تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1955

مساهمون:

ص١٩٥٥
سوخانا : فرورفت . الحديث : فساخ الجبل و خر موسى صعقا .

سوخ

(
sux
) ا . پ . پياز و بصل . و نام موضعى در تركستان .

سوخارى

(
sux ri
) ا . پ . - مأخوذ از روسى - قسمى از نان بكسمات و سكارى .

سوخان

(
savax n
) م . ع . ساخ سوخا و سوؤخا و سوخانا . مر . سوخ .

سوخت

(
suxt
) پ . ح . م . سوختن . وا . سوز و حرقت . و هيزم . و پهن و سرگين ستور و جز آن كه در تون حمام و زير ديگ و تنور و مانند آن سوزانند .

سوخت تيره

(
suxt - tire
) ص . پ . اسب كميت و سرخ تيره .

سوختگى

(
suxtagi
) ا . پ . حرقت و سوزش و افروختگى و احتراق . و فتيلهء افروخته كردهء خاموش شده . و گل شمع . و گل چراغ . و درد و مصيبتى كه بشخصى عارض شده باشد . و اذيت و صدمه‌اى كه بدل وارد آيد . و سوختگى از آب گرم : احتراق از آب گرم و درد و سوزشى كه شخص از برخورد آن به بدن خود احساس مىكند .

سوختن

(
suxtan
) ف ل و م . پ . آتش گرفتن چيزى . و آتش در گيراندن در چيزى و افروختن . و مشتعل گشتن و ملتهب شدن . و در آتش نهادن و احساس سوزش و اذيت و التهاب نمودن .

سوخته

(
suxte
) ا و ص . پ . هر چيز آتش گرفته و هر چيز كه آتش در آن افتاده باشد و محروق . و كسى كه در جگر وى التهاب بود . و حراقة . و لته و ركوى كه بدان آتش از آتش زنه گيرند . و سنجيده و وزن شده . و رنج و آزار و محنت رسيده . و ثفل سراب كه پس از صاف كردن و فشردن دور ريزند . و درد هر چيز و فضله . و مست . و طالب علم . و نام گنج پنجم از هشت گنج خسرو پرويز .

سوخته پا

(
suxte - p
) ص . پ . بشتاب رونده .

سوخته جان

(
suxte - j n
) ص . پ . مضطرب . و ملول . و زحمت كشيده .

سوخته خرمن

(
suxte - xarman
) ص . پ . آنكه خرمن وى بسوخته باشد . و بدبخت و بىطالع .

سوخته كوكب

(
suxte - kavkab
) ص . پ . بدبخت و بىطالع .

سود

(
savd
) ا . ع . سطح هموار و مستوى از كنار كوه . و سنگها و يا سنگريزه‌هاى سياه . و زمينى كه سياهى بر آن غالب باشد .

سود

(
savd
) م . ع . ساد الرجل سودا ( از باب نصر ) : خورد آن مرد آبى را كه زرد شده بود .

سود

(
sud
) ا . پ . نفع و فايده ضد زيان . و حاصل و منفعت و انتفاع . و ظفر و فتح . و ترقى . و بهره . و ربا و مرابحه . و صحبت مسرت‌انگيز . و ضيافت و جشن و مهمانى . و شادمانى . و سور . و معرفت و شناسائى از هر هنر و صنعتى . و سود خوردن : ربا و مرابحه خوردن و تنزيل گرفتن . و سود داشتن : نفع و فايده داشتن و منفعت بردن و سود مايه : نفع و فايدهء سرمايه و نيز سود : ح م . سودن .

سود

(
sud
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا اكسيد سديوم كه حاصل مىشود از خاكستر نباتات بحرى .

سود

(
sud
) ص . ع . ج . اسود و سوداء .

سود

(
sud
) ا . ع . مهترى . و داورى . و سود الاكباد : دشمنان و سود البطون : لاغر . و ايام السود : روزگار بدبختى و نامساعدى و منحوس .

سود

(
sud
) م . ع . ساد فلان قومه سودا و سيادة و سيدودة ( از باب نصر ) : مهتر گرديد فلان بر قوم خود .

سود

(
savad
) ا . پ . سبد .

سود

(
savad
) م . ع . سود الرجل سودا ( از باب سمع ) : سياه شد آن مرد . و سيد الغنم ( مجهولا ) : بيمار سواد گرديد آن گوسپند .

سودا

(
savd
) ا . پ . داد و ستد و تجارت و بيع و شرا و بازرگانى و خر و فروخت . و سود و نفع و فايده و حاصل و منفعت .

سودا

(
savd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دلگيرى و ملالت . و ماليخوليا و وسواس . و عشق . و هوا و هوس . و خواهش و رغبت و ميل شديد . و نام يكى از چهار خلط پيشينيان كه بر سياه نيز گويند .

سوداء

(
savd '
) ا و ص . ع . مؤنث اسود . و يكى از چهار خلط متقدمين . و راه پياده روى كوبيده و لگد مال شده . و كهنه و پوسيدهء از هر چيزى . و مار مادهء سياه بزرگ . و اولين گناه . و ماليخوليا و مانيا و جنون . و سخن زشت . و سوداء القلب : دانهء دل . و حبة السوداء : شونيز و سياه دانه . و يق : كلمت فلانا فما رد على سوداء و لا بيضاء يعنى با فلان تكلم كردم نه زشت مرا جواب داد و نه نيك .

سودابه

(
sud be
) و (
savd be
) ا . پ . نام دختر پادشاه هاماوران كه زن كيكاوس بود .

سودا پرست

(
savd - parast
) ص . پ . شهوتى و مطيع هوا و هوس .

سودا جاى

(
savd - j y
) ا . پ . مكان سوداگرى و تجارت .

سودار

(
savd r
) ا . پ . سردار و سالار .

سودازده

(
savd - zade
) ا و ص . پ . ماليخوليائى و ديوانه .