تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2115

مساهمون:

ص٢١١٥
او تابع رأى زنان و آميزش‌كنندهء با آنهاست .

شيع

(
ciya '
) ع . ج . شيعة .

شيع

(
cayye '
) ص . ع . تابع و پيرو . ج : شيعاء . يق : هم شيعاء اى كل واحد شيع لصاحبه .

شيعاء

(
coya'a '
) ع . ج . شيع .

شيعان

(
caya n
) م . ع . شاع شيعا و شيعانا . مر . شيع .

شيعة

(
cay'at
) ا . ع . درختى كه گل آن را زنبور عسل مىخورد و شهد آن بهترين شهد ها است و نيز جامه‌ها را با اين گل خوشبوى مىكنند .

شيعة

(
ci'at
) ا . ع . گروه و شيعة الرجل : پيروان و ياران مرد ( واحد و جمع و تثنيه و مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و گروهى از هواداران حضرت امير المؤمنين على بن ابي طالب و حضرت فاطمه و اولاد ايشان سلام اللّه عليهم اجمعين . ج : اشياع و شيع . و الشيعة : اسم لهم خاصا .

شيعة

(
cayyeat
) ص . ع . مشترك و مشاع . يق : الدار شيعة بينهم .

شيعوعة

(
cay'uat
) م . ع . شاع شيعا و شيعوعة . مر . شيع .

شيعه

(
ci'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروهى از مسلمانان كه معتقدند بخلافت بلافصل حضرت على بن ابي طالب عليه السلام و اولاد طيبين آن بزرگوار سلام اللّه عليهم اجمعين .

شيعى

(
ci'i
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بگروه شيعه .

شيف

(
cif
) ا . ع . خارى كه در دنبالهء شاخهء خرما برآيد .

شيفان

(
cayyef n
) و

شيفة

(
cayyefat
) ا . ع . ديدبان .

شيفتگى

(
ciftagi
) ا . پ . برهم زدگى و آشفتگى . و تحير و حيرانى . و بيهوشى . و حرص و آز .

شيفتن

(
ciftan
) ف ل . پ . ديوانه شدن و آشفته و سرگشته شدن از عشق .

شيفة

(
cifte
) ص . پ . عاشق . و آشفته و مدهوش . و ديوانه . و متحير و سرگشته و واله .

شيفته حال

(
cifte - h l
) ص . پ . پريشان حال و شوريده و سرگردان .

شيفته‌دل

(
cifte - del
) ص . پ . شوريده دل و عاشق .

شيفته‌رنگ

(
cifte - rang
) ا . پ . زردآلو . و هلوى بىپرز و شليل . و نوعى از گزر شيرين و سپيد .

شيق

(
ciq
) ا . ع . سر كوه . و سخت‌ترين جاى سر كوه . و شكاف تنگ در كوه و در سر كوه و در ميان دو سنگ از ريگ . و كوه دراز . و ناحيهء هموار دشوار گذار . سر نره . و نوعى از ماهى . و جانب و طرف چيزى . و موى دم اسب . و مرغى آبى خرد سپيد رنگ .

شيق

(
cayyeq
) ص . ع . آرزومند و حريص و پر ميل .

شيقة

(
ciqat
) ا . ع . واحد شيق يعنى يك موى دم اسب . و مرغى آبى .

شيك

(
cik
) ص . پ . شل و دست و پاى افليج شده . و سست و كاهل و ناتوان .

شيكة

(
cikat
) م . ع . شاك شاكة و شيكة . مر . شاكة .

شيكران

(
caykor n
) ا . پ . شوكران .

شيگار

(
cig r
) ا . پ . بيگار و كارفرمائى بىمزد و اجرت .

شيل

(
ciyal
) و (
coyyal
) ع . ج . شائل .

شيلان

(
cil n
) ا . پ . سماط سلاطين و امرا . و اسباب طعام خورى . و طعام . و عناب . و غله‌زار . و جائى كه داراى علف سبز بسيار بود . و شيلان كشيدن : گستردن سفرهء طعام .

شيلانه

(
cil ne
) ا . پ . عناب .

شيلك

(
cilak
) ا . پ . دهانهء بندوق و تفنگ .

شيلم

(
caylam
) ا . پ . گندم ديوانه .

شيلم

(
caylam
) ا . ع . گندم ديوانه كه شولم و شالم نيز گويند . و مرد بخيل و لئيم و پست نظر .

شيلونه

(
caylune
) ا . پ . سنگ‌پشت و لاك‌پشت .

شيله

(
cile
) ا . پ . برنج آش . و داروئى كه افسنتين نيز گويند .

شيله

(
cile
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نوعى از قماش .

شيم

(
caym
) م . ع . شام سيفه شيما ( از باب ضرب ) : در نيام كرد شمشير خود را . و بركشيد شمشير خود را . و شام البرق : سر در و انگريست برق را تا ببيند كجا مىبارد و كجا مىرود . و شام ابا عمير : رسيد نره در بردن دوشيزگى مراد خود را . و شام فلانا : غبارآلود ساخت هر دو پاى فلان را به خاك . و شام فلان : ظاهر شد بر پوست فلان خط سياه . و شام شيما و شيوما : استوار كرد و راست نمود حمله را در جنگ . و شام فى الشيئ : درآمد در آن چيز . و شام الفرس و فى الفرس : ساق خود را بر اسب زد . و سام الشيئ : پنهان كرد آن چيز را در آن .

شيم

(
cim
) ا . پ . كلمه‌ايست كه در تعظيم و تبجيل مانند شيخ و خواجه و حضرت و جناب استعمال مىكنند . و نام رودخانه‌اى كه از كوههاى ديلمان بجانب گيلان مىرود . و قسمى از ماهى فلس‌دار كه در پشت نقطه‌هاى سياه دارد . و نام ماهى كه يونس را فرو برده بود .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2115 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )