دادن : پديد آمدن و واقع شدن و ظاهر گشتن و اتفاق افتادن . و روى داشتن :
بىباك بودن و جسارت كردن . و پرورش نمودن .
و طاقت داشتن و تحمل كردن . و صبر و شكيبائى داشتن . و عزيز داشتن . و توجه كردن و امداد نمودن . و روى دست : پشت دست . و نام فنى از كشتى . و روى دست خوردن :
فريب حريف و مدعى را خوردن . و روى دست زدن : حريف و مدعى را گول زدن .
و روى دل داشتن : بامتلاى معده مبتلا بودن . و روى دل گشادن : باز كردن و گشودن سينه . و روى دل نمودن :
جوانمردى و سخاوت داشتن و احسان كردن .
و روى ديدن : طرفگيرى و جانبدارى كردن . و روى زمين : سطح زمين . و روى كار : مقدمه . و پيش و نزديك . و روى كردن : متوجه شدن و توجه كردن .
و عارض شدن . و روى كمان : جاى دور تر از آنجائى كه كماندار تير مىاندازد . و روى گلگون : چهرهء سرخ و سپيد پوست .
و روى نسل آدم . اشراف خلايق .
و پيغمبران . و قرار و آرام . و روى نمودن :
حاصل شدن و در خاطر گذشتن . و راه نمودن .
و پديد آمدن و اتفاق افتادن . و به روى يكديگر بيرون آمدن : بر خلاف و ضد يكديگر بر آمدن در جنگ .
روى
(
ruy
) ا . پ . يكى از اجسام مفردهء فلزى كه رنگ آن سفيد مايل بآبى و در حالت طبيعى بيشتر مختلط با مواد ديگر يافت مىگردد و صلابت و سختى اين فلز از قلعى بيشتر است و در 412 درجه حرارت ذوب مىگردد و خلطى از آن با مس مىسازند موسوم ببرنج و نيز با ديگر فلزات آن را مختلط مىنمايند و اين فلز در صنايع بسيار استعمال مىشود و با آهن آن را مركب كرده بام خانهها را از آن مىپوشانند و در ايران تنگهاى آبخورى از اين فلز مىسازند و در نقاشى سفيداب روى را بجاى سفيداب سرب استعمال مىنمايند و معدن اين فلز در انگلستان و در بلژيك فراوان است . و نيز روى بمعنى برنج و قلعى نيز آمده .
روى
(
rev
) ا و ص . ع . فراخ سالى و ارزانى . و ماء روى : آب شيرين سيراب كننده .
روى
(
rev
) م . ع . روى من الماء و اللبن ريا و ريا و روى ( از باب سمع ) : سير گرديد از آب و شير . و روى الشجر : تازه شد آن درخت و سيراب گرديد .
روئ
(
ro
) ع . ج . رؤيا . و ج .
رؤية .
رؤى
(
ro'y
) ا . ع . نيك تاريكى . يق :
جاء حين جن رؤى اى حين اختلط الظلام فلم يتراؤا .
روى
(
raviyy
) ا و ص . ع . ابر بزرگ قطرهء سخت بار . و شرب تمام . يق : شربت شربا رويا . و ماء روى : آب بسيار شيرين و سيراب كننده . و باصطلاح عروض حرف اصلى قافيه كه مدار قافيه بر آن است .
روى
(
roviyy
) ا . ع . ديدار . و ديدار خوب .
رؤى
(
ro'iyy
) ا . ع . نيك منظر و ديدار نيك .
رويا
(
ruy
) ص . پ . روينده و هر چيز كه از زمين رويد .
رويا
(
ruy
) و
رؤيا
(
ro'y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر آنچه در خواب بينند و بخجج و تيناب و بوشپاس و گوشاسب .
رؤيا
(
ro'y
) ا . ع . آنچه در خواب بينند . ج .
رؤى . و نيك تاريكى . يق : جاء حين جن رؤيا اى حين اختلط الظلام فلم يتراؤا .
رؤياء
(
ro'y '
) ا . ع . آنچه در خواب بينند .
ج . رؤى .
رويا روى
(
ruy - ruy
) م ف . پ . مواجه و روبروى و مقابل .
رؤيان
(
ro'y n
) م . ع . رآه رؤيانا ( از باب فتح ) : ديد او را . مر . رؤية .
روى اندود
(
ruy - andud
) ص . پ .
رنگ كرده روى .
رويانيدن
(
ruy niadan
) ف م . پ .
سبب روئيدن شدن . و روئيدن كنانيدن .
و پيدا نمودن . و برانگيختن و تحريك نمودن .
روى به ديوار
(
ruy - be - div r
) ص .
پ . مشوش و پريشان و حيران .
رويبضة
(
rovaybezat
) ا . ع . مصغر رابضة . مرد حقير و عاجز و از طلب معالى امور بازمانده . حديث : اشراط الساعة و ان ينطق الروبيضة فى امر العامة قيل و ما الروبيضة يا رسول اللّه فقال صلى اللّه عليه و آله الناقه اى الخسيس الحقير .
روى بند
(
ruy - band
) ا . پ . روبند و نقاب و برقعى كه زنان بر روى اندازند .
روى پوش
(
ruy - puc
) ا . پ . روپوش و برقع . و پرده . و ملمع . و مطلا . و كسى كه ظاهر و باطن وى يكى نباشد .
رؤية
(
ro'yat
) م . ع . ديدن به چشم و اين متعدى بيك مفعول است . و دانستن و اين متعدى به دو مفعول است ( و الفعل من فتح ) . يق : رآه رايا و رؤية و راءة و راية و رؤيانا : ديد او را .
و رآه عالما : دانست او را دانشمند . و راءه على القلب كذلك و قد تركوا الهمزة فى مستقبله و گاهى ماضى آن هم بدون همزه آيد فيقال هل ريت و هل سمعت . و الامر من الاصل ارء و من الحذف ر . و تقول فى خطاب المؤنث منه انت ترين و فى جمعها