تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2112

مساهمون:

ص٢١١٢

شيركوك

(
cir - kuk
) ا . پ . پوست افتادهء از مار كلان .

شيركى

(
cirki
) ا . پ . چارپائى چينى كه داراى بدن زرد و دهان سياه مىباشد . و قسمى از پوشاك اسب كه برنگ اين حيوان باشد .

شير گرم

(
cir - garm
) ص . پ . هر مايعى كه فاتر و نيم گرم باشد .

شيرگيا

(
cir - giy
) و

شير گياه

(
cir - giy h
) ا . پ . گياهى كه چون آن را بشكنند شيرهء سپيدى مانند شير از وى برآيد .

شيرگير

(
cir - gir
) و

شيرگيرى

(
cir - giri
) ا . پ . مردم مست و يا مردم نيم مست . و نام روز بيست و هشتم از هر ماه شمسى .

شير لعاب

(
cir - lo ' b
) ا . پ . عسل و انگبين .

شيرمال

(
cir - m l
) ص . پ . يك قسم نانى كه با شير پزند .

شيرمان

(
cir - m n
) ص . پ . جنگجو .

شيرماهى

(
cir - m hi
) ا . پ . نوعى از ماهى فلس‌دار كه گوشت بسيار لذيذى دارد .

شيرماهى

(
cir - m hi
) ا . پ . قسمى از ماهى كه از دندان آن دستهء كارد و چاقو مىسازند .

شيرمايه

(
cir - m ye
) ا . پ . پنير مايه .

شيرمرد

(
cir - mard
) ا . پ . دلير و شجاع . و باصطلاح عرفا : كسى كه سرد و گرم مجاهدات را كشيده و تلخ و ترش رياضات را چشيده و از حظ نفس فارغ گشته باشد .

شيرمردان

(
cir - mard n
) ا . پ . شجاع و دلير و دلاور . و سالك راه حق و پارسا و و اهل صفا .

شير مرغ

(
cir - morq
) ا . پ . شير خفاش و شير زج .

شيرمست

(
cir - mast
) ص . پ . برهء شش‌ماههء فربه .

شيرمست

(
cire - mast
) ص . پ . شجاع و دلاور و غازى و جنگجو .

شيرناك

(
cir - n k
) ص . پ . پر از شير و شيردار .

شيرناك

(
cir - n k
) ص . پ . جائى كه در آن شير فراوان باشد .

شيرنج

(
ciranj
) ا . پ . يك نوع ريشهء سياه .

شيرنما

(
cir - nam
) ص . پ . كسى كه خود را مانند شير ظاهر سازد .

شيرنى

(
cir - nay
) و (
cire - nay
) ا . پ . شيرهء نىشكر .

شيروا

(
cir - v
) ا . پ . شيربا و شله‌اى كه از شير و برنج سازند .

شيروان

(
cirv n
) ا . پ . نام ملكى از ايران .

شيروانى

(
cirv ni
) ا و ص . پ . منسوب و متعلق بملك شيروان . و خر پشته‌اى كه به روى سقف خانه بنا مىكنند .

شيروسبخ

(
cirusebax
) ص . پ . بىجا و ناموافق و مخالف .

شير و شكر

(
cir - va - cakar
) ا . پ . شير مخلوط با شكر . و نوعى از پارچهء ابريشمى .

شير و شليم

(
cirucelim
) ا . پ . نام شهر بيت المقدس .

شيروغن

(
ci - ravqan
) ا . پ . روغن كنجد .

شيرونه

(
cirune
) ا . پ . سعفه و جوششى كه بر اندام و روى كودكان برآيد . و بيمارى سر و دماغ . و جنون . و بيمارى در ستور .

شيروى

(
ciruy
) ا . پ . نام پسر خسرو پرويز كه شيرويه نيز گويند .

شيرويه

(
ciruye
) ا و ص . پ . شكوه‌مند و صاحب شأن و شوكت . و شجاع و دلير . و نام پسر خسرو پرويز كه شيروى نيز گويند .

شيره

(
cire
) ا . پ . شراب نو و تازه ساخته شده . و مخلوطى از بوزه و بنگاب . و عصير ميوجات . و روغن كنجد . و خوانچهء پايه‌دار . و نام جزيره‌اى . و شيرهء خرما : عصير خرما . و شيرهء شكر : آب ماده‌اى كه پس از تبلرقند و نبات در قالب باقى مىماند و از آن آب نبات مىسازند . و شيرهء شراب و يا شيرهء انگور : شراب تازه .

شيره‌ريوند

(
cire - rivand
) ا . پ . عصارهء ريوند چينى .

شيرى

(
ciri
) ا . پ . تهور و رشادت . و درشتى و خونخوارى . و شيرى نمودن : اظهار تهور و رشادت كردن مانند شير .

شيرى

(
ciri
) ص . پ . مانند شير . و شيرى رنگ : سپيد رنگ .

شيرى

(
ciri
) ا . پ . يك قسمت از جهاز و كشتى .

شيرين

(
cirin
) ا و ص . پ . هر چيز كه در ذائقه خوش‌آيند و گوارا باشد . و هر چيز كه مزهء قند و نبات دهد و حلاوت داشته باشد . و هر چيز كه شور و نمكين نبود . و هر چيز خوش و نوشين و دلپذير و لطيف و ملايم و خوشنما و مفرح . و غذا و خوراك با حلاوت . و حلوا . و مربا . و طفل شيرخواره . و نام معشوقهء فرهاد . و بادهء شيرين : شراب با حلاوت و گوارا . و شاهد شيرين جمال : معشوقه‌اى كه در حسن و زيبائى مانند شيرين است .

شيرين‌ادا

(
cirin - ad
) ص . پ . كسى كه گفتار او با بلاغت و فصاحت بود . و كسى كه خوش تغنى كند .

شيرين‌باف

(
cirin - b f
) ا . پ . قسمى از جامه‌اى كه ظريف بافته شده .

شيرين‌بيان

(
cirin - bay n
) ا . پ . ريشهء دوائى كه بتازى اصل السوس گويند .