تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2029

مساهمون:

ص٢٠٢٩
و فرزند مرد . و تيغى كه هنوز بند و دسته نكرده و آب نداده باشند . و همزاد . و همتا . ج : شروخ . و شرخ الشباب : اول جوانى . و موى سياه . و ياقوت و نضارت آن . و بنو شرخ : بطنى از تازيان .

شرخ

(
carx
) م . ع . شرخ ناب البعير شرخا و شروخا ( از باب نصر ) : دندان كفانيد شتر . و شرخ الصبى : جوان گرديد آن كودك .

شرخ

(
carx
) و (
corrax
) ص . ع . ج . شارخ . و هم شروخ شرخ يعنى ايشان هم‌زادهائى هستند كه در مشابهت و مماثلت مبالغه كرده‌اند .

شرخان

(
carx ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو كرانهء برآمدهء از هر چيزى . و دو مثل . و دو همزاد . و همتا . و هم‌نشين . و شرخا الرجل : دنبالهء پالان و پيش آن كه جاى بر نشستن سوار ميان آن دو مىباشد . و شرخا الفوق : دو طرف سوفار و هما شرخان : آن دو مثل هم‌اند .

شرخست

(
cerxest
) ا . پ . قسمى از شير خشت . و آش و شوربا .

شر خوردن

(
corxordan
) ف ل و م . پ . خراشيدن . و خاريدن .

شرخيوه

(
cerxive
) ا . پ . صفير . و خروج و دخول نفس از ميان دو لب به نحوى كه آواز و صفير برآيد .

شرد

(
cord
) ص . پ . ستيزه‌جو و گستاخ و سركش .

شرد

(
corod
) ص . ع . ج . شرود .

شرد

(
carad
) و (
corrad
) ص . ع . ج . شارد .

شرد

(
corrad
) ا . ع . شعر معروفى كه مردم از دهن بدهن مىگيرند .

شرداح

(
cerd h
) ص . ع . دراز و بزرگ هيكل از شتران و زنان . و رجل شرداح القدم : مرد ستبر و پهن پاى . و رجل شرداح : مرد فربه فروهشته گوشت .

شرداخ

(
cerd x
) ص . ع . رجل شرداخ القدم : مرد ستبر پهن پاى .

شرداغ

(
cerd q
) ا . پ . جامهء پيشواز آستين كوتاه .

شرذمه

(
cerzemat
) ا . ع . گروه از مردم . و گروه اندك از مردم . و پاره‌اى از ميوه و از هر چيزى . ج : شراذم و شراذيم .

شرذمه

(
carzame
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جمعيت اندك از مردم . و پارهء اندك از هر چيزى . و قدر قليل . و مقدار كم . و قطعه و پاره .

شرر

(
carar
) ا . ع . پاره‌هاى آتش كه بجهند .

شرر

(
carar
) م . ع . شرشرا و شررا . مر . شر .

شرربار

(
carar - b r
) ص . پ . چيزى كه از وى جرقه‌هاى آتش مىبارد .

شررة

(
cararat
) ا . ع . واحد شرر يعنى يك پارهء آتش .

شررستان

(
caraerst n
) ا . پ . جائى كه در آن شرارهء آتش فراوان باشد .

شررفشان

(
carar - fec n
) ص . پ . آنكه از وى جرقه‌هاى آتش پراكنده مىگردد . و داراى لمعان مانند ستاره‌هاى ثابت .

شرز

(
carz
) ا . ع . درشتى و سختى . و سخت توانائى . و هلاكت . و صعوبت و اشكال .

شرز

(
carz
) م . ع . شرز شرزا ( از باب نصر ) : بريد و قطع كرد .

شرز

(
caraz
) ص . ع . خالص از هر چيزى .

شرزة

(
carzat
) ا . ع . هلاكت . يق : رماه الله بشرزة اى بهلاك .

شرزدك

(
cerezdak
) ا . پ . آلوى كوهى . و زالزالك و زعرور .

شرزه

(
carze
) ص . پ . تند و تيز و خشمگين و غضبناك . و برهنه دندان . و زورمند و صاحب قوت . و متغير . و كسى كه خود را براى انتقام حاضر كند . و درنده و كسى كه خود را در حالت جنگ و يا دفاع قرار دهد . و عربده كننده . و غرنده مانند شير و ديگر حيوانات درنده و سبع .

شرزه

(
carze
) ا . پ . درندهء غالب‌تر از شير .

شرس

(
cars
) م . ع . شرس شرسا ( از باب نصر ) : نيك و بسيار خورد . و شرس الناقة بالزمام : كشيد آن ماده شتر را بمهار . و نيز شرس : دست ماليدن بر پوست و خيساندن آن در آب . و به درد آوردن . و محزون كردن كسى را بسخن درشت . المثل : هذا جمل لا يشرس ( مجهولا ) اى لم يرض يعنى اين شترى است كه زير بار نيامده .

شرس

(
cars
) ص . ع . مكان شرس : جاى درشت ناهموار .

شرس

(
cers
) و (
caras
) ا . ع . درخت شوره گز . و هر درخت خاردار كوچكى . المثل : عشرنا بشرس الدهر يعنى خوار گرديديم از شدائد روزگار . و كذا بشرس الدهر .

شرس

(
cors
) ا . ع . خارش لب شتر .

شرس

(
caras
) م . ع . شرس شرسا و شراسة و شريسا . مر . شراسة .

شرس

(
caras
) ا . ع . بدخوئى . و شدت خلاف و نزاع و دشمنى .

شرس

(
cares
) ص . ع . بدخو . و انه لشرس الاكل : او نيك‌خوار است .

شرساء

(
cars '
) ا و ص . ع . ابر تنك سپيد . و ارض شرساء : زمين درشت و سخت .

شرسفة

(
carsafat
) ا . ع . بدخوئى .

شرسوف

(
corsuf
) ا . ع . كر كرانك