تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1423

مساهمون:

ص١٤٢٣
گلو فرو دادن و بلعيدن غذا و طعام و جز آن و يا آب و ديگر مشروبات . و خائيدن و جائيدن . و آشاميدن . و زدن . و با ناخن و چنگال گرفتن . و كوفتن . و تلف نمودن و بر باد دادن . و خراشيدن و رنديدن . و ريز ريز كردن . و شكستن . و آزار كشيدن . و بازى خوردن : فريفته شدن و فريب داده شدن . و خوف خوردن : ترسيدن . و سوگند خوردن : سوگند و قسم ياد كردن . و شير خوردن : آشاميدن شير . و غم خوردن : مهموم و مغموم گرديدن و اندوهناك شدن . و عذاب خوردن : تحمل آزار و جفا كردن . و فريب خوردن : فريفته شدن . و گول خوردن : فريفته شدن و احمق و ابله گرديدن .

خوردنى

(
xordani
) ا و ص . پ . هر چيزى كه شايسته و لايق خوردن و تناول كردن و آشاميدن باشد . و طعام و غذا و خورش و ذخيره و توشه . و سبزى خوردنى : سبزى آلاتى كه مانند نان خورش با نان مىخورند از قبيل نعناع و طرخون و گندنا و مرزه و جز آن .

خوردوستان

(
xordust n
) ا . پ . خوردستان .

خورده

(
xorde
) ا و ص . پ . هر چيز مأكول و از گلو فروبرده شده و بلع شده و آشاميده شده و متاكل شده . و خورنده . و اخگر و پارهء آتش . و تندى و تيزى و شتابى . و ريزه و پاره و تراشه . و لكه و داغ . و اعتراض . و خطا و عيب . و نكته . و آنجاى از پاى اسب كه بر آن پاى بند مىبندند . و نازك و باريك و رقيق . و كوچك . و درد خورده : رنج با درد . و خورده كردن : تبديل كردن پول بپولى كوچكتر .

خورده‌اديم

(
xorde - adim
) ا . پ . مازوئى كه در دباغت چرم به كار مىبرند .

خورده‌بين

(
xorde - bin
) ا و ص . پ . نكته‌سنج . و عيب جوى . و آلتى از ابصار كه هر چيز كوچكى بواسطهء آن خيلى بزرگ ديده مىشود و ذره‌بين نيز گويند .

خورده بينى

(
xorde - bini
) ا . پ . نكته‌سنجى . و عيب جوئى و اعتراض بىجا .

خورده‌پز

(
xorde - paz
) ا . پ . آشپز و طباخ و مطبخى .

خورده خوان

(
xorde - x n
) ا . پ . سفره و خوان كوچك .

خورده دان

(
xorde - d n
) ا و ص . پ . دانا و نكته‌دان . و عيب‌دان و باريك‌بين .

خورده فروش

(
xorde - faruc
) ا . پ . كسى كه افزارهاى خورده و چيزهاى ريزه مىفروشد .

خورده كارى

(
xorde - k ri
) ا . پ . اعتراض . و كارى كه از آن عيب گيرند . و ريزه كارى .

خورده‌گير

(
xorde - gir
) ا و ص . پ . عيب گيرنده . و سخن‌چين . و اعتراض كننده .

خورده مرده

(
xorde - morde
) ا . پ . چيزهاى ريز ريز .

خوردى

(
xordi
) ا . پ . غذاهاى آبدار . و شوربا . و خوردنى و هر چيز قابل خوردن . و كوچكى و صغر .

خوردىپز

(
xordi - paz
) ا . پ . طباخ و آشپز .

خوردى فروش

(
xordi - faruc
) ا . پ . آش فروش .

خورز

(
xuraz
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك نوع رقص و آوازى مخصوص مردم يونان .

خورزى

(
xorzi
) و خورزينه (
xorzine
) ا . پ . انبار و مخزن .

خورسار

(
xors r
) و خورستار (
xorest r
) ا . پ . جائى كه در آنجا گرد آمده غذا خورند و اطاق غذا خورى .

خورستان

(
xorest n
) ا . پ . انبار و مخزن ماكولات و جائى كه در آنجا ترتيب غذاها را مىدهند . و شربت خانه . و نام ايالتى از ايران .

خورسند

(
xorsand
) ص . پ . راضى و خشنود و خوشحال و شادكام و بشاش .

خورسندى

(
xorsandi
) ا . پ . رضا و خشنودى و شادى و خوشى و خرمى و شادمانى و بشاشت .

خورش

(
xorec
) پ . م ح . خوردن .

خورش

(
xorec
) ا . پ . طعام و غذا و خوراك و ادام و قاتق و هر چيزى كه نان با وى خورند . و پدر زن . و خورش و پوشش : خوراك و لباس . و خورش دستاس : آن مشت از دانه كه در مرتبهء اول در گلوى آسيا ريزند و بتازى لهوة گويند .

خورشاد

(
xorc d
) ا . پ . خورشيد . مر . خورشيد .

خورش خانه

(
xorec - x ne
) ا . پ . مطبخ .

خورش‌گر

(
xorec - gar
) ا . پ . آشپز و طباخ .

خورشيد

(
xorcid
) ا . پ . ستاره‌اى كه آفتاب و روشنائى روز از آن حاصل مىشود . و روح حيوانى . و معشوقهء جمشيد . خورشيد مركز است مر سلسلهء سيارى را كه ما در آن واقع شده‌ايم و منظم كنندهء حركت زمين و ديگر سيارات است و منبع حرارت و نور است و حيوةبخش عمدهء همه موجودات آليه مىباشد و علماى هيئت ثابت كرده‌اند كه خورشيد عبارت است از جرمى جامد و مظلم و تاريك كه آن را آتموسفر مضيئ و متشعشعى احاطه نموده و فاصلهء ما بين خورشيد و زمين