خداى بر ايشان . و غارهم بخير : نيكوئى بخشيد آنها را . و غار فلانا : سود رسانيد بر فلان . و اللهم غرنا (
qern
) بخير و غرنا (
qorn
) بخير ( يائى و واوى ) يعنى خداوندا نيكوئى بخش ما را . و غارنا الله بخير : نيكوئى بخشيد ما را خدا .
غير
(
qayr
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى و مستعمل در استثنا بمعنى مگر و جز . و همچنين كلمهء غير از و كلمهء به غير . و نيز غير : كلمهء نفى بمعنى ناوبى كه چون بر سر اسمى درآيد آن را منفى مىكند مانند : غير بعيد يعنى نزديك .
و غير جايز : ناروا . و غير جنس :
ناجنس . و غير حاضر : ناپديد و غايب . و غير خالص : ناپاك . و نار است . و غير مثمر : بىبار و بيفايده . و غير مشكوك :
يقين و بىشك . و غير معين : مبهم و نامعين . و غير واقع : بىاساس و بىبنياد .
غير
(
qayr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيگانه و اجنبى ضد خودى . و كس ديگر . و مال غير : مال كس ديگر . و كار غير :
كار ديگرى .
غير
(
qir
) ا . پ . جوششى كه بر اعضاى آدمى برآيد و پهن شده بشره را سرخ گرداند و بتازى شرا گويند .
غير
(
qiyar
) ا . ع . ديه و خونبها . و هلاكى .
ج : اغيار . و غير الدهر : سختيها روزگار كه ديگرگون گرداند .
غير
(
qiyar
) ا . ع . ج . غيرة .
غير
(
qoyor
) ص . ع . ج . غيور .
غيران
(
qayr n
) ص . ع . مرد با رشك .
ج : غيارى و غيارى .
غيران
(
qir n
) ع . ج . غار .
غيرة
(
qayrat
) م . ع . غار غيرا و غارا و غيرة و غيارا . مر . غير .
غيرة
(
qirat
) ا . ع . بارشكنى . و خواربار .
و محصول فراوان . و ديه و خونبها . و باران .
و هلاكى . ج : غير . و نيز غيرة : رشك .
غيرت
(
qayrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و حسد . و حميت و محافظت عصمت و آبرو و ناموس و نگاهدارى عزت و شرف . و غيرت خوردن و يا غيرت داشتن :
رشك بردن و رقابت كردن . و حفظ ناموس كردن .
و بىغيرت : بيرشك و بىناموس و لاابالى در محافظت آبرو و شرف .
غيرت افزا
(
qayrat - afz
) ص . پ .
افزايندهء رشك و حسد .
غيرتمند
(
qayrat - mand
) و غيرتى (
qayrati
) ص . پ . رشكين و غيور . و داراى ناموس و نگهدار آبرو و شرف .
غير زاد
(
qir - z d
) ا . پ . روسپى زاده و غرزاد .
غير منصرف
(
qayre - monsaref
) ا .
پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح صرف و نحو : كلمهاى كه در آن دو علت و يا يك علت كه قائم مقام آن دو علت باشد از نه علت منع صرف يافت شود و كسره و تنوين در آن كلمه داخل نگردد مانند احمد و احمر و حمراء و طلحة و ابراهيم و مساجد و بعلبك و عطشان و جز آن .
غيره
(
qaqre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه ضد خودى و آشنا . و ديگرى و كس ديگر .
غيرها
(
qayro - h
) و غيرهم (
qayro - hom
) و غيرهما
(
qayro - hom
) ع . كلمهء مركب از غير و از ضميرها و هم و هما .
غيرى
(
qayr
) ص . ع . زن با رشك .
ج : غيارى .
غيرى
(
qayri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه . و كسى .
غيريت
(
qayriyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بينونيت و دوتائى . و تغيير . و نا معلومى و عدم تحقق .
غيژيدن
(
qij ? idan
) ف ل . پ . خزيدن مانند مار . و به چهار دست و پا مانند كودكان راه رفتن . و به روى زانو نشسته راه رفتن مانند مردمان شل .
غيس
(
qis
) ص . ع . لمم غيس :
زلف انبوه بسيار درهم پيچيدهء خوش و نيكو .
غيسات
(
qays t
) ا . ع . غيسات الشباب : تيزى جوانى و اول و تازگى آن .
و گل جوانى .
غيسان
(
qays n
) ا . ع . غيسان الشباب :
حدت شباب و اول و تازگى آن . و ليس هذا من غيسانه : نيست اين از جنس و نوع آن . و نيز غيسان : مردمان و خلايق .
غيسانة
(
qays nat
) ا . ع . گل جوانى و اول آن . و زن نازنين و دلربا . و تندرستى و سلامتى نيكو . و نيك پرورده شده .
غيسانى
(
qays niyy
) ص . ع . خوبروى نيك قامت .
غيش
(
qic
) ا . پ . غم و اندوه بسيار . و بد حالى فراوان . و هر چيز انبوه مانند بيشه و جنگل و جز آن . و چوب هنگفت .
غيشانيدن
(
qic nidan
) ف م . پ .
غيشيدن فرمودن و كنانيدن .
غيشه
(
qice
) ا . پ . جنگل و بيشه . و نيستان .
و علفى كه از آن جوال سازند و كاه و سرگين و جز آن بدان كشند و نيز از آن حصير سازند .
و جوال كاه كشى را نيز گويند . و غيشهء مشك : نام داروئى كه با مشك آميختهاند .
غيشيدن
(
qicidan
) ف م . پ . خواستن چيزى و آرزوى آن داشتن .
غيض
(
qayz
) ا . ع . بچهء ناتمام افگنده . و اعطاه غيضا من فيض : بخشيد او را اندكى از بسيار .