تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2759

مساهمون:

ص٢٧٥٩
بالاپوش پشمينه‌اى كه مردمان فقير در زمستان مىپوشند .

كپوك

(
kapuk
) ا . پ . مرغى كه كبوك نيز گويند .

كپه

(
kape
) و (
kappe
) و (
koppe
) ا . پ . شاخ و كدوى حجامت و كبه و قبه . و هر چيز برآمده و كپه كردن : در حال نشسته به روى افتاده خوابيدن .

كپى

(
kapi
) و (
kappi
) ا . پ . ميمون و بوزينه و ميمون سياه و كبى .

كپيدن

(
kapidan
) ف ل و م . پ . ربودن و دزديدن . و گرفتن . و بكارت گرفتن . و در حالت نشسته به روى افتاده خوابيدن .

كت

(
kat
) ا . پ . تخت پادشاهى و تخت پادشاهان هند . و كاريز . و تخته . و چوب . و كتف و شانه .

كت

(
ket
) پ . مخفف كه ترا .

كت

(
kot
) ا . پ . خفچهء زر و سيم . و بلغت مردم كرمان : سوراخ تنگ و تاريك . و هر جاى تنگ و تاريك .

كت

(
katt
) ا . ع . لاغر از مرد و زن .

كت

(
katt
) م . ع . كت البعير كتا و كتيتا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد آن شتر . و كت فلانا : اندوهگين كرد فلان را و خوار گردانيد . و كتت القدر : جوشيد ديگ . و نيز چون آب در سبوى نو ريزند و بجوشد گويند : كتت الجرة . و كت الكلام فى اذنه كتا ( از باب نصر ) : سخن در گوش وى گفت . و كت فلانا : راز با فلان در ميان نهاد . و نيز كت : شمردن . المثل : لا تكنه او تكت النجوم اى لا تعده و لا تحصيه ، و كلمهء او در اينجا بمعنى الا ان مىباشد . و يق : جاء فى جيش ما يكت عدده اى لا يحصى . مر . كتيت .

كتا

(
kat
) ا . پ . بلغت زند و پا زند : كتاب و نامه . و فرمان .

كتاب

(
ket b
) ا . ع . نبشته و نامه . و آنچه در وى نويسند . ج : كتب (
kotob
) و (
kotb
) . قوله تعالى :
إِنَّ كِتابَ الْأَبْرارِ لَفِي عِلِّيِّينَ
. و فرض و فريضه . قوله تعالى :
كِتاباً مَوْقُوتاً
. و حكم . قوله تعالى :
كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ
. و اجل . قوله :
وَ لَها كِتابٌ مَعْلُومٌ
. و قرآن . قوله :
وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ *
. و تورية و انجيل و جز آن . قوله :
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
. و ملك . قوله :
لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي - كِتابِ اللَّهِ
. و امام . قوله :
هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ
. و نيز كتاب : اندازه و صحيفه . و دوات . و مكتوب . و منزل . و آنچه شخص مىنويسد و براى كسى مىفرستد . و لوح محفوظ . و ام الكتاب : سورهء اول از قرآن كه سورهء حمد باشد . و اهل الكتاب : يهود و نصارا و مجوس .

كتاب

(
ket b
) م . ع . كتبه كتبا و كتبة و كتابا و كتابة . مر . كتب (
katb
) . و كاتب مكاتبة و كتابا . مر . مكاتبة .

كتاب

(
ket b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجتماع چند جزو نوشته شده و يا چاپ شده كه آنها را بهم منضم كنند و به يكديگر متصل نمايند . و تصنيف . و تاليف . و نامه و مكتوب . و كتاب الله و يا كتاب مستطاب : قرآن مجيد . و اهل كتاب : يهود و نصارا .

كتاب

(
kott b
) ص . ع . ج . كاتب .

كتاب

(
kott b
) ا . ع . موضع تعليم كتابت و محلى كه اطفال جهة تعليم گرد آيند . و مكتب . ج : كتاتيب . يق : سلم ولده فى المكتب و الكتاب . و ذهب الصبيان الى المكاتب و الكتاتيب . و قيل : الكتاب الصبيان لا المكان . و نيز كتاب : تير خرد گرد سركه كودكان بدان تير اندازى كنند . ج : كتاتيب .

كتاب

(
kott b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نويسندگان .

كتابة

(
ket bat
) ا . ع . صنعت نوشتن و مكاتبة .

كتابة

(
ket bat
) م . ع . كتب كتبا و كتابة . مر . كتب (
katb
) .

كتابت

(
ket bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نويسندگى . و كتابت كردن : نبشتن و كتاب نوشتن با قلم .

كتابچه

(
ket b - ce
) ا . پ . كتاب كوچك .

كتابخانه

(
ket b - x ne
) ا . پ . ارغنگ و جائى كه در آن كتابهاى خطى و يا چاپى را جمع كرده و با نظم و ترتيب معينى قرار مىدهند . و نيز قفسه‌اى كه در آن كتاب مىگذارند . و دكان كتابفروشى . و تشكيل كتابخانه از قديم الايام معمول ملل متمدنهء عالم بوده و در مملكت اسلام قبل از غلبهء تازيان كتابخانه‌ها موجود بوده و كتابخانهء اسكندريهء مصر زياده از 000 ، 200 جلد كتاب داشته و در زمان اسلام تا غلبهء مغول نيز كتابخانه‌هاى چند در ممالك اسلام خصوصا در ايران ايجاد شده بود كه همهء آنها را اين گروه وحشى خونخوار منهدم و نابود كردند و كتابخانهء ملى پاريس اكنون داراى دو ميليون كتابست كه 000 ، 150 از آنها خطى مىباشد .

كتابدار

(
ket b - d r
) ا . پ . حافظ و نگهبان كتابها .

كتابدارى

(
ket b - d ri
) ا . پ . شغل كتابدار .

كتابدان

(
ket b - d n
) ا . پ . محفظهء كتاب و تپنگوى كتاب و قفسهء كتاب .

كتابفروش

(
ketab - faruc
) ا . پ .