند . و طلاق نامه . و نامهء معافى .

كشاده

(
koc de
) ص . پ . بازو مفتوح و گشوده و مكشوف و و اشده و گسترده و شكفته و فاش شده . و بيان شده و مشروح . و مفروش مانند متاع و كالا . و منتشر و منبسط . و پهن و عريض . و فراخ و وسيع . و گرفته شده مانند قلعه و حصار و مسخر شده . و شاد و خوش و مسرور و شادمان و خشنود و خرم . و خجسته . و سخى و جوانمرد . و صاف و روشن و شفاف . و كشاده و باز : مفتوح . و بازار كشاده : بازار باز و مفتوح . و رنگ كشاده : رنگ صاف و روشن ( ضد تيره ) .

كشاده ابرو

(
koc de - abru
) ص . پ . خوش ديدار و كشاده روى و خندان .

كشاده پيشانى

(
koc de - pic ni
) ص . پ . كسى كه پيشانى وى پهن باشد . و كسى كه در كارها تازه رو باشد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2801 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )