تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1701

مساهمون:

ص١٧٠١
و سر قبضهء شمشير كه وقت گرفتن متصل بانگشت خرد باشد .

روج

(
ruj
) ا . پ . روز . و غوره و انگور نارس .

روجيل

(
rujayl
) ا . ع . مصغر رجل بر غير قياس يعنى مرد كوچك . و مردمك .

روچك

(
rucak
) ا . پ . نام روز پانزدهم ماه شعبان .

روچه

(
ravce
) و (
ruce
) ا . پ . غورهء خرما و خرماى نارس .

روح

(
ravh
) ا و ص . ع . آسايش . و خوش آيند . و باد نرم . و يوم روح اى طيب . و مهربانى . قوله تعالى :
فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ
اى رحمة و رزق . و نام مردى .

روح

(
ravh
) م . ع . راح الشيئ راحا ( از باب سمع و ضرب ) : بريد آن چيز را . و راح اليوم روحا ( از باب نصر ) : سخت شد باد آن روز . و راحت الريح الشيئ : رسيد باد بآنچيز . و راح الشجر : يافت آن درخت باد را . و ريح الغدير ( مجهولا ) : رسيد باد به آن غدير . و راح القوم : درآمدند آن قوم در باد و يا رسيد باد به آن قوم و هلاك كرد ايشان را . و راح روحا و رواحا . مر . رواح .

روح

(
ravh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صفا و فرحت و تازگى و خنكى نسيم . و بوى خوش . و باد خوش آيند .

روح

(
ruh
) ا . ع . جان . ( و يونث ) . ج . ارواح . و قرآن . قوله تعالى :
وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا
. و پيغام خداى . و جبرئيل . قوله تعالى :
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ
. و حضرت عيسى . و نفخ . و امر و كار نبوت . و حكم خداى و فرمان او . و محبت . و فرشته‌اى به صورت انسان و بتن ملائكه .

روح

(
ruh
) ا . پ . نام نوائى از موسيقى .

روح

(
ruh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هياك و روان و جان . و مادهء غير مرئى كه موجب حيات و زندگانى موجودات جاندار است . و رحمت . و آسايش . و دم و نفس . و حيات و زندگانى . و وحى و الهام . و مهربانى و عطوفت . و جيوه . و روح الامين : جبرئيل . و روح القدس : خلقى بزرگتر از ملائكة عظام كه شيدا سپهبد گويند . و روح الله : حضرت عيسى . و روح توتيا : جيوه . و نوعى از رصاص و قلعى . و روح حيوانى : جان . و روح روان : آسايش جان . و روح طبيعى : روح حيوانى و روح قدسى : جبرئيل . و روح مكرم : نيز جبرئيل و روح نباتى : ماده‌اى كه موجب حيات و زندگانى نباتات است . و بىروح : بىجان كه خرد نگرش نيز گويند .

روح

(
ravah
) ا . ع . مرغهاى پراكنده و متفرق . و مرغهائى كه شبانگاه بسوى آشيانه باز گردند .

روح

(
ravah
) م . ع . وسعت و فراخى . و گشادگى ميان هر دو پاى در رفتن غير فحج كه پيش پايها نزديك و پاشنه‌ها دور نهاده رفتن است ( و الفعل من سمع ) .

روحاء

(
ravh '
) ا و ص . ع . مؤنث اروح يعنى زنى كه هر دو پارا در رفتن گشاده گذارد . و موضعى ميان حرمين . و نام دوده . و قصعة روحاء : كاسهء نزديك تك .

روح آسوده

(
ruh - sude
) ص . پ . فارغ . و مرده و ميت .

روح‌افزا

(
ruh - afz
) ص . پ . چيزى كه بر زندگانى بيفزايد و زندگانى را دراز كند .

روحانى

(
ravh ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - با روح و خوب و نيك و مطبوع و پسنديده . و جاى پاك و پاكيزه و باصفا .

روحانى

(
ruh niyy
) ص . ع . منسوب بروح . و پارسا . و اهل صفا . ج : روحانيون .

روحانى

(
ruh niyy
) ا . ع . جيوه . و فرشته و پرى .

روحانية

(
ruh niyyat
) ا . ع . تقديس و پاكى و پارسائى .

روحانيون

(
ruh niyyuna
) ع . ج . روحانى .

روح‌پرور

(
ruh - parvar
) ص . پ . هر چيز كه روح را پرورش دهد .

روحة

(
ravhat
) ا و ص . ع . ليلة روحة ( بالاضافة ) و ليلة روحة ( على الوصف ) ب خوش . و نيز روحة : سرورى كه بيقين حاصل شود .

روح‌دار

(
ruh - d r
) ص . پ . جاندار .

روح‌فرسا

(
ruh - fars
) ص . پ . عف‌كنندهء روح و مهلك .

روخ

(
rux
) ا و ص . پ . روده . و كل و اصلع . و گر و جرب‌دار . و گياهى بىبرك و بار كه در مرداب رويد و از آن حصير بافند .

روخ‌چكاد

(
rux - cak d
) ص . پ . كسى كه ميان سر او موى نداشته باشد و اصلع بود .

رود

(
ravd
) ص . ع . ريح رود : باد نرم .

رود

(
ravd
) م . ع . راد الكلاء رودا و ريادا ( از باب نصر ) : طلب كرد و جست آنجاى با علف را . و راد فلان : آمد و شد كرد فلان . و رادت الابل ريادا : آمد و شد كردند آن شتران پيش و پس در چراگاه .

رود

(
rud
) و (
rovd
) ا . پ . نهر عظيم و سيال . و سيل و سيلاب و توجبه و هر آب زيادى كه جارى باشد . و رود آمو . و روده و معا . و زه كمان حلاجى و جز آن . و تارى كه بر روى سازها كشند . و نغمه و سرود . و سرور