تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2713

مساهمون:

ص٢٧١٣
ديد آن به كار مىرود .

قنبيل

(
qenbil
) ا . ع . تخمهاى گياهى برنگ ريگ كه سرخى بر آنها غالب است و از داروهاى دافع كرم مىباشد .

قنبيله

(
qanbile
) ا . پ . يك نوع گياهى داروئى .

قنة

(
qennat
) ا . ع . يك تاى از تاهاى ريسمان خصوص ريسمانى كه از ليف خرما تابيده باشند . ج : قنن (
qenan
) . و يك نوع صمغى كه انزروت و بيرزد گويند .

قنة

(
qonnat
) ا . ع . قله و سر كوه . و كوه خرد . و كوه دراز كه در هوا منفرد باشد و سياه بود . و كوه خاكى نرم و هموار گسترده بر زمين . ج : قنن (
qonan
) و قنات و قنان و قنون .

قنت

(
qanat
) ا . پ . كرمى كه تباه مىكند ميوه و تره را .

قنتة

(
qantat
) ا . ع . شيشه و صراحى .

قنتر

(
qantar
) و قنثر (
qansar
) ا . ع . پست قامت و كوتاه بالا .

قنثلة

(
qansalat
) م . ع . برانگيختن خاك را بپاى در رفتار .

قنج

(
qanj
) ا . پ . فراهم فشردگى و عصر و فشردگى . و ريا و تزوير . و غنج و ناز و غمزهء معشوق بعاشق .

قنج

(
qonj
) ا و ص پ . بيهوده و هرزه . و خر الاغ دم بريده .

قنجل

(
qonjol
) ا . ع . بنده و مملوك . و بندهء بد .

قنجور

(
qonjur
) ا . ع . مرد كوچك سر ضعيف العقل سست خرد .

قنجه

(
qanje
) ص . پ . شهوت پرست ضعيف . و عاشق افسرده .

قنجه

(
qanje
) ا . پ . كاسهء گل .

قنح

(
qanh
) م . ع . قنحت الشيئ قنحا ( از باب فتح ) : خمانيدم آن چيز را همچو كمان . و قنح فلان : ناخوش داشت فلان شرب را . و قنح الشارب : سيراب گرديد آن نوشندهء آب و سر برداشت . و قنح الباب : بلند كرد در را بچوبى كه جهة اين كار تراشيده بود .

قنحل

(
qonhol
) ا . ع . بنده و مملوك . و بندهء بد .

قنخر

(
qennaxr
) ا . ع . فراخ سوراخ بينى گشادهء دهن درشت آواز سخت و قوى سر . و سنگ مانند نرم كه از سر كوه بركنده گردد . و بزرگ و كلان جثه .

قنخورة

(
qonxurat
) و قنخيرة (
qenxirat
) ا . ع . سنگ بزرگ .

قند

(
qand
) ا . پ . شكر و كند . و نبات . و شكر صاف كردهء در قالب ريخته . و قند خام : شكر . و قند مكرر : قند سفيد . و لب معشوق .

قند

(
qand
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قند و كند .

قند

(
qond
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - كند و خايه . و ابو القندين : كنيهء اصمعى بدان‌جهت كه خايه‌هاى بزرگ داشت .

قند آب

(
qand - b
) ا . پ . شربت . و شراب .

قنداق

(
qond - q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چوبى كه لولهء تفنگ و جز آن را در وى مىنشانند . و پازار . و پارچه‌اى كه دست و پاى كودك نوزاد را در آن پيچيده و بانوار مانندى آن را مىبندند تا دست و پاى كودك بىحركت و استوار بماند و آن را اشتك نيز مىگويند . و قنداق كردن : طفل را در اشتك پيچيدن و بازار كردن .

قندأو

(
qenda'v
) ص . ع . بد غذا . و دشوار خوى . و درشت كوتاه بالا . و بزرگ سر حقير جثهء لاغر . و بىباك . و كوتاه گردن سخت سر . و سبك و سخت . و بيشتر در توصيف شتر گويند . يق : جمل قندأو .

قندأوة

(
qenda'vat
) ص . ع . مؤنث قندأو . يق : ناقة قندأوة . و نيز ناقة قندأوة اى سريع . و قدوم قندأوة : تيشهء تيز .

قندة

(
qandat
) ا . ع . نبات . و قندة الرقاع : نوعى از خرما .

قندحر

(
qendahr
) ا . ع . پيش آينده . و تعرض‌كنندهء مردمان را .

قندحرة

(
qendahrat
) ا . ع . ذهبوا بقندحرة : به جائى رفتند كه دست كسى به آنها نرسد و بر آنها قادر نشود .

قندد

(
qended
) حال مرد خواه نيك باشد و يا بد . يق : ما قندده اى حاله .

قندز

(
qondoz
) ا . پ . سگ آبى و بيدستر . و سياهى . و علامت و نشان شب . و تاريكى شب . و مى و شراب . و نام ولايتى نزديك ظلمات . و قندز آمدن : شب شدن .

قندزقورى

(
qondoz - quri
) ا . پ . جند بيدستر .

قندس

(
qondos
) ا . پ . اشنان . و نام جانورى .

قندسة

(
qandasat
) م . ع . قندس قندسة : بازگشت از گناه و توبه كرد پس از ارتكاب گناه . و قندس فى الارض : گردش كنان رفت و سير كرد در جهان .

قندع

(
qondo '
) ا . ع . مرد ديوث .

قندعل

(
qenda'l
) ا . ع . احمق و گول .

قندفير

(
qandafir
) ا . ع . مأخوذ از گنده پير فارسى و بمعنى آن .

قندفيل

(
qandafil
) ا . ع . - مأخوذ از