تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2093

مساهمون:

ص٢٠٩٣

شوخ طبيعت

(
cux - tabi'at
) ص . پ . دلشاد و خوش طبع .

شوخگن

(
cux - gen
) ص . پ . صلب و درشت و سخت .

شوخگن

(
cux - gen
) ص . پ . ريشى كه از آن ريم پالايد .

شوخ‌گير

(
cux - gir
) ا و ص . پ . فرومايه و دون . و ابزارى آهنين و دراز كه نوك آن مانند چنگ و بدان معدن را مىكاوند .

شوخگين

(
cux - gin
) ص . پ . دست و پاى سخت و درشت شده و پينه بسته .

شوخگين

(
cux - gin
) ص . پ . چركين . و ريشى كه از آن ريم پالايد .

شوخگينى

(
cux - gini
) ا . پ . ستبرى و سختى دست و پا از بسيارى كار و پينه بستگى آنها .

شوخناك

(
cux - n k
) ص . پ . ناكس و فرومايه . و ناپاك و چركين و آلودهء بچرك .

شوخودن

(
cuxudan
) ف م . پ . خراشيدن . و فراهم آوردن و جمع كردن .

شوخى

(
cuxi
) ا . پ . شادى و خوشى و عشرت و سرور و خرمى . و گستاخى و بيشرمى . و طرارى . و بىباكى . و بطور مزاح ضد جدى .

شوخى

(
cuxi
) ا . پ . چرك و ريم . و زنگ . و زبيل و خاشاك .

شوخيدن

(
cuxidan
) ف ل . پ . شاد شدن و مسرور گشتن و شادمان شدن و خوشحال گشتن .

شوخيدن

(
cuxidan
) ف ل و م . پ . زنگ زدن و زنگ خورده شدن . و چرك شدن و ناپاك گشتن . و تملق كردن و چاپلوسى نمودن و خوشامد گفتن . و آزردن و اذيت رسانيدن . و متنفر كردن . و پنهان كردن . و شتابى نمودن و تعجيل كردن .

شوخى كده

(
cuxi - kade
) ا . پ . جاى شادمانى و خوشحالى .

شود

(
cud
) پ . كلمهء فعل يعنى شد و رفت و گذشت و هست و بود .

شود

(
cud
) ا . پ . مورچهء كوچك . و پارچهء داغ بسته شدهء بواسطهء آتش .

شود

(
ceved
) ا . پ . شبت .

شودانيق

(
cud niq
) ا . پ . مرغى كه درخت را با منقار سوراخ كند .

شودح

(
cavdah
) ص . ع . ناقة شودح : ماده شتر دراز بر روى زمين .

شودر

(
cudar
) ا . پ . درختى شبيه بليمو .

شودكان

(
cavdak n
) ا . ع . دام صياد . و اسلحهء از قبيل شمشير و گرز و كمان .

شودن

(
cudan
) ف مجهول . پ . شدن . و ف ل و م . پ . رفتن و روانه شدن . و كوچ كردن . و مردن . و فارغ گشتن . و كم شدن . و بردن . و رفع كردن . و برداشتن . و محو كردن . و حك كردن و تراشيدن .

شودى

(
cudi
) ا . پ . تكميل و انجام و اتمام . و تمامى .

شوذانق

(
cavz neq
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - نوعى از چرغ .

شوذب

(
cavzab
) ا . ع . دراز بالاى نيكو خوى . و اسب دراز خايه . و ذو الشوذب : لقب پادشاهى .

شوذح

(
cavzah
) ص . ع . ناقة شوذح : ماده شتر دراز بر زمين .

شوذر

(
cavzar
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - چادر . و شاماكچه و پيراهن زنانه . و پيراهن بىآستين .

شوذق

(
cavzaq
) و (
cuzaq
) ا . ع . دست برنجن . و چرغ .

شوذقة

(
cavzaqat
) م . ع . چيزى را بانگشتان مانند چرغ گرفتن .

شور

(
cavr
) ا . ع . انگبين گرفته شده . و خوبى . و هيئت و شكل و صورت . و لباس . و فربهى . و زينت . و نام پادشاهى .

شور

(
cavr
) م . ع . شار العسل شورا و شيارا و شيارة و مشارا و مشارة ( از باب نصر ) : چيد عسل را از خانهء زنبور عسل . و شار الخيل شورا و شيارا و شوارا : رياضت داد اسبان را تا سوار شود بر آنها در در وقت عرض بيع و يا آزمود تا بنگرد حسن و نجابت و تك آنها را و يا برگردانيد آنها را . و كذلك الامة . و شارت الناقة : فربه شد ماده شتر . و كذا شار الفرس . و شار الشيئ : هويدا كرد آن چيز را .

شور

(
cavr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مشورت و كنگاج و كنگاش . و شور كردن : كنگاش نمودن .

شور

(
cur
) ا و ص . پ . نمكين و هر چيز كه طعم نمك در آن باشد . و آشوب . و هزيمت و فرار و گريز . و شوم و نحس و نامبارك . و فساد و فتنه . و آشفتگى و اضطراب . و فغان و غوغا و فرياد . و تموج آب . و شستشوى با آب و غسل و پاكيزه ساختن با آب . و آفت و آسيب . و ستيزه و مناقشه و دعوا و منازعه . و شورش . و بدبختى و محنت . و سعى و كوشش . و ورزش و ورزيدن كار خوب . و نفير و ناى رومى .

شور

(
cur
) ص . پ . بهم‌آميخته و برهم زده و با فعلهاى افتادن و افگندن و انداختن و برآمدن و برآوردن و برخاستن و كشيدن و كردن صرف مىگردد . و بشور آمدن : عاجز آمدن و درمانده شدن .