عماء
(
am '
) ا . ع . گمراهى و غوايت .
و لجاجت و ستيهيدگى . و ابر بلند برآمدهء تو بر تو .
و ابر بارنده . و ابر آب فروريخته . و ابر تنك .
و ابر سياه و يا سپيد . و ابر بر كوه نشستهء مانند دود .
عماء
(
amm '
) ص . ع . جارية عماء :
دختر تام الخلقهء دراز قامت . و كذا نخلة عماء : خرمابن دراز . ج : عم .
عمات
(
amm t
) ع . ج . عمة .
عماد
(
em d
) ا . ع . بناها و خانههاى بلند ( مذكر و مؤنث هر دو آيد ) . و رسيل لشكر .
و آنكه در جنگ موافقت وى كنند . و آنچه بوى اسناد مىدهند . ج : عمد . و فلان طويل العماد يعنى فلان داراى خانهها و بناهائى است رفيع و بلند كه آنها را نشان كرده و مخصوص زائرين قرار داده . و اهل العماد :
كسانى كه در خيمههاى عالى و بناهاى رفيع سكنا دارند . و قوله تعالى :
إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ
يعنى صاحب بناهاى رفيع كه داراى ستونهاى سنگى بسيار بلند بود و در روى آن ستونها بناهاى عالى ساخته بودند . و غور العماد :
موضعى . و عماد الشبا : نيز موضعى در مصر .
عماد
(
em d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستون .
عمادة
(
em dat
) ا . ع . واحد عماد يعنى يك بنا و خانهء بلند و رفيع .
عمادية
(
em diyyat
) ا . ع . نام قلعهء شمالى موصل .
عماديه
(
em diyye
) ا . پ . يك قسم پارچهء ابريشمين . و نام باغى در كرمانشاهان .
عمار
(
am r
) ا . پ . درخت مورد . و درخت غار . و عمارى . و نام كسى كه اختراع عمارى كرده .
عمار
(
am r
) ا . ع . هديه . و تحيه . و ريحان كه بدان مجلس شراب را زينت دهند .
عمار
(
am r
) ا . ع . ج . عمارة .
عمار
(
am r
) م . ع . عمر عمرا و عمرا و عمارا و عمارة . مر . عمر و عمر .
عمار
(
amm r
) ا . ع . مرد بسيار نمازگزار و بسيار روزهدار و قوى ايمان و ثابت و استوار در امر خود . و نيكو ثنا . و نيكو رايحه . و ملازم در جماعت مسلمين . و صاحب حلم و وقار در كردار و گفتار خود . و مردى كه اهل بيت و كسان و اصحاب خود را بر آداب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بدارد . و كسى كه تا هنگام وفات خود قائم بر امر و نهى باشد . و چون ابو اليقظان بن ياسر از اصحاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله همهء اين صفات حسنه در وى جمع بود آن را عمار گفتندى رضى اللّه عنه و اين بزرگوار در جنگ صفين بدست لشكر معاويه بدرجهء شهادت رسيد .
عمار
(
omm r
) ا . ع . عمار البيت :
اهالى خانه و كسانى كه در خانه مىباشند . و نيز عمار : زائرين . ج : عامر .
عمارة
(
am rat
) ا . ع . هر چه بر سر گذارند از دستار و كلاه و تاج و جز آن . ج : عمار .
و هديه و تحيه . و جامهء پارهاى كه براى زيب و زينت زير سايبان دوزند . ج : عمائر .
عمارة
(
am rat
) م . ع . عمر الله منزلك عمارة ( از باب نصر ) : آبادان گرداناد خداى منزل تو را و داراى اهل كناد آن را . و عمر الرجل ماله عمارة و عمورا و عمورة : لازم گرفت آن مرد مال خود را . و كذا : عمر الرجل بيته .
و عمر الرجل ربه عمرا و عمارة :
پرستيد آن مرد پروردگار خود را و روزه داشت .
و عمر ركعتين : دو ركعت نماز بجاى آورد و گفتهاند در معنى نماز و روزه بطور مستقبل آيد و بس . يقال : هو يعمر ربه اى يصلى و يصوم . و عمر البيت : زيارت كرد خانه را و عمره بجاى آورد و اين معنى آخرى را زمخشرى انكار نموده . و عمر الثوب :
نيكو بافت آن جامه را . و عمر عمرا و عمارة ( از باب نصر و كرم و سمع ) . مر .
عمر . و عمر عمرا و عمرا و عمارا و عمارة . مر . عمر و عمر .
عمارة
(
am rat
) و (
em rat
) ا . ع .
كم از قبيله . و يا قبيلهء بزرگ . ج : عمائر .
عمارة
(
em rat
) ا . ع . آنچه بدان جاى را آبادان كنند . و آبادان .
عمارة
(
em rat
) م . ع . عمر الخراب عمارة : ( از باب نصر و كرم و سمع ) :
آباد گرديد آن خرابه . و عمر الله بك منزلك : آبادان داراد خداى خانهء تو را به تو و آباد كناد آن را .
عمارت
(
em rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنا و ساختمان و بنيان . و هر جاى نو ساخته شده . و خانه و حولى و منزل . و آبادانى . و هر بناى مسكون و معمور . و فلاحت و زراعت . و تعمير و مرمت . و آبادى . و عمارت كردن : تعمير كردن . و بنا كردن . و مسكون گردانيدن ، و عمارت عالى را سهيت گويند .
عمارة
(
om rat
) ا . ع . مزد آباد كردن .
و نام چند نفر صحابى .
عمارت پذير
(
em rat - pazir
) ص .
پ . قابل آبادانى و زراعت .
عمارت پرست
(
em rat - parast
) ص . پ . مايل و راغب ببناى عمارتهاى عالى .
عمارتگر
(
em rat - gar
) ا . پ .
بنا . و معمار .
عمارتگرى
(
em rat - gari
) ا . پ .
معمارى و شغل معمار . و بنائى و شغل بنا .
عمارس
(
am res
) ع . ج . عمروس .