چيز كه گرد گيرد چيزى را . ج : اطواق و وسع و طاقت و توانائى . و رسنى كه بدان بر بالاى خرمابن برآيند . و هو فى طوقى اى فى وسعى . المثل : كبر عمرو عن الطوق : دربارهء شخصى گويند كه مخالطه كند كسى را كه پستتر از مرتبهء او باشد .
طوق
(
tavq
) م . ع . طاق الشيئ طوقا ( از باب نصر ) : قادر شد بر آن چيز و توانست آن را .
طوق
(
tavq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردنبند . و گريبان . و سوراخ . و قسمى از شكنجه . و گردنبند مرغ شكارى . و حلقه .
و هر چيز كه مدور بود و گرد چيزى برآمده باشد . و طوق انداختن : گرد شدن و مانند حلقه شدن . و هاله انداختن ماه . و طوق بهار : آژفنداك و قوس قزح . و طوق زنجير : حلقهء آهنين كه بر گردن مجرم و يا بر دست او اندازند . و طوق طاقت :
زنجير پر بها كه نوكرهاى مردمان بزرگ بر دور گردن مىبندند . و طوق عنبر : دميدگى خط خوبان . و طوق ماه : هاله و خرمن ماه .
طوقة
(
tavqat
) ا . ع . زمين گرد نرم در ميان زمينهاى سخت و درشت .
طوقدار
(
tuq - d r
) ا . پ . قمرى . و پسر امرد مخطط . و بنده . و اسير و گرفتار .
طول
(
tavl
) ا . ع . فزونى . و توانائى و قدرت . و منت . و فضل . و توانگرى و غنا .
و دستگاه . و فراخى و وسعت . قوله تعالى :
وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا
اى غنى .
و عمر و زندگانى و يا غيبت و درنگى . يق :
طال طولك اى عمرك او مكثك و غيبتك .
و اولو الطول : توانگران . و ذو الطول :
بردبار و داراى تحمل بسيار .
طول
(
tavl
) م . ع . طال عليه طولا ( از باب نصر ) : منت نهاد بر او . و نيز طول :
فزونى كردن بر كسى و فخر نمودن . و غالب آمدن در درازى .
طول
(
tul
) ا . ع . درازى خلاف عرض .
ج : اطوال . و طال طولك اى عمرك او مكثك و غيبتك . و لا آتيك طول الدهر :
نخواهم آمد تو را هرگز .
طول
(
tul
) م . ع . طال طولا ( از باب كرم ) : دراز شد . يق : طال الشيئ و طلت انا و لا يجوز ان تقول طلته و اما قولك طاولنى فلان فطلته فانما تعنى بذلك غالبنى و با حثنى فى الطول او الطول فكنت اطول منه فيهما .
طول
(
tul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درازى ضد پهنى . و طول امل : حرص دنيا . و طول زمان : مدت و درازى زمان . و طول عمر : درازى زندگانى .
و طول و عرض : درازى و پهنى . و طول داشتن : مدت داشتن و درنگى داشتن . و طول دادن : درنگى كردن . و طول كشيدن : بدرازى كشيدن .
طول
(
taval
) ا . ع . درازى لفج برين و يا لفج برين شتر .
طول
(
teval
) ا . ع . پايبند ستور .
و رسن درازى كه بدان ستور را بعلف بندند .
يق : ارخ للفرس طوله : دراز كن رسن آن اسب را . و طال طولك : دراز شد عمر تو و يا درنگى و غيبت تو .
طول
(
toval
) ا . ع . عمر و زندگانى . و مكث . و غيبت . يق : طال طولك . و السبع الطول : هفت سورهء از قرآن مجيد را گويند يعنى سورهء بقره و سورهء آل عمران و سورهء نسا و سورهء مائده و سورهء انعام و سورهء اعراف و هفتم سورهء يونس و يا سورهء انفال و برائه زيرا كه اين دو سورهء اخرى بمنزلهء يك سورهاند .
طول
(
toval
) ا و ص . ع . ج . طولى .
طول
(
tovval
) ا . ع . نام مرغى آبى و دراز پا .
طول
(
tevvall
) ا . ع . پاى بند ستور .
طولا
(
tulan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از جهة طول و درازى و از حيث طول .
طولانى
(
tul ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دراز . و بلند و رفيع . و ممتد .
طولع
(
tavla '
) ا . ع . قى .
طولمبه
(
tulombh
) ا . ع . نوعى از آلت موسيقى كه محرك آن آب است . و شيپور . و تلمبه .
طوله
(
tavle
) ا . پ . اصطبل و طويله .
و دستهاى از اسبان از شش تا هشت كه شبيه به يكديگر باشند . و پايبند ستور كه دراز باشد . و نوعى از بازى شبيه ببازى نرد .
طولى
(
tul
) ص . ع . مؤنث اطول : زن درازتر . ج : طول .
طولى
(
tul
) ا . ع . حالت و مرتبهء رفيع .
ج : طول .
طولى
(
tuli
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به طول . و دراز . و بلند و ديرى .
و طولى داشتن : ديرى داشتن و طول كشيدن .
طوليدون
(
tulidun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تاجريزى و روباه تربك و بتازى عنب الثعلب گويند .
طومار
(
tum r
) ا . م . نامه . و دفتر .
ج : طوامير .
طومار
(
tum r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دفتر . و نامهء دراز و مكتوب دراز .
و صورت حساب . و طومار جمع :
جمعبندى .
طومارنويس
(
tum r - navis
) ا . پ .
محاسب .