تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1686

مساهمون:

ص١٦٨٦

ركوم

(
rakum
) پ . بلغت زند ضمير جمع مخاطب يعنى شما و انتم .

ركون

(
rokun
) م . ع . ركن الى زيد ركونا ( از باب سمع ) : ميل كرد و آرميد بسوى زيد . و قوله تعالى :
وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ
( از باب نصر و فتح نيز آمده ) .

ركونة

(
rokunat
) م . ع . ركن ركانة و ركونة . مر . ركانة .

ركى

(
rokk
) ص . ع . پيه زودگداز . المثل : شحمة الركى يضرب لمن لا يعينك فى الحاجات .

ركى

(
rakiyy
) ص . ع . سست و ضعيف .

ركى

(
rakiyy
) ا . ع . ج . ركية .

ركى

(
rokiyy
) ع . ج . ركوة و ركوة ركوة .

ركيب

(
rakib
) ا . ع . چيزى در چيزى نشانده مانند نگين . و كسى كه با ديگرى هم سوارى باشد . و كرد زمين يعنى آن قطعهء از زمين كه كناره‌هاى آن را بلند كرده و زراعت در آن كارند . و جوى ميان دو كرد . و جوى ميان دو بستان خرمابن و يا ميان دو كشتزار . ج : ركب .

ركيب

(
rakib
) ص . ع . نخل ركيب : خرما بنان بر يك رسته و بر يك جدول نشانده .

ركيب

(
rekib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ركاب .

ركيبى

(
rakibi
) ا . پ . طبق . و دورى . و فنى از كشتىگيرى .

ركية

(
rakiyyat
) ا . ع . چاه . ج : ركى و ركايا .

ركيدن

(
rakidan
) ف ل . پ . با خود سخن گفتن از روى قهر و خشم و لنديدن .

ركيزة

(
rakizat
) ا . ع . آنچه را كه خداوند عالم جل شأنه در كانها پديدار كرده ج : ركائز . و باصطلاح رمل نام شكلى كه آن را عتبة داخلة نيز گويند .

ركيك

(
rakik
) ا و ص . ع . مرد ناكس سست رأى و ضعيف عقل . و آنكه بر اهل خود غيرت ندارد . و آنكه اهل وى مهابت او ندارند ( يستوى فيه المذكر و المؤنث ) . ج : ركاك . و رجل ركيك العلم : مرد كم علم و كم دانش . و ثوب ركيك النسج : جامهء سست بافته شده .

ركيك

(
rakik
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زشت و قبيح . و ضعيف و سست و حقير .

ركيكة

(
rakikat
) ا و ص . ع . باران ريزه . ج : ركاك . و ارض ركيكة : زمين باران ريزه رسيده .

ركين

(
rakin
) ص . ع . جبل ركين : كوه بلند اطراف بزرگ جوانب . و رجل ركين : مرد استوار راى و رزين و باوقار . و ركن ركين : ركن سخت و بلند .

ركين

(
rakin
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محكم و استوار . و ركن ركين : ستون استوار و محكم و ثابت و برقرار .

ركين

(
rokayn
) ا . ع . كلاكموش . و موش . و از اعلام است .

رگ

(
rag
) ا . پ . عرق و مجراى لوله مانندى كه متفرق مىسازد مواد مايعه را در بدن حيوان و يا در اجزاى مختلفهء نبات . و نيز تارهائى كه از دماغ و نخاع بهمهء آلات بدن حيوان كشيده شده و حس و حركت را به آنها مىرساند . و وتر عضله يعنى بندى سپيد كه در انتهاى عضلات واقع شده . و نيز رگ : اصل و نسب . و تكلم با خود از روى خشم و قهر و بطور آهسته . و اختلاط مقدار كمى آب با شراب . و رگ باز گرفتن : سستى و كاهلى كردن در كارى . و رگ بسمل خاريدن : كردن كارى كه بسبب آن خود را بكشتن دهند . و رگ تن خاستن : مستولى شدن قهر و غضب . و رگ جان : شريان و وريد و داج . و رگ جان بريدن : ميرانيدن . و رگ خوابانيدن : سستى و كاهلى كردن در كارى . و رگ داشتن : غيرت داشتن و غيور بودن . و با زور و قوت بودن . و رگ در تن برخاستن : غضبناك و خشمناك شدن . و مستولى گشتن . و رگ زدن : قصد كردن و خون گرفتن . و رگ كردن : بهيجان آمدن . و رگ كردن پستان : بهيجان آمدن پستان و شير از آن سرريز شدن . و رگ گردن : غرور و نخوت و سركشى و دعوا . و بد رگ : بد اصل و بد نژاد و بد ذات . و بد گمان و بد انديشه . و بىرگ : بىغيرت و نامرد .

رگال

(
rog l
) ا . پ . زغال و انگشت .

رگبان

(
ragb n
) ا . پ . دم و دنبال و ذنب .

رگبند

(
rag - band
) ا . پ . جبيره . رفاده‌اى كه بر وى رگ فصد كرده و جراحت بندند .

رگدار

(
rag - d r
) ا و ص . پ . داراى عرق و شرابى كه با كمى آب ممزوج شده باشد . و طفل بدكار و بدعمل . و پارچهء بافته شده‌اى كه بعضى نخهاى آن بافته نشده باشد . و غيور و با غيرت .

رگ ريشه

(
rag - rice
) ا . پ . هر چيز و همگى . و عروق و الياف .

رگ زده

(
rag - zade
) ص . پ . خون گرفته و فصد كرده شده .

رگ‌زن

(
rag - zan
) و

رگ‌شناس

(
rag - cen s
) ا . پ . فصاد و آنكه فصد مىكند .

رگو

(
rogu
) و (
regu
) و

رگوك

(
roguk
) و

رگوه

(
reguh
) و

رگوى

(
reguy
)