تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1952

مساهمون:

ص١٩٥٢

سواحل

(
sav hel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرانه‌هاى دريا .

سواخ

(
sov x
) ا . ع . آب و گك تنك . يق : مطرنا حتى صارت الارض سواخا . مر . سواخى .

سواخر

(
sav xer
) ص . ع . سفن سواخر : كشتيهاى باد موافق يافته .

سواخى

(
sov x
) و (
sovv x
) ا . ع . آب و گل تنك . يق مطرنا حتى صارت الارض سواخى . و كذلك حتى صارت الارض سواخى . و ذلك اذا كثر بها الماء و الطين و الوحل الشديد من المطر .

سواخية

(
sov xiyat
) ا . ع . گل و لاى بسيار .

سواد

(
sav d
) ا . پ . درد شراب . و دور و محيط و پيراهن . و سرگين و زبيل . و سواد پيشانى : سيما و ديدار .

سواد

(
sav d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سياهى . و حوالى شهر و نواحى آن . و ملكه . و ذهن . و مسوده . و سواد اعظم : هر شهر بزرگ و شهر پايتخت . و مكهء معظمه . و سواد مكتوب : مكتوب ثانوى كه از روى مكتوب اصلى و اولى نويسند . و سواد روشن كردن : ملكهء خواندن و نوشتن بهم رسانيدن . و سواد كردن : نوشتن و از روى مكتوب و نوشتهء اصلى نوشتن . و سواد داشتن : ملكهء خواندن و نوشتن تحصيل كردن و با علم بودن .

سواد

(
sav d
) ا . ع . كالبد و شخص . و مال بسيار . و سياهى الوان . و سياهى اشخاص . و اعيان شهر . و دهات شهر . و عدد بسيار . و جماعت و عامهء مردم . و خرما . و خال دل و دانهء دل . ج : اسودة . و ج ج : اساود . و روستاى عراق و بابل . و نام موضعى . و يق : الشاة تمشى فى سواد و تاكل فى سواد و تنظر فى سواد يراد بذلك سواد قوائمها و فمها و ما حول عينيها . و سواد الامير : متاع و اسباب او . و سواد البطن : جگر . و سواد العين : سياهى چشم . و معشوق . و اصحاب السواد : مردمان ملول و دلشكسته .

سواد

(
sev d
) م . ع . ساود مساودة و سوادا . مر . مساودة .

سواد

(
sev d
) ا . ع . بانگ و آواز و صدا و صوت .

سواد

(
sov d
) ا . ع . پژمردگى و زردى و سبزى ناخن و جز آن . و يك نوع بيمارى كه عارض ستور شود . و راز و سرگوشى .

سوءاد

(
sov ' d
) ا . ع . بيمارى كه بمردم و شتر و گوسپند از خوردن آب شور عارض شود .

سوادى

(
sav di
) ص . ع . نوق سواد : شتر مادگان فراخ گام .

سوادى

(
sav diyy
) ص . ع . كسى كه مقيم در سواد شهرى باشد .

سوادية

(
sav diyyat
) ا . ع . گنجشك .

سوار

(
sev r
) م . ع . ساوره مساورة و سوارا : گرفت سر او را . و ساور فلانا : حمله آورد بر فلان و بر همديگر برجستند .

سوار

(
sev r
) و (
sov r
) ا . ع . دست بند و دستياره . ج : اسورة و اساور و اساورة و سور و سؤور . و ذات سوار : زنى كه دست بند پوشيده باشد .

سوار

(
sov r
) ا . ع . تيزى وحدت شراب . و تيزى هر چيزى .

سوار

(
sov r
) ا و ص . پ . فارس و كسى كه به روى اسب و ديگر ستور نشسته باشد . و راكب و كسى كه بر تخت و كجاوه و كالسكه و كشتى برنشيند . و كسى كه به روى اسب برنشسته تاخت و تاز كند . و آنكه بر ركوب اسب و تير اندازى ماهر و كار آزموده بود . و شخص سپاهى كه در ميدان جنگ به روى اسب برنشيند . و سوار سيستان : رستم زال . و سوار شدن : به روى اسب و ديگر ستور و كشتى و كجاوه و كالسكه و جز آن برنشستن . و سوار رفتن : به روى اسب و ديگر ستور و كجاوه و جز آن برنشسته روان شدن . و سوار كردن : كسى را به روى اسب و ديگر ستور و مانند آنها برنشاندن . و سوار و پياده : سپاهى راكب و راجل .

سوار

(
savv r
) ا و ص . ع . عربده‌گر و آنكه در سر وى شراب زود اثر كند و مست گرداند . و سخنى كه در سر جاى گيرد . و شير بيشه . و نام جماعتى .

سواران

(
sov r n
) پ . ج . سوار . و سواران آب : حبابهائى كه بر روى آب نشيند . و موجهاى آب .

سوار پا

(
sov r - p
) ا . پ . پاسوار و پيادهء چست و چابك .

سوارق

(
sav req
) ع . ج . سارقة .

سوارك

(
sov rak
) ا . پ . مصغر سوار يعنى سوار ضعيف و كوچك . و سوارك آب : حبابى كه بر روى آب نشيند . و موجه .

سواركار

(
sov r - k r
) ا و ص . پ . كسى كه در عمل سوارى ماهر بود و چابك سوار .

سواركارى

(
sov r - k ri
) ا . پ . مهارت در عمل سوارى و چابك سوارى . و مهارت در كشتى رانى . و مهارت در تيراندازى به روى اسب . و تركسوارى . و مستى و سرمستى .

سوارگان

(
sov rag n
) پ . ج . سواره .

سوارون

(
sav run
) ا . پ . بذر الخمخم و تخم خاكشى .

سواره

(
sov re
) ا . پ . راكب و فارس و كسى كه بر روى اسب و ديگر ستور و جز آن