قيسى
(
qaysi
) ا . پ . قسمى از زردآلو .
قيسى
(
qaysiyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء قيس .
قيشور
(
qaycur
) ا . پ . نوعى از كف دريا .
قيص
(
qays
) ص . ع . جمل قيص :
شتر بانگكننده . ج : اقياص و قيوص .
قيص
(
qays
) م . ع . قاصت السن قيصا ( از باب ضرب ) : از بن افتاد آن دندان . و قاص البطن : جنبيد شكم و يا جنبيد باد در شكم .
قيصارية
(
qays riyat
) ا . ع . شهر فيسارية .
قيصانة
(
qays nat
) ا . ع . يك قسم ماهى گرد و زرد .
قيصر
(
qaysar
) ا . ع . لقب پادشاه روم .
قيصر
(
qaysar
) ا . پ . لقب سلسلهاى از پادشاهان روم ، گويند در زبان رومى قيصر ( سزار و يا كزار ) طفلى را گويند كه مادرش پيش از آنكه وى را بزايد بميرد و شكم مادر را شكافته كودك را بيرون آورند و چون ژول سزار كه اول اين سلسله است اينچنين بوجود آمد وى را كزار گفتندى و بعضى ديگر گفتهاند كه كزار كودك گيسوان دراز را گويند چون اين كودك در حين تولد گيسوان دراز داشت به اين لقب ناميده شد .
قيصران
(
qaysar n
) ا . پ . نام پردهاى از موسيقى .
قيصرى
(
qaysari
) ص . پ . منسوب بقيصر .
قيصريت
(
qaysariyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاه و جلال قيصرى .
قيصريه
(
qaysariyye
) ا . پ . قسمى از راسته بازار .
قيصور
(
qaysur
) ا . پ . نام شهرى كه كافور خوب از آنجا آورند . و نام كوهى .
قيصوم
(
qaysum
) ا . ع . نوعى از بومادران .
قيض
(
qayz
) ا . ع . پوست خشك بيرون تخم مرغ . و آنچه از تخم مرغ برآيد از چوزه و آب . و آنچه بجاى ديگرى آيد و بدل . و مانند و برابر . يق : هذا قيض له اى مساو له .
قيض
(
qayz
) م . ع . قاض الشيئ قيضا ( از باب ضرب ) : شكافت آن چيز را .
و قاض هو : شكافته شد آن ( لازم و متعدى ) .
و قاضت القارورة : شكست شيشه . و قاضها : شكست آن را . و قاضه منه : بدل آورد از آن و مبادله كرد آن را . و قاضت البئر :
فرو دريده شد آن چاه . و قاض فلانا بفلان : نگاشت پيكر فلان را مانند پيكر فلان .
و قاض الجدار : خراب و ويران شد ديوار . و قيضت البئر ( مجهولا ) : بسيار آب گرديد آن چاه .
قيض
(
qiz
) ع . ج . فيضة (
qizat
) .
قيص
(
qayyez
) ا . ع . سنگريزهاى كه بدان ستور را داغ كنند .
قيض
(
qayyez
) ص . ع . آنكه معارضه كند مر ديگرى را بمتاعى .
قيضان
(
qayyez ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
خرنده و فروشنده .
قيضة
(
qizat
) ا . ع . ريزهء استخوان ج : قيض (
qiz
) .
قيضة
(
qayyezat
) ا . ع . سنگريزهاى كه بدان ستور را داغ كنند .
قيطس
(
qaytes
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - درخت مورد .
قيطس
(
qitas
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نام يكى از صور فلكى كه به شكل نهنگ است .
قيطول
(
qaytul
) ا . پ . نام قلعهاى در نزديكى قندهار .
قيطون
(
qaytun
) ا . ع . بلغت مصرى :
گنجينه . و خانهء خرد در خانهء كلان .
قيطون
(
qitun
) ا . پ . كناره و حاشيه و سجافى كه از ابريشم تابند .
قيظ
(
qayz
) ا . ع . گرماى تابستان و آن از طلوع ثريا باشد تا طلوع سهيل . و تابستان .
ج : اقياظ و قيوظ .
قيظ
(
qayz
) م . ع . قاظ يومنا قيظا ( از باب ضرب ) : سخت گرم شد روز . و قاظ القوم بالمكان : اقامت كردند آن گروه در آنجاى در مدت تابستان .
قيظى
(
qayziyy
) ا . ع . بچهء در تابستان زاده . و بچهء تابستانى . و بدون الف و لام :
نام مردى .
قيع
(
qay '
) م . ع . قاع الخنزير قيعا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد آن خوك .
قيع
(
qi '
) ع . ج . قاع .
قيعار
(
qay ' r
) ص . ع . مرد لب پيچندهء در وقت سخن گفتن .
قيعان
(
qi ' n
) ع . ج . قاع .
قيعة
(
qi'at
) ا . ع . زمين پست هموار نرم دور از كوه و از پشته . و نيز قيعة : ج . قاع يعنى در معنى فرد و جمع هر دو استعمال مىگردد .
قيعر
(
qay'ar
) ص . ع . مرد پيچنده لب در وقت سخن گفتن .
قيعلة
(
qay'alat
) ا . ع . زن درشت بزرگ جثه .
قيعلة
(
qay'alat
) ا و ص . ع . عقابى كه بر سر كوه جاى گيرد . يق : عقاب قيعلة ( باضافه ) و عقاب قيعلة ( به وصف ) .
قيعم
(
qay'am
) ا . ع . گربه . و شتر ستبر سالخورده .