تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1496

مساهمون:

ص١٤٩٦

دريانوردى

(
dary - navardi
) ا . پ . مسافرت در دريا و كشتى رانى .

دريانوش

(
dary - nuc
) ص . پ . شرابخواره‌اى كه دير مست شود .

درياوگان

(
dary vag n
) ا . پ . جهان و گيتى و عالم و دريا و صحرا و بر و بحر .

دريايسار

(
dary - yas r
) ص . پ . داراى دولت و ثروت بىاندازه .

دريائى

(
dary 'i
) ص . پ . بحرى و منسوب به دريا .

درية

(
daryat
) و (
deryat
) م . ع . دريته دريا و دريا و درية و درية و دراية . مر . دراية .

درية

(
dariyyat
) ا . ع . درئية .

دريج

(
derrij
) ا . ع . طنبور و يا چيزى مانند طنبور كه نواخته مىشود .

دريجان

(
darij n
) و (
daric n
) ا . پ . قانونى در علم هيئت كه در آن صور و اشكال فلكى را بسه طبقه تقسيم كرده‌اند .

دريچه

(
darice
) ا . پ . روزن و روزنه و سوراخ كوچكى كه در بام و يا ديوار خانه جهة روشنائى گذارند و در كوچك و دريچه . و قالبى كه در آن زرگر زر و سيم گداخته را مىريزد . و جزئى از زين . و سر كوه . و دريچهء گوش : سوراخ گوش .

دريخ

(
darix
) و (
derix
) ص . پ . دريغ .

دريد

(
dorayd
) ا . ع . مصغرا درد يعنى تقريبا بىدندان از اعلام است .

دريدگى

(
daridagi
) ا . پ . چاك و شكاف و انشقاق و انخراق و پاره شدگى .

دريدن

(
daridan
) ف ل و م . پ . شكافتن و چاك كردن و پاره كردن پارچه و جز آن . و گشادن . و دور كردن . و گشوده شدن . و چاك شدن .

دريدن

(
doridan
) ف م . پ . درو كردن .

دريده

(
daride
) ص . پ . چاك شده و پاره شده . و دريده شدن : چاك شدن . و چشم دريده : بىشرم و بىحيا . و دهن دريده : فحاش .

دريده

(
doride
) ص . پ . درو شده و چيده شده .

دريده دهن

(
daride - dahan
) ص . دهان گشاد و آنكه بىملاحظه هر چه خواهد گويد و فحاش .

درير

(
darir
) ا و ص . ع . مرد گرد اندام توانا . و ستور تيز رو . و سراج درير : چراغ روشن .

درير

(
darir
) م . ع . در الفرس دريرا ( از باب ضرب ) : تيز دويد آن اسب و يا نرم دويد . و در العرق : روان شد خوى .

دريس

(
daris
) ا و ص . ع . فرسوده و كهنه . و دم شتر . و جامهء كهنه .

دريس

(
deris
) ا . پ . نوعى از بازى .

دريص

(
dorays
) ا . ع . مصغر درص كه بچهء موش و جز آن باشد . و فى المثل : ضل دريص نفقه اى حجره در حق كسى گويند كه تدارك كار نداند .

دريع

(
doray '
) و دريعة (
doray'at
) ا . ع . مصغر درع زره كوچك .

دريغ

(
dariq
) ص . پ . نادان و احمق و ابله .

دريغ

(
deriq
) و (
doriq
) پ . كلمهء غير موصول كه در حسرت و افسوس استعمال مىشود .

دريغ

(
deriq
) و (
doriq
) ا . پ . انكار و امتناع و عدم قبول و مخالفت . و نفرت . و رنج و اندوه آزار . و پشيمانى و حسرت و افسوس و تأسف بر گناهان و تقصيرات گذشته . و آه و زارى . و سهو و غفلت و قصور و سستى و كاهلى و دشوارى و اشكال . و دريغ آمدن : آه كشيدن و حسرت داشتن . و ترسيدن . و هراسيدن . و دريغ خوردن : حسرت كردن و افسوس خوردن و آه كشيدن و غم خوردن . و دريغ داشتن : باز داشتن و منع كردن و رد كردن و ابا كردن و امتناع نمودن و امساك كردن و نگاهداشتن . و دريغ كردن : انكار كردن و رد كردن و امتناع نمودن و باز داشتن و ترك كردن و دور كردن . و زاريدن و ناله كردن و افسوس كردن . و رحم كردن . و حسرت داشتن .

دريغا

(
deriq
) پ . كلمهء غير موصول كه در افسوس و حسرت استعمال كنند يعنى آه و واى و دردا و حيف و افسوس .

دريكة

(
darikat
) ا . ع . رانده شدهء از شكار و جز آن .

در يك سو

(
dar - yak - su
) م ف . پ . در يك كنار و در يك طرف و در يك قسمت .

دريگان

(
darig n
) ا . پ . صور و اشكال فلكى و اعمال نجومى .

دريم

(
darim
) ا . ع . غلام پر گوشت خوش اندام .

دريمنه

(
darimane
) ا . پ . درمنه كه نوعى از افسنتين است .

درين

(
darin
) پ . مخفف در اين . و درين اثناء يعنى در اين بين . و درين تنگناى يعنى اين دنيا . و درين جنبش : در اين زمان . و درين ميدان : يعنى فلك و جانب زمين . و درين هنگامه يعنى دنيا و ما فيها .

درين

(
darin
) ا . ع . علف ريزهء خشك . و جامهء كهنه . و ام درين : زمين قحط زده .