تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2244

مساهمون:

ص٢٢٤٤
فارسى - گياهى كه در تابستان رويد . و منزل تابستانى .

طزع

(
taz '
) م . ع . طزع المراة طزعا ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را . و طزع الجندى : پس ماند آن سپاهى و تقاعد ورزيد از جنگ .

طزع

(
taza '
) م . ع . طزع طزعا ( از باب سمع ) : حريص گرديد و آزمندى نمود . و شوخ چشم شد ( لغة فى طسع ) .

طزع

(
taze '
) ص . ع . مرد بىغيرت . و حريص بىخير و بىوقار . و مفلس .

طزيع

(
tazi '
) ص . ع . مفلس و گدا . و بىغيرت . و حريص بىخير و بىسوءظن و خوش‌باور .

طس

(
tes
) ع . از حروف مقطعه در اوائل سور قرآن مجيد . مر . ا لم .

طس

(
tass
) ا . ع . طشت . ج : طسوس و طساس و طسيس و طسات .

طس

(
tass
) م . ع . طسه طسا ( از باب نصر ) : غالب آمد او را در خصومت . و ساكت و خاموش نمود او را . و طسه فى الماء : فروبرد او را در آب و غوطه داد . و طس فى البلاد : رفت در شهرها . و ما ادرى اين طس هو : نمىدانم كجا رفت او .

طسأ

(
tasa '
) و

طساء

(
tas '
) م . ع . ناگوارد شدن و دل گرفتن از روغن و چرپش ( و الفعل من سمع و فتح ) . و شرم داشتن . و طسا فلان : حيا كرد فلان و شرم داشت .

طسا

(
tas
) م . ع . طسى طسا ( از باب سمع ) : غالب شد چربش بر دل او پس ناگوارد گرديد .

طسات

(
tass t
) ع . ج . طس . و ج . طسة و طسة .

طساس

(
tes s
) ع . ج . طس . و ج . طسة و طسة . و ج . طست .

طساس

(
tass s
) ص . ع . طشت‌گر .

طساسة

(
tes sat
) ا . ع . طشت‌گرى .

طساسيج

(
tas sij
) ع . ج . طسوج .

طسام

(
tas m
) و (
tos m
) و (
tass m
) ا . ع . بسيار . يق : رايته فى طسام الغبار يعنى ديدم او را در گرد و غبار بسيار . و كذلك طسام الغبار و طسام الغبار .

طسان

(
tass n
) ا . ع . گرد و غبار بالا رفته .

طسة

(
tassat
) و (
tessat
) ا . ع . طشت . ج : طسات و طساس .

طست

(
tast
) ا . ع . طشت . ج : طساس و طسوس و طسوت . و بعضى از علماى لغت آن را مأخوذ از تشت فارسى دانند .

طستخان

(
tastex n
) و (
testex n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - مجمعه و سينى و يا خوانچهء مسين و يا نقره‌گين و جز آن كه در وى ظروف غذاخورى نهاده و خورند .

طسع

(
tas '
) م . ع . طسع المراة طسعا ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را . و طسع فى البلاد : رفت در شهرها .

طسع

(
tasa '
) م . ع . طسع طسعا ( از باب سمع ) : شوخ چشم و بىغيرت گرديد بر زبان . و آزمند شد .

طسع

(
tase '
) ص . ع . مرد شوخ چشم و بىغيرت و حريص و بىخير .

طسق

(
tasq
) و (
tesq
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - نام پيمانه‌اى . و مقدارى از خراج كه به حساب جريب از زمين زراعت و جز آن گيرند . و منه كتاب عمر رضى اللّه عنه الى عامل له فى رجلين اسلما : ارفع الجزية من رؤسهما و خذ الطسق من ارضهما .

طسك

(
task
) ا . ع . طسق . مر . طسق .

طسل

(
tasl
) ا . ع . آب روان بر روى زمين . و درخش سراب و جنبش آن .

طسم

(
tasm
) ا . ع . نام قبيله‌اى از عاد كه منقرض شدند .

طسم

(
tasm
) م . ع . طسم طسما و طسوما ( از باب ضرب ) : ناپديد گشت ( مقلوب طمس ) . و طسمته : ناپديد كردم او را . و طسمه الدهر : ناپديد كرد او را روزگار ( لازم و متعدى ) .

طسم

(
t ' - sin - mim
) ع . از حروف مقطعهء در اوائل سور قرآن مجيد و آن را طاء سين ميم تلفظ كنند . و ذوات طسم كه طواسيم نيز گويند : سوره‌هائى كه اول آنها اين حروف است .

طسم

(
tasam
) ا . ع . تيرگى و تاريكى . و تاريكى اول شب .

طسم

(
tasam
) م . ع . طسم طسما ( از باب سمع ) : ناگوارد گرديد و نفخ كرد شكم او .

طسم

(
tasem
) ص . ع . تخمه شده .

طسن

(
t ' - sin - nun
) ع . از حروف مقطهء در اوائل سور قرآن مجيد و آن را طاعسين نون تلفظ كنند . ج : طواسين و ذوات طسن . و عن جعفر بن محمد عليهما السلام : اما طسن فمعناه انا الطالب السميع المبدئ المعيد .

طسوت

(
tosut
) ا . ع . ج . طست .

طسوج

(
tassuj
) ا . ع . - مأخوذ از تسوى فارسى - كرانه و ناحيه . و چهار يك دانگ كه دو حبه باشد . ج : طساسيج .

طسوج

(
tasuj
) ا . پ . - مأخوذ از طسوج تازى - ربع دانگ كه دو حبه باشد . و بيست و چهارم جزء از هر چيزى .

طسوس

(
tasus
) ع . ج . طس . و ج . طسة و طسة . و ج . طست .

طسوم

(
tosum
) م . ع . طسم طسما و طسوما . مر . طسم .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2244 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )