تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2409

مساهمون:

ص٢٤٠٩
و معمر گرديدن و مسن شدن . و تمام شدن عمر و به آخر رسيدن زندگى .

عمر

(
amar
) ا . ع . دين و ملت . و دستارى كه زن حر بدان سر را پوشد . و نيز زنى كه چون وى را نه خمار باشد نه سربند سر را در آستين درآورد .

عمر

(
omar
) ا . ع . از اعلام رجال است و به اين معنى غير منصرف آيد . و عمر بن الخطاب بن نوفل بن عبد العزى : نام خليفهء دوم رضى اللّه عنه كه در سال بيست و سيوم هجرى بدرود اين جهان كرد . و عمر بن عبد العزيز بن مروان بن الحكم : هشتمين خليفهء اموى رحمة اللّه عليه و آن اول كسى است كه سب حضرت امير المؤمنين على بن ابي طالب كرم اللّه وجهه را در خطبه موقوف كرد و فدك را ببنى فاطمه سلام اللّه عليها رد نمود ، وفات آن در سال يك‌صد و يكم هجرى .

عمر

(
omar
) و عمرات (
omar t
) ع . ج . عمرة .

عمران

(
emr n
) ا . ع . نام پدر حضرت موسى .

عمران

(
amr n
) ص . ع . كسى كه زمان درازى زيست كرده باشد .

عمران

(
omr n
) ا . ع . آبادانى و عمارة .

عمران

(
amr ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو گوشت پارهء آويختهء بالاى لهات . و نام دو نفر از تازيان يعنى عمرو بن جابر و بدر بن عمرو .

عمران

(
amr ne
) و (
amar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو طرف دو آستين .

عمران

(
omar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ابو بكر صديق و عمر بن الخطاب و يا عمر بن الخطاب و عمر بن عبد العزيز .

عمرة

(
amrat
) ا . ع . آنچه بر سر نهند از عمامه و كلاه و تاج و جز آن . و مهره‌اى كه بدان ميان سلك مرواريد فصل كنند . و نام زنى . و ابو عمرة : افلاس . و گرسنگى . و نام مردى شوم از تازيان كه بهر قبيله‌اى كه فرو مىآمد آفت و بلا از جنگ و جدال بر آنها نازل مىشد .

عمرة

(
omrat
) ا . ع . حج اصغر . و يكى از اركان حج و هى مأخوذة من الاعتمار و هو الزيارة . ج : عمر و عمرات و اعمار . و زفاف مرد با زن در خانهء خود زن و اگر مرد زن را بخانهء خود آورد و زفاف كند عروس گويند .

عمرتان

(
ammarat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان كوچك در بن زبان كه عبارت از دو قرن عظم لامى بود .

عمر خيام

(
omare - xayy M
) ا . پ . غياث الدين ابو الفتح عمر بن ابراهيم خيام از مشاهير شعراى نيشابور و بيشتر اشعار وى دو بيتى و معاصر نظام الملك وزير سلطان ملكشاه و گويند در سال 517 هجرى در زمان سلطان سنجر وفات نمود و مقبرهء آن اكنون در نيشابور مزار عامه است .

عمرد

(
omrod
) ا . پ . كرفس .

عمرد

(
amarrad
) ا و ص . ع . دراز از هر چيزى . يق : فرس عمرد و شاة عمرد . و شادمان . و مرد درشت‌خوى توانا . و گرگ خبيث بسيار فريبنده و زيرك . و شتر نجيب توانا بر سير . و نام اسبى .

عمرس

(
amarras
) ا و ص . ع . مرد قوى سخت و توانا . و شتاب در نوبت آب . و سير سخت . و روز شديد . و مرد دشوار خوى قوى .

عمرط

(
emret
) و (
omrot
) ا . ع . دراز .

عمرط

(
amarrat
) ا . ع . مرد جوان سبك و دلير سخت و دراز . و بلا و داهيه .

عمركاه

(
omr - k h
) ص . پ . هر چيز كه عمر را تلف كند و متلف عمر باشد .

عمرو

(
amru
) ا . ع . پدر قبيله‌اى از تازيان . و نام مردى . و نام چند نفر صحابى و جز آن . ج : عمور و اعمر . و واو در اين كلمه زائده است و بدين جهت آن را نويسند تا فرق ميان اين كلمه و كلمهء عمر (
omar
) در حالت رفع و جر بود اما در حالت نصب منونا فارق ميان آنها ثابت است و آن عدم تنوين و الف مىباشد در كلمهء عمر زيرا كه غير منصرف است . و نيز عمرو : نام شيطان فرزدق . و ام عمرو : كفتار .

عمرود

(
omrud
) ا . ع . دراز از هر چيزى .

عمروس

(
omrus
) ا . ع . برهء شيرخواره . و كودك سبكروح گرد اندام . و شتر كرهء فربه . ج : عمارس و عماريس .

عمروط

(
omrut
) ا . ع . دزد . ج : عمارطة و عماريط . و كسى كه چيزى نداشته باشد . و خبيث . و درويش سركش .

عمرى

(
omr
) ا . ع . چيزى كه با شخص در مدت زندگانى همراه باشد . و سود زندگانى .

عمرى

(
omri
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مدت زندگانى . و مدت درازى از زمان .

عمرى

(
amriyy
) ا . ع . قسمى از خرما .

عمرى

(
omriyy
) ا . ع . عمرى الشجر : درخت ديرينه . و درخت كنار كه بر نهر رسته باشد .

عمرية

(
omriyyat
) ص . ع . شجرة عمرية : درخت ديرينه . و درخت كنار كه بر نهر روئيده باشد .

عمزاده

(
am - z de
) ا . پ . پسر عمو .

عمس

(
ams
) ا . ع . جنگ سخت . و كار دشوار بىسروته .

عمس

(
ams
) م . ع . عمس الكتاب عمسا ( از باب نصر ) : محو كرد آن كتاب را . و عمس الشيئ : ناپديد كرد آن چيز را و بىنشان نمود و پنهان نمود . و عمس الرجل : خويشتن را با آنكه دانا بود