تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1700

مساهمون:

ص١٧٠٠

روباه

(
rub h
) ا . پ . يكى از حيوانات پستاندار گوشت‌خوار و از جنس سگ كه حيله‌گرى را بدان نسبت مىدهند . و روباه پر : روباه گريزان . و روباه تركى : خارپشت بزرگ تيرانداز . و روباه دريائى : سگ آبى . و روباه زرد : آفتاب .

روباه‌بازى

(
rub h - b zi
) ا . پ . حيله و حيله‌گرى و حيله‌بازى . و روباه بازى كردن : مكر نمودن و فريب دادن و كردن كارى از روى مكر و فريب .

روباه‌بچه

(
rub h - bacce
) ا . پ . بچهء روباه .

روباه تربك

(
rub h - torbak
) ا . پ . عنب الثعلب و تاجريزى .

روباه ماده

(
rub h - m de
) ا . پ . جنس مادهء از روباه .

روباهى

(
rub hi
) ا . پ . فريبندگى و حيله‌گرى . و روباهى كردن : مكر و حيله ورزيدن .

روبة

(
rubat
) و (
ravbat
) ا . ع . مايهء شير . و بقيهء شير . المثل : شب شوبا لك روبته كما يقال احلب حلبا لك شطره . و آب منى گشن گرد آمدهء از ترك گشنى . و آب منى گشن گرد آمدهء در زهدان . و منه : اعرنى روبة فرسك . و حاجت . يق : فلان لا يقوم بروبة اهله اى بحاجتهم . و مادهء زندگانى . و فراهم آمد نگاه كار . يق : انا اذ ذاك غلام ليس لى روبة اى عقل . و پاره‌اى از شب . و پارهء گوشت . و سيخ آهن سركج كه بدان شكار را از سوراخ بيرون كنند . و درويشى . و كاهلى و سستى . و زمين نفيس جيد بسيار گياه . و درخت چنار . و هر چيز كه باصلاح آرد چيزى را و در همهء اين معانى روبة بفتح راء نيز گفته‌اند .

رؤبة

(
ro'bat
) ا . ع . كفشير و لحيم . و چوب پاره‌اى كه بدان پيوند كنند خنور شكسته را . ج : رئاب .

روبج

(
ravbaj
) ا ع . درم خرد كوچك .

روبراه

(
ru - be - r h
) ص و م ف . پ . شايستهء كار . و مرتب و منظوم و آراسته . و آماده و مهيا و حاضر از براى كار . و اصلاح . و درست . و برگشت از رفتار نادرست و خلاف . و رو به راه شدن : آغاز سفر كردن و حركت نمودن . و راست آمدن كار . و روبراه كردن : آماده و مهيا كردن و حاضر كردن . و اصلاح نمودن .

روبرو

(
ru - ba - ru
) م ف . پ . محاذى و مقابل و در پيش . و در حضور . و روباروى .

روبع

(
ravba '
) ا . ع . ضعيف و فرومايه .

روبعة

(
ravbaat
) ا . ع . كوتاه بالا . و كوتاهى پاشنه . و بيمارى مر شتر بچه را .

روبكار

(
ru - be - k r
) م ف . پ . دم دست و نزديك و مشرف . و در حال حركت . و عازم و آمادهء براى كار .

روبكارى

(
ru - be - k ri
) ا . پ . پيشروى . و حجت و سند .

روبند

(
ru - band
) و

روبنده

(
ru - bande
) ا . پ . نقاب . و پارچهء سفيدى مربع مستطيل كه ميان آن را از يك طرف مشبك كرده‌اند و زنان جهة رو گرفتن وى را بر روى بندند به نحوى كه قطعهء مشبك در محاذى چشمها واقع شود تا مانع از ديدن نگردد .

روبه

(
rubah
) ا . پ . روباه .

روبهانه

(
rubah ne
) ص و م ف . پ . منسوب بروباه . و بطور روباهى و مكر و فريب .

روبه بازى

(
rubah - b zi
) ا . پ . روباه بازى و مكر و حيله .

روبى

(
ravb
) ص . ع . ج . رائب . و ج . روبان .

روبياسه

(
rubiy se
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه . باصطلاح گياه‌شناسى نام طايفه‌اى از نباتات دو الفلقتين كه در صباغى و در طب نيز استعمال مىشوند مانند روناس و كنكينا .

روبيان

(
rubiy n
) ا . پ . ملخ آبى و جراد البحر .

روبيدن

(
rubidan
) ف م . پ . روفتن و جاروب كردن و از گرد و غبار پاك ساختن .

روپاس

(
rup s
) ا . پ . تاجريزى و عنب الثعلب .

روپاك

(
ru - p k
) ا . پ . نقاب زنان و برقع . و دستمال و رومال و بشگير .

رو پست

(
ru - past
) ص . پ . فروتن و كمينه .

روپوش

(
ru - puc
) ص . پ . مخفى شده و پنهان گشتهء از نظر . و روپوش شدن : پنهان شدن .

روپوش

(
ru - puc
) ا . پ . برقع . و پرده . و ملمع . و مطلا . و هر چيز كه ظاهر و باطن آن بيك نوع نباشد . و روبندى كه تمام روى را بپوشاند . و روبند سرخ ابريشمى عروسان .

روپيه

(
rupiye
) ا . پ . پول نقرهء رواج هندوستان .

روث

(
ravs
) م . ع . راث الفرس روثا ( از باب نصر ) : سرگين انداخت آن اسب . المثل : احشك و تروثنى اى اعطيك الحشيش و تعطينى الروثة .

روث

(
ravs
) ا . ع . ج . روثة .

روثة

(
ravsat
) ا . ع . سرگين . ج : روث و ارواث . و كاه ريزه كه پس از بيختن گندم در پرويزن بماند . و كرانهء سربينى . يق : فلان يضرب بلسانه روثة انفه .