تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1976

مساهمون:

ص١٩٧٦

سيفنة

(
sifannat
) ا . ع . پرنده‌اى در مصر كه بر درختى نمىنشيند مگر آنكه همهء برگهاى آن را مىخورد .

سيفور

(
sayfur
) ا . پ . بافتهء ابريشمى بسيار لطيف .

سيفى

(
sayfi
) ص . پ . كسى كه بد مىگويد و لعنت مىكند .

سيق

(
sayyeq
) ا . ع . ابر بىباران كه باد آن را راند .

سيقان

(
siq n
) ع . ج . ساق .

سيقة

(
sayyeqat
) ا . ع . ستورى كه دشمن بغارت رانده باشد . و آنچه از ستور و جز آن كه شكارچى در پس آن پنهان شود تا بر شكار قدرت داشته باشد . ج : سيائق .

سيقل

(
sayqal
) ا . ع . صيقل . ج : سياقلة .

سيك

(
sik
) ا . پ . علتى كه بر روى غله زار نشيند و غله را زرد كند .

سيك

(
se - yak
) ا . پ . ثلث و سه يك .

سيكب

(
saykab
) ص . ع . ماء سيكب : آب ريزان .

سيكبا

(
sik - b
) ا . پ . يك نوع آشى ترش و آش سركه .

سيكران

(
sikr n
) ا . پ . بزر البنج سياه .

سيكران

(
saykor n
) ا . ع . يك نوع گياهى پيوسته سبز كه دانهء آن را مىخورند .

سيك زده

(
sik - zade
) ص . پ . غلهء آفت زده و آفت رسيده .

سيكف

(
saykaf
) ا . ع . كفشگر .

سيكك

(
sikak
) ا . پ . كرمك گندم خوار . و زردى غله‌زار .

سيكل

(
sikal
) ا . پ . زردى و آفتى كه در غله‌زار پديد آيد .

سيكم

(
saykam
) ا و ص . ع . كوتاه گام روندهء با نرمى و سستى . و نام مردى .

سيكى

(
siki
) ا . پ . سركه . و شراب سفيد . و شراب مثلث يعنى شرابى كه از جوشاندن دو ثلثش بخار شده و يك ثلث باقى مانده باشد . و پيالهء شرابخورى .

سيگار

(
sig r
) و

سيگاره

(
sig re
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - توتون لوله كردهء براى كشيدن .

سيل

(
sayl
) ا و ص . ع . توجه . ج : سيول . و ماء سيل : آب روان .

سيل

(
sayyl
) م . ع . سال الماء سيلا و سيلانا و مسيلا ( از باب ضرب ) : روان شد آب .

سيل

(
sayl
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - توجبه ولور و لوره و لا خيز و جريان بسيار سريع آب كه بواسطهء بارانهاى شديد و ذوب برفها پديد آيد . و هر چيز روانى كه جريان آن تند و سريع و پياپى بود . و سيل آب : جريان سريع آب . و سيل دم : جريان خون . و سيل دموع : روانى پياپى اشك . و نيز سيل : سير و گردش و تماشا . و سيل كردن : گردش كردن و تماشا و تفرج نمودن .

سيلاب

(
sayl - b
) ا . پ . توجبه و لاخيز و جريان و روانى تند و سريع آب . و سيلاب زعفران : روانى خون و اشك چشم .

سيلاب دوانى

(
sayl - b - dav ni
) ا . پ . سخاوت و داد و دهش بسيار .

سيلاب كند

(
sayl - b - kand
) ا . پ . زمينى در كوه و صحرا كه توجبه آن را كنده و رخنه‌ها در وى افگنده باشد .

سيلاب‌گير

(
sayl - b - gir
) ص . پ . زمين پستى كه سيلاب در آنجا جمع گردد .

سيلابى

(
sayl - bi
) ص . پ . منسوب و متعلق بسيلاب . و هر زمينى كه در معرض سيلاب واقع گردد .

سيلان

(
sayl n
) ا . پ . سرانديب و جزيره‌اى در جنوب هندوستان كه بواسطهء تنگهء پالك از آن مملكت جدا گشته و متعلق بدولت انگليس و داراى 5504000 نفر جمعيت و پايتخت آن شهر كلمبو و سنگهاى قيمتى گرانبها و ياقوت سرخ و ياقوت كبود از اين جزيره مىآورند .

سيلان

(
sil n
) ا . پ . شيره‌اى كه از خرماى رسيده مىچكد .

سيلان

(
sil n
) ا . ع . دنبالهء شمشير و كارد و مانند آن . و نام جماعتى .

سيلان

(
sayal n
) م . ع . سال سيلا و سيلانا . مر . سيل .

سيلانچه

(
sil n - ce
) ا . پ . طباخ و آشپز .

سيلانه

(
sil ne
) ا . پ . عناب . و درخت عناب .

سيلانى

(
sayl ni
) ص . پ . منسوب و متعلق بجزيرهء سيلان .

سيل آورد

(
sayl - vard
) ا . پ . آن چيز كه توجبه مىآورد .

سيلة

(
silat
) ا . ع . روانى آب و جز آن . و هيئت جريان آب .

سى لحن

(
si - lahn
) ا . پ . سى سرود كه باربد ساخته و براى خسرو پرويز مىنواخت و نام آنها به ترتيب حروف ازاين‌قرار است : 1 ) آرايش خورشيد كه آرايش جهان نيز گويند . 2 ) آئين جمشيد . 3 ) اورنگى . 4 ) باغ شيرين . 5 ) تخت طاقديس . 6 ) حقهء كاوس . 7 ) راه روح . 8 ) رامش جان كه رامش جهان هم گويند . 9 ) سبز در سبز . 10 ) سروستان . 11 ) سرو سهى . 12 ) شادروان مرواريد . 13 ) شبديز . 14 ) شب فراخ . 15 ) قفل رومى . 16 ) گنج باد آورد . 17 ) گنج گاو