تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2732

مساهمون:

ص٢٧٣٢

قيعون

(
qay'un
) ا . ع . نام گياهى .

قيف

(
qif
) ا . پ . خوهن و قمع و به تو و تگاب .

قيفال

(
qif l
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - رگى در بازو كه آن را مخصوص بسر و روى مىدانستند و سرا روى نيز گويند .

قيفط

(
qayfat
) ص . ع . رجل قيفط : مرد بسيار جماع .

قيفل

(
qifal
) ا . ع . قيفال .

قيق

(
qiq
) آواز ماكيان چون خروس را براى برجستن بر روى خود بخواند .

قيق

(
qiq
) ا . ع . گول و احمق شتابكار . و كوه گرداگرد زمين و محيط به دنيا . و مرد بلند ناهنجار و نيك دراز .

قيق

(
qiyaq
) ع . ج . قيقاءة (
qiq 'at
) .

قيقاء

(
qayq '
) م . ع . قوقى قيقاء و قوقاء : بانگ كرد .

قيقاء

(
qayq '
) و (
qiq '
) ا . ع . زمين سنگستان درشت ناهموار . و صراحى لوله‌دار . و سپيدهء تخم مرغ و يا پوست تنكى كه آن را احاطه كرده . و غلاف شكوفهء خرما كه گاه در آن چيزى مىآشامند .

قيقاءة

(
qiq 'at
) ا . ع . زمين درشت . ج : قواقى و قياقى و قيق (
qiyaq
) . و يك نوع آوندى كه در آن آب مىنوشند .

قيقاب

(
qayq b
) ا . ع . صدفى كه بدان پارچه‌ها را مهره كشيده جلا مىدهند .

قيقاة

(
qiq t
) ا . ع . يك نوع آوندى كه در آن آب مىنوشند .

قيقاج

(
qeyq j
) و قيقاچ (
qeyq c
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كج و خم . و تير خميده .

قيقب

(
qayqab
) ا . ع . دهنهء لگام و زين . و يك قسم چوبى كه از آن زين مىسازند . و دوالى كه هر دو كوهة زين را بدان بندند .

قيقبان

(
qayqab n
) ا . ع . زين . و چوبى كه از آن زين مىسازند .

قيقة

(
qiqat
) ا . ع . پوست تنك اندرون تخم مرغ كه در زير پوست بيرونى واقع شده .

قيقم

(
qayqam
) ص . ع . رجل قيقم : مرد گلو گشاد .

قيقهن

(
qayqahan
) ا . پ . نام صمغى بدمزه و يا سندروس .

قئقئ

(
qe'qi '
) و قيقئ (
qiqi '
) ا . ع . سپيدهء تخم مرغ و يا پوست تنك چسبيدهء بسپيده .

قيل

(
qayl
) ا . ع . شيرى كه در نيم روز نوشند . و نوشيدن در نيم روز هر چيزى را . و ماده شترى كه در نيم روز دوشند . و نيم روز خوابنده . و نيز پادشاه يمن را قيل گويند . ج : اقوال و اقيال . و نام مردى از قوم عاد . و نيز قيل : ج : قائل و يا به اين معنى اسم جمع است .

قيل

(
qayl
) م . ع . قال قيلا و قائلة و قيلولة و مقالا و مقيلا ( از باب ضرب ) : نيمروز ان خفت . و قال قيلا : در نيم روز شير خورد . و قاله قيلا : دور كرد لغزش آن را . و قلت البيع قيلا : برانداختم بيع را .

قيل

(
qayl
) و (
qil
) ا . ع . خصيهء مبتلا بفتق و خصيهء آماسيده .

قيل

(
qil
) م . ع . قال قولا و قيلا . مر . قول (
qavl
) .

قيل

(
qil
) ا . ع . گفتگو . و گفتار . مر . قال .

قيل

(
qil
) ا . پ . قير . و نام بيابانى وسيع .

قيل

(
qoyyal
) ع . ج . قائل .

قيلان

(
qil n
) ع . ج . قال .

قيلة

(
qaylat
) ا . ع . ماده شترى كه در نيمروز دوشند . و نيز ملكهء يمن را قيلة نامند .

قيلع

(
qayla '
) ا . ع . زن بزرگ پاى بزرگ بالا .

قيلقى

(
qaylaqi
) ا . پ . بيخى كه آن را چوبك اشنان نيز گويند .

قيلموس

(
qaylamus
) ا . پ . هوشيارى و زيركى .

قيلوط

(
qaylut
) ا . پ . گندناى شامى .

قيل و قال

(
qil - o - q l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گفتگو و گفت و شنيد . و منازعه و مباحثه و گپ . و قيل و قال كردن : مباحثه و منازعه كردن . و گفتگو نمودن .

قيلولة

(
qaylulat
) ا . ع . خواب در نيمروز .

قيلولة

(
qaylulat
) م . ع . قال قيلا و قيلولة . مر . قيل (
qayl
) .

قيلوله

(
qaylule
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواب چاشتگاه . و خواب قبل از ظهر .

قيم

(
qiyam
) ع . ج . قامة . و ج . قيمة (
qimat
) .

قيم

(
qayyem
) ص . ع . راست و درست و معتدل . و برپا دارنده .

قيم

(
qayyem
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برپا دارندهء كارى . و حافظ و نگهبان و حامى . و پادشاه . و رئيس .

قيم

(
qoyyam
) ع . ج . قائم .

قيماغ

(
qaym q
) و قيماق (
qaym q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سرشير .

قيمة

(
qimat
) ا . ع . ارز هر چيزى . ج : قيم (
qiyam
) . و قيمة الانسان : قد و بالاى انسان . و قولهم : ما له قيمة : يعنى نيست او را ارزشى ، در حق شخصى گويند كه بر چيزى نپايد و به چيزى نيرزد .

قيمة

(
qiy mat
) ا . ع . يوم القيمة : روز رستخيز .

قيمة

(
qayyemat
) ص . ع . مؤنث قيم : راست و معتدل . و القيمة : دين حنيف و دين راست . قوله تعالى :
وَ ذلِكَ دِينُ