شرطى
(
carti
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قرارداد نامعين . و به شرطى كه : و موافق قراردادى كه .
شرطى
(
carti
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به شرط و عهد و پيمان و گرو .
شرطى
(
cortiyy
) و (
coratiyy
) ا . ع .
سرهنگ شحنه . و محصل . و پيادهء كوتوال كه در آن نشانى قرار داده شده كه بدان نشان شناخته مىشود .
شرطيت
(
cartiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عهد و شرط و پيمان و اتفاق و قرارداد .
شرطيه
(
cartiyye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرگروى . و شرطيهء متصله :
فرگروى پيوسته . و شرطيهء منفصله :
فرگروى واگشته .
شرع
(
car '
) ا . ع . دين و مذهب راست و آشكار . و مثل و مانند . يق : هذا شرع هذا : اين مانند اين است . و قول على عليه السلام : شرعك ما بلغك المحل يعنى بس است از توشه آنقدر كه برساند تو را به مقصد تو و اين را دربارهء كسى گويند كه وى را تحريض بقناعت باندك چيزى نمايند . و مررت برجل شرعك من رجل اى حسبك يعنى قابل آنست كه او را طلب فرمائى ( يستوى فيه الواحد و التثنية و الجمع ) .
شرع
(
car '
) م . ع . شرع لهم شرعا ( از باب فتح ) : پيدا كرد براى ايشان راه را . و شرع الله لهم : پيدا كرد خداى تعالى راه را بر بندگان خود در بندگى . و شرع المنزل : گشاده شد در منزل بسوى راه نافذ . و شرعت الدواب فى الماء شرعا و شروعا : به آب در آمدند ستوران .
و شرع فى الامر : خوض كرد در كار .
و شرع الحبل : گشاد گره رسن را و هر دو كرانهء آن را در گوشهء دول و مانند آن انداخت .
و شرع الاهاب : باز كرد پوست را و كفانيد .
و شرع الشيئ : نيكو برداشت و بلند كرد آن چيز را . و شرعت الرماح : راست شدند نيزهها بسوى كسى . و شرع الرماح :
راست كرد نيزهها را بسوى كسى ( لازم و متعدى ) .
و شرع فى الماء : با كف دست آب نوشيد . و شرع المال : وارد شد آن مال در شريعه . و شرع فلان فى الامر شروعا : گرفت فلان آن كار را . و شرع الباب الى الطريق : متصل شد آن باب به راه . و شرعته انا : متصل كردم آن باب را به راه ( لازم و متعدى ) .
شرع
(
car '
) و (
cara '
) ص . ع . الناس فى هذا الامر شرع : مردم در اين كار بر يك روش و برابرند . و كذا شرع ( مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است ) .
و كذا الناس شرع واحد اى لون و ضرب واحد : مردمان همه بر يك روش و طريقهاند و روششان يكى است .
شرع
(
car '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دين و آئين و كيش و مذهب . و طريقه و روش .
و آئينى كه از جانب خداوند عالميان بتوسط پيغمبران بر بندگان آمده . و اهل شرع :
مجتهد و قاضى و فقيه و مفتى و وكيل . و شرع و عرف : قضاوت شرعى و حكومت پادشاهى .
شرع
(
cer '
) ا . ع . دوال نعلين . و تارهاى بربط . ج : شراع . و شرع الشيئ :
مانند آن چيز . ج : نيز شراع .
شرع
(
cer '
) و (
car '
) و (
cera '
) ع .
ج . شرعة و شرعة .
شرع
(
coro '
) ع . ج . شراع .
شرع
(
corra '
) ص . ع . حيتان شرع :
ماهيهائى كه سرها را بلند كردهاند . و ج .
شارع . و ج . شارعة . يق : ابل شرع و رماح شرع . مر . شارع .
شرعا
(
car'an
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور شرع و بقانون شرع .
شرعاف
(
cer ' f
) و (
cor'a'f
) ا . ع .
پوست شكوفهء خرما بن نر .
شرعان
(
car ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
هما شرعان : آن دو مثل و مانند هماند .
شرعب
(
car'ab
) ا . ع . دراز و طويل .
شرعبة
(
car'abat
) م . ع . شرعب الاديم شرعبة : بريد آن پوست را بدرازا .
شرعبى
(
car'abiyy
) ا . ع . مرد دراز نيكو بدن . و نوعى از چادر .
شرعبية
(
car'abiyyat
) ا . ع . نام موضعى .
شرعة
(
cer'at
) ا . ع . راهى كه خداوند در بندگى خود براى بندگان آشكار كرده .
و راه روشن و راست . قوله تعالى :
لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً .
و مثل و مانند . يق : هذه شرعة هذه : اين مانند اين است .
شرعة
(
cer'at
) و (
car'at
) ا . ع . زه كمان . و زهساز . و دام طيور . ج : شرع و شرع و شرع .
شرعة
(
cara'at
) ا . ع . كشتى . و رواق و پيش طاق . و صفهء مسقف و پوشيده . ج :
اشراع .
شرع نهاد
(
car ' - neh d
) ص . پ .
عادل و مأنوس به عدالت .
شرعوب
(
cor'ub
) ا . ع . نام گياهى و يا ثمر آن گياه .
شرعوف
(
cor'uf
) ا . ع . نام گياهى و يا نام بار آن گياه .
شرعى
(
car'i
) ص . پ . - مأخوذ از