تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2392

مساهمون:

ص٢٣٩٢
رسغ شتر را با عكال بد و بازوى آن . و عكل الرجل فى الامر : براى خود گفت آن مرد در آن كار . و عكل الامر على فلان : مشتبه شد آن كار بر فلان و دشوار گرديد . و عكل فلان برايه : بدريافت و گمان و حدس خود گفت فلان . و عكل المتاع : برهم نهاد رخت را . و عكل فى الامر : كوشش كرد در آن كار و اجتهاد نمود . و عكل فلان : مرد فلان . و عكل الرجل : باز داشت آن مرد را و بند نمود آن را و باز گردانيد و بر زمين زد .

عكل

(
ekl
) و (
okl
) ا . ع . ناكس و لئيم . ج : اعكال .

عكل

(
okl
) ا . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

عكل

(
akal
) م . ع . عكلت المسرجة عكلا ( از باب سمع ) : دردى ناك شد چراغدان .

عكل

(
okol
) ع . ج . عاكل .

عكلد

(
okaled
) و عكلط (
okalet
) ص . ع . شير دفزك و ستبر و خفته .

عكله

(
akle
) ا . پ . قسمى از لبلاب .

عكم

(
akm
) ا . ع . اندرون پهلو .

عكم

(
akm
) م . ع . عكم المتاع عكما ( از باب ضرب ) : بست آن متاع را با پارچه و بار كرد . و عكم فلانا : منتظر كرد فلان را . و عكم عليه : باز گرديد بر وى . و عكم الارض كذا : قصد كرد آن زمين را . و عكم عن شتمه : بازماند از دشنام آن . و عكمت الابل : فربه شدند شتران و تو بر تو نشست پيه آنها . و عكم البعير : بست بر آن شتر بار را . و عكم فلانا العكم : براى فلان بست آن بار را . و عكم عنه ( مجهولا ) : برگردانيده شد از زيارت او .

عكم

(
ekm
) ا . ع . عدل و تنگبار . ج : اعكام . و جامه‌دان . و پشتوارهء جامه . ج : عكوم . و چرخ چاه . و گليمى كه زنان در آن ذخيرهء خود نهند .

عكم

(
okom
) ع . ج . عكام .

عكمان

(
ekm ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو عدل و دو تنگبار .

عكمة

(
okmat
) ا . ع . عكمة البطن : گوشهء شكم .

عكمز

(
okmoz
) ا . ع . مهرهء نره . و حشفهء انسان .

عكمزة

(
okmozat
) ا . ع . زن پرگوشت گرد اندام نازك بدن . و نرهء پرگوشت كلفت .

عكمس

(
akames
) ص . ع . ابل عكمس : شتران بسيار . و گلهء شتران نزديك بهزار .

عكمة

(
akmasat
) م . ع . عكمس الليل عكمسة : تاريك شد شب .

عكمص

(
okames
) ا . ع . بلا و داهيه . و زيرك . و برحذر و ترسان از هر چيزى . و ابو العكمص : كنيهء مردى .

عكموز

(
okmuz
) ا . ع . مهرهء نره . و حشفهء انسان .

عكموزة

(
okmuzat
) ا . ع . زن پرگوشت گرد اندام نازك بدن . و نرهء پرگوشت كلفت .

عكموس

(
okmus
) ا . ع . خر و حمار .

عكن

(
okan
) ع . ج . عكنة .

عكناء

(
akn '
) ص . ع . جارية عكناء : دخترى كه شكمش نورد و شكن داشته باشد . و ناقة عكناء : ماده شتر ستبر سر پستان .

عكنان

(
akn n
) و (
akan n
) ا . ع . شتران بسيار . و شتر مرغان بسيار .

عكنباة

(
akanb t
) ا . پ . تننده و عنكبوت .

عكنة

(
oknat
) ا . ع . نورد شكم از فربهى . ج : عكن و اعكان .

عكنكع

(
akanka '
) ا . ع . غول نر .

عكنه

(
akne
) ا . پ . سورنجان .

عكو

(
akv
) م . ع . عكا الذنب عكوا ( از باب نصر ) : گره زد دنب آن ستور را و خم داد . و عكا بازاره : بزرگ ساخت نيفهء آزار خود را و درشت نمود آن را . وعكت الابل : درشت شدند شتران و فربه گرديدند . و عكا الفحل الناقة : باردار نمود گشن ماده شتر را . وعكت المراة شعرها : فروهشته نكرد آن زن گيسوى خود را . و عكا على قومه : ميل كرد بقوم خود . و عكا فلان بغائطه : بيرون آمد قدرى از پليدى فلان و باقى ماند بعض ديگر آن . و عكا الدخان : بلند شد دود . و عكا فلانا فى الحديد : بند كرد فلان را در آهن و بست آن را .

عكواء

(
akv '
) ص . ع . شاة عكواء : گوسپندى كه دنبهء وى سپيد و ساير بدنش سياه بود و يا گوسپندى كه مؤخرش سپيد و باقى بدنش سياه بود و گفته‌اند اين صفت مخصوص بماده است .

عكوب

(
akub
) ا . پ . كنگر .

عكوب

(
akub
) ا . ع . گرد و غبار .

عكوب

(
okub
) ع . ج . عاكب .

عكوب

(
okub
) م . ع . عكب الرجل عكوبا ( از باب نصر ) : ايستاد آن مرد و بانگ و فرياد كرد آن مرد . و عكبت الابل على الحوض : گرد آمدند شتران بر حوض . و عكب القدر : جوشيد ديگ .

عكوب

(
akkub
) ا . ع . گروه انبوه . و گرد و غبار .

عكوة

(
akvat
) ا . ع . نام شاعرى .

عكوة

(
okvat
) ا . ع . پست مقل . ج : عكى . و بن دنب ستور كه عارى از مو مىباشد . ج : نيز عكى .

عكوة

(
okvat
) و (
akvat
) ا . ع . نوبت . و ميانه . و راست از هر چيزى . و بن زبان . و پى كه شكافته دوتاه بافند مانند فوطه . و نيفهء درشت . و درشت از هر چيزى و معظم آن . ج : عكى و عكاء .

عكور

(
okur
) م . ع . عكر عكرا و عكورا . مر . عكر .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2392 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )