طرطبين
(
tortobbayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه در فسوس گويند : دهد رين طرطبين .
طرطر
(
tortor
) ع . كلمهء امر كه در مجاورت بيت اللّه الحرام گويند يعنى هميشه مجاور باش در آنجا .
طرطرة
(
tartarat
) ا . ع . طرطرة القطا : آواز قطا .
طرطرة
(
tartarat
) م . ع . طرطر طرطرة : تصلف نمود و تكبر كرد و تفاخر نمود . و طرطر بضأنه : خواند ميش را براى دوشيدن .
طرطور
(
tortur
) ا . ع . مرد باريك دراز و ناكس ضعيف . و كلاه باريك دراز .
طرطوس
(
tartus
) ا . ع . نام پهلوانى .
طرطوشة
(
tortucat
) ا . ع . نام شهرى در اندلس در كنار رود ابر و داراى 25000 نفر جمعيت .
طرطير
(
tartir
) ا . ع . دارتو و دردى شراب .
طرعب
(
tar'ab
) ا . ع . دراز زشت و بد تركيب .
طرغشة
(
tarqacat
) م . ع . طرغش طرغشة : نزديك ببهشدن از بيمارى رسيد و بر پا ايستاد و برفتار آمد .
طرف
(
tarf
) ا . پ . گوشه . و كناره . و گوشه و كنارهء چشم . و كمربند . و آهن جامهاى .
و بند نقرهء صندوق . و ساخت اسب .
طرف
(
tarf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سود و فايده . و طرف بربستن : فايدهاى يافتن و از كسى و يا جائى چيزى حاصل كردن .
طرف
(
tarf
) ا . ع . چشم . و نگاه چشم ( لا يثنى و لا يجمع لانه فى الاصل مصدر . قوله تعالى :
لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ
و قيل اسم جامع للبصر و قيل جمعه اطراف ) . و نام منزلى از منازل قمر و آن دو ستاره است در مقدم جبهه كه عين الاسد نامند . و لطمهء با دست و سيلى .
و مرد كريم . و پايان هر چيزى . و بنو طرف :
گروهى از تازيان يمن . و طرف الايوان :
سرانجام هر كارى و نتيجهء آن . و ارتداد الطرف : غمزه و چشمك .
طرف
(
tarf
) م . ع . طرفه عنه طرفا ( از باب ضرب ) : برگردانيد آن را و رد نمود آن را . و طرف بصره : برهم نهاد يكى از دو پلك را به روى ديگرى . و طرف بعينيه : جنبانيد پلكها را . و طرف عينه : رسيد چشم او را چيزى كه اشك ريخت . و چشم بر هم زد .
و طرف اليه : نگريست بسوى او . و طرفه :
طپانچه زد او را و سيلى زد . و ما بقيت منهم عين تطرف : يعنى همه مردند و كشته شدند .
و طرفت العين ( مجهولا ) : رسيده شد به چشم آن چيزى كه اشك ريخت .
طرف
(
terf
) ا و ص . ع . مرد كريم الطرفين .
ج : اطراف . و اسب نجيب و اصيل . ج :
طروف . و جوانمرد و كريم . و گياه نو دميده .
و مال نو . و كسى كه از جهة ملالت طبيعت بر صحبت احدى ثابت نماند . و شترى كه از چراگاهى بچراگاه ديگر نقل كند . و رجل طرف فى نسبه : مردى كه شرف و مجد نو پيدا كرده باشد . و مرد حريص چشم كه هر چه بيند مايل آن شود و خواهد كه از آن وى بود . و امراة طرف الحديث : زن خوش كلام كه هر شنوندهاى را خوش آيد .
طرف
(
torf
) ع . ج . طراف : و ج .
طريف .
طرف
(
taraf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حصه و پارهء از چيزى . و تنيزه و كنار و جانب و زيس . و مقابل . و حريف . و ناحيه . و وقت . و بر طرف : جداگانه و تنها و در كنار و علىحده . و بر طرف كردن :
دور كردن . و نابود كردن . و طرف شدن :
مقابل شدن . و حريف شدن . و مدعى گشتن .
و طرف صبح : وقت صبح و هنگام بامداد .
و طرف گرفتن : حمايت كردن و پشتى نمودن . و كناره كردن و عزلت گزيدن .
طرف
(
taraf
) ا . ع . كرانه و ناحيه .
و گروه از هر چيز . و پارهء از هر چيزى .
و جوانمرد . ج : اطراف . و طرف من البدن : هر دوست و پاى . و سر . و انگشتان . و مواضع وضو . الحديث : يتوضون على اطرافهم . و طرف من الارض :
اشراف و دانشمندان زمين . و طرف من الرجل : پدران و برادران و اعمام و خويشان و محارم مرد . و طرف الارض : كرانه و ناحيهء دور تر زمين . و قولهم : لا يدرى اى طرفيه اطول : دانسته نمىشود كه كير وى دراز است و يا زبان او و يا نسبت پدرى و يا مادرى او . و ما رأيت اقطع طرفا من فلان :
نديدم تيز زبانتر از به همان . و فلان لا يملك طرفيه يعنى به همان مالك نيست دهان و است خود را وقتى كه دارو خورد و يا مست شراب گردد و در قى و اسهال با هم مبتلا باشد . و كذا لا يدرى اى طرفيه اسرع اى حلقه او دبره . و مراد از احد طرفيه صحت و يا مرگ است كه هر دو نهايت مرض مىباشد .
طرف
(
taraf
) م . ع . طرفت الناقة طرفا ( از باب سمع ) : جداگانه بر كرانهء چراگاه گرديد آن ماده شتر .
طرف
(
taref
) ص . ع . رجل طرف :
مردى كه بر يك زن و يا بر يك يار و صاحب قرار نگيرد . و مردى كه ميان او و جد اكبر وى پدران بسيار باشد . و مرد كريم الطرفين .
طرفا
(
tarf
) ا . پ . درخت گز . و چوب گز .
طرفاء
(
tarf '
) ا . ع . طرفا و درخت گز .