تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1713

مساهمون:

ص١٧١٣

انتن‌ترين

و تقول انت تريننى و ان شئت قلت ترينى (
tarayanni
) تشديد النون و قولهم لا ترما بمعنى لا سيما . و كذا لم ترما و اوترما . و يق : به عين ما اراك اى اعمل و كن كانى انظر اليك .

رؤية

(
ro'yat
) ا . ع . ديدن به چشم .

روية

(
raviyyat
) ا . ع . فكر و انديشهء در كار و حاجت . و باقى وام . و لى عندك روية اى حاجة . ج : روايا .

روية

(
roviyyat
) و (
reviyyat
) ا . ع . بز كوهى ماده . ج : اراوى و اروى .

رؤيت

(
ro'yat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديدار و زنشت . و بينش و زشت و ديدن به چشم و مشاهده . و شكل و تركيب و هيكل . و بدرؤيت : بدشكل و بدتركيب . و خوش رؤيت : خوش شكل .

رويجل

(
rovayjel
) ا . ع . مصغر رجل بر غير قياس يعنى مرد كوچك .

رويحة

(
ravihat
) ا . ع . سرور كه بحصول يقين حاصل شود .

رويد

(
rovayd
) ا . ع . مصغر رود كه بمعنى آهستگى و نرمى است . و رويدا اى ارود رويدا . و رويدك عمروا اى امهله فالكاف للخطاب لا محل لها من الاعراب و رويد غير مضاف اليها و هو متعد الى عمر و لانه اسم بمعنى فعل و انما تدخله الكاف بمعنى افعل دون غيره و حركت الدال لالتقاء الساكنين و نصبت نصب مصدر . و رويد بر چهار وجه آيد : اسم فعل مانند رويد عمروا اى امهله . و صفت مثل ساروا سيرا رويدا اى لينا . و حال وقتى كه بمعرفه متصل شود نحو سار القوم رويدا . و مصدر نحو رويد عمرو بالاضافة على حد قوله تعالى
فَضَرْبَ الرِّقابِ
و يقال رويد كنى بفتح كاف در واحد مذكر و رويد كنى بكسر كاف در واحد مؤنث . و رويد كمانى در تثنيهء مذكر و مؤنث و رويد كمونى در جمع مذكر و رويد كننى در جمع مونث .

رويداء

(
rovayd '
) م . ع . ارود اروادا و مرودا و مرودا و رويداء و رويدية و رويدية : نرم رفت و نرم راند .

روى داد

(
ruy - d d
) ا . پ . سرگذشت و اتفاق و عارضه و سانحه و حادثه . و ماجرا . و بيان كار و كردار .

روى دارى

(
ruy - d ri
) ا . پ . عنايت و التفات و تكريم و معاونت و يارى .

روى در ديوار

(
ruy - dar - div r
) ا . پ . غيبت و رحلت .

روى دست

(
ruy - dast
) ا . پ . مكر در كشتىگيرى . و مكر و فريب و نيرنگ . و طپانچه . و متاع روى دست : متاع حقير و خوارى كه در مكانى بيرون از دكان مىگذارند و متاعى كه در كف دست نهاده در كوچه و بازار مىفروشند .

روى دل

(
ruy - del
) ص . پ . متواضع و متبسم و ملايم و حليم .

رويدن

(
ravidan
) ف ل و م . پ . رفتن و روان شدن . و سير كردن و سفر كردن و سياحت كردن .

رويدية

(
rovaydiyat
) و (
rovaydiyyat
) م . ع . ارود رويدية و رويدية . مر . رويداء .

رويز

(
raviz
) ا . پ . ظن و گمان و وهم . و رويز غالب : ظن غالب .

روى زرد

(
ruy - zard
) ص . پ . شرمسار و شرمنده و خجل .

روى زردى

(
ruy - zardi
) ا . پ . خجالت و شرمسارى و شرمندگى .

رويزى

(
rovayziyy
) ا . ع . چادر و بالاپوش .

روى سخت

(
ruy - saxt
) ا . پ . وسمه و ماده‌اى كه بد آن موى سر و ابرو را سياه مىكنند .

روىسخته

(
ruy - soxte
) ا . پ . رو سخته و انتيمون .

رويش

(
ruyac
) پ . يعنى روى او .

روى شناخته

(
ruy - cen xte
) ص . پ . آشكار و مشهور و معروف و محترم و معتبر .

روىشناس

(
ruy - cen s
) ا و ص . پ . مشهور و معروف و محترم . و آشنا .

روى شناسان

(
ruy - cen s n
) پ . ج . روشناس ، آشنايان .

رويشند

(
ravicand
) ا . پ . بلغت زند جنة و سپر . و راس و سر .

روى شويه

(
ruy - cuye
) ا . پ . نوعى از سفيد آب كه با آن صورت را مىشويند .

رويغة

(
rovayqat
) ا . ع . مكر و حيله . يق : اخذنى بالرويغة .

رويفع

(
rovayfa '
) ا . ع . يكى از غلامان آن حضرت صلى عليه و آله . و رويفع بن ثابت : از اصحاب آن حضرت است .

روىگر

(
ruy - gar
) ا . پ . روى ساز و صفار و قلعين‌گر .

روى گردان

(
ruy - gard n
) ص . پ . كسى كه از كارى اعراض كند و از آن روى تابد .

رويگرى

(
ruy - gari
) ا . پ . شغل و پيشهء رويگر .

رويمال

(
ruy - m l
) ا . پ . دستمال و رومال و پارچه‌اى كه بدان دست و روى را پاك كرده و خشك كنند .

رويناز

(
ruyn z
) و (
ruyn s
) ا . پ . روناس .

روين

(
ruyan
) ا . پ . روناس .

روين

(
ruyen
) ص . پ . برنجين . و رويين .

روىنما

(
ruy - nam
) ا . پ . رونما .

روينده

(
ruyande
) ا . پ . هر چيزى كه مىرويد و مىبالد و نمو مىكند .