تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2549

مساهمون:

ص٢٥٤٩
و مجرائى كه در زير زمين كنند و از چاهى بچاهى آب برند . و مطلق رهگذر آب خواه در روى زمين و يا در زير زمين و يا از ميان ديوار . و شمر و غدير و بركه . و هر چيز كه بواسطهء طول مدت از هم ريخته و پوسيده شده باشد .

فركندن

(
far - kandan
) ف ل و م . پ . كندن جوى و مجرا براى آبيارى باغ و كشت زار . و فرسودن . و بر كندن موى و علف و جز آن . و زيان رسانيدن بطور اتفاق و بدون قصد و نيت . و در مخاطره انداختن بىغرضانه و بدون مقصود . و خراب كردن .

فركنده

(
far - kande
) ص . پ . كهنه و فرسوده . و از هم ريخته . و ريزريز شده . و پاره پاره شده . و بركنده .

فركنديدن

(
far - kandidan
) ف م . پ . بركندن كنانيدن و بركندن فرمودن .

فرگان

(
far - g n
) ا . پ . بوزه و نام يك قسم شربتى .

فرگاه

(
far - g h
) ا . پ . حضور . و عبادت . و سجده . و قبله . و حضرت . و در فرگاه : در حضور .

فرگروى

(
fargaravi
) ا . پ . شرطيه . و فرگروى پيوسته : شرطيهء متصله . و فرگروى واگشته : شرطيهء منفصله .

فرگفت

(
far - goft
) ا . پ . فرمايش و فرمان و حكم و امر .

فرگل

(
fargol
) ا . پ . قسمى از جامه و فرغل .

فرلاس

(
farl s
) ا . پ . نام روح كرهء عطارد .

فرگوهر

(
far - govhar
) ا . پ . ذات .

فرگويا

(
far - guy
) ص . پ . ناطق . و جانور فرگويا : حيوان ناطق يعنى انسان .

فرم

(
farm
) ا . ع . داروى تنگ‌كننده‌اى كه زنان به كار مىبرند .

فرم

(
faram
) ا . پ . غم و اندوه و دلتنگى . و فرومايگى .

فرما

(
farm
) ص . پ . فرمان دهنده و حكم دهنده . و اجراكننده ، و هميشه متصل باسم استعمال مىشود . مانند : فرمانفرما و حكم‌فرما يعنى اجراكنندهء فرمان و حكم .

فرماء

(
farm '
) ص . ع . امراة فرماء : زنى كه داروى تنگ‌كننده استعمال كند .

فرمان

(
farm n
) ا . پ . حكم و امر . و حكمى كه از جانب شخص بزرگ صادر گردد . و توقيع پادشاه . و پروانه . و تازيان فرامين بر آن جمع بسته‌اند .

فرمانبر

(
farm n - bar
) ا . پ . خدمتگار و خادم . ج : فرمان بران .

فرمانبران

(
farm n - bar n
) پ . ج . فرمان‌بر .

فرمان بردار

(
farm n - bord r
) ص . پ . مطيع و رام و تابع .

فرمانبردارى

(
farm n - bord ri
) ا . پ . اطاعت . و فرمانبردارى كردن : اطاعت كردن و مطيع شدن و تسليم شدن و قبول اطاعت و حكم كردن .

فرمانبرى

(
farm n - bari
) ا . پ . اطاعت و فرمانبردارى .

فرمان‌پذير

(
farm n - pazir
) ص . پ . مطيع و تسليم شده و رام شده .

فرمانج

(
farm naj
) ا . پ . برگ درخت .

فرمانده

(
farm n - deh
) ا . پ . كسى كه حكم و فرمان مىدهد و امر مىكند . و كسى كه اجراى حكم مىكند . و سردار و امير و پادشاه .

فرماندهى

(
farm n - dahi
) ا . پ . حكومت و امارت .

فرمانروا

(
farm n - rav
) ا . پ . پادشاه نافذ الامر و پادشاهى كه حكم و فرمان آن رايج باشد . ج : فرمانروايان .

فرمانروايان

(
farm n - rav y n
) پ . ج . فرمانروا .

فرمان‌شنو

(
farm n - cenov
) ص . پ . آنكه گوش بفرمان مىدهد و مطيع .

فرمانفرما

(
farm n - farm
) و

فرمانفرماى

(
farm n - farm y
) ا . پ . حاكم و آمر . و مجرى احكام .

فرمانفرمائى

(
farm n - farm 'i
) ا . پ . حكومت .

فرمان‌گذار

(
farm n - goz r
) ا . پ . حاكم و رئيس .

فرمان‌گذارى

(
farm n - goz ri
) ا . پ . حكومت و رياست .

فرمان‌نيوش

(
farm n - niyuc
) ص . پ . فرمان شنو و مطيع و آنكه گوش بفرمان مىدهد .

فرماى

(
farm y
) ص . پ . فرما .

فرمايش

(
farm yec
) پ . م ح . فرمودن . ا . حكم و امر و فر گفت و فرمان . و دستور . و توصيه و سپارش . ج : فرمايشات .

فرمايشات

(
farm yec t
) پ . ج . فرمايش .

فرمايشى

(
farm yeci
) ص . پ . منسوب بفرمايش . و سپارشى . و هر چيز اعلا و نفيس .

فرمايشى

(
farm yeci
) ا . پ . يك سپارشى و يك حكمى .

فرماينده

(
farm yande
) افا . پ . گويندهء فرمان و حاكم و آمر .

فرمة

(
farmat
) ا . ع . داروى تنگ كننده كه زنان به كار مىبرند .

فرمد

(
farmad
) ا . پ . نام دهى در طوس كه انگور خوب در آن عمل مىآيد و شت زردشت گويند دو درخت سرو از بهشت آورد يكى را در فرمد و ديگرى را در كشمر نشانيد .

فرمرست

(
farmarost
) ا . پ . كسى كه از كم و اندك خوردن ضعيف و لاغر شده باشد .

فرمس

(
farmos
) ا . پ . نام قديم شهر دامغان .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2549 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )